Fasting and Prayer

የጾም ህይወት እና ሃይል

†

ጾም ከምግብ ራስን ከመከልከል የሚያልፍ፣ የአማኙን ውስጣዊ ሰው ከውጫዊው ሰው ጋር የሚያገናኝ ጥልቅ የኪዳን ልምምድ ነው። በቅዱሳት መጻሕፍት ውስጥ ጾም ለብቻው ቆሞ የሚሠራ ሥርዓት ሳይሆን፣ ከጸሎት፣ ከቃሉ ማሰላሰልና ከንስሐ ጋር ተጣምሮ የሚንቀሳቀስ ነው። ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በተራራ ስብከቱ ላይ "ብትጾሙ" ብሎ ሳይሆን፣ "ስትጦሙም" (ማቴዎስ 6፡16) ብሎ በአረፍተ ነገር ግንባታው ውስጥ የወደፊት ጊዜን በእርግጠኝነት በመጠቀም ማስተማሩ፣ ጾም ለክርስቲያናዊ ሕይወት አማራጭ ሳይሆን የተለመደና የሚጠበቅ ልማድ መሆኑን ያመለክታል። ይህም ማለት ጾም የተመረጡ ጥቂት "መንፈሳውያን" ሰዎች ብቻ የሚያደርጉት ልዩ ተግባር ሳይሆን፣ ለእያንዳንዱ ደቀ መዝሙር የተሰጠ መደበኛ የእምነት ተግባር ነው።

ነገር ግን ይህንን እውነት ስንረዳ ወዲያውኑ ልንጠነቀቅበት የሚገባ ወሳኝ ነጥብ አለ፦ ጾም ድነትን የሚያስገኝ ሥራ አይደለም። ቤተ ክርስቲያን ከጥንት ጀምሮ የተጋፈጠችው አንዱ ፈተና፣ የጸጋን ወንጌል ወደ ሥራ-ተኮር ሃይማኖት የመቀየር ዝንባሌ ነው። ሐዋርያው ጳውሎስ "ጸጋው በእምነት አድኖአችኋልና፤ ይህም የእግዚአብሔር ስጦታ ነው እንጂ ከእናንተ አይደለም፤ ማንም እንዳይመካ ከሥራ አይደለም" (ኤፌሶን 2፡8-9) ሲል እንዳስተማረው፣ ጾም ጸጋን የምናገኝበት መንገድ ሳይሆን፣ ቀድሞ በክርስቶስ የተሰጠንን ጸጋ ይበልጥ የምንቀበልበትና ልባችንን ለእርሱ ፈቃድ የምናስተካክልበት መንፈሳዊ ሥርዓት ነው። ጾም ማለት ከምግብ መከልከል ብቻ ሳይሆን፣ ነፍስን ማዋረድ፣ የሕይወትን ሁካታ በማስወገድ "ጌታ ሆይ፣ አንተን ከምንም ነገር በላይ እፈልግሃለሁ" ብሎ በተግባር ማወጅ ነው።

በማቴዎስ ወንጌል ዘንድ ደቀ መዛሙርቱ አጋንንትን ማውጣት ባልቻሉበት ወቅት ጌታ ኢየሱስ "ይህ ዓይነት ግን ከጸሎትና ከጦም በቀር አይወጣም" (ማቴዎስ 17፡21) ብሎ አስተማራቸው። ይህ ቃል የሚያሳየን፣ በመንፈሳዊ ውጊያ ውስጥ የተወሰኑ ጨለማ ኃይላት፣ በተራ ጸሎት ብቻ ሳይሆን ሥጋን በሚያዋርድ ጥልቅ ጾም ተጋግዞ በሚቀርብ ጸሎት እንደሚሰበሩ ነው። ይህ ጾም ኃይል "አስማታዊ" ኃይል አይደለም፤ ይልቁንም ራስን ዝቅ ማድረግና ሙሉ በሙሉ በእግዚአብሔር ላይ መደገፍ የሚፈጥረው መንፈሳዊ ንቃትና ትኩረት ውጤት ነው። ኢሳይያስ 58 ደግሞ እውነተኛ ጾም ከምግብ መከልከል ብቻ ሳይሆን፣ እራሳችንን ከእግዚአብሔር ልብ ጋር ማስተካከል፤ ማለትም በፍርድ፣ በምሕረት፣ በርኅራኄና በጽድቅ መመላለስ እንደሆነ ያስተምረናል። በሌላ አነጋገር፣ ወደ ውስጥ (ወደ እግዚአብሔር) የሚደረግ ጾም፣ ወደ ውጭ (ወደ ባልንጀራ) በሚደረግ ፍትሕና ምሕረት ካልታጀበ ትርጉሙን ያጣል።

የጥንቷ ቤተ ክርስቲያን መመሪያ በፈለገች ጊዜ ጾማለች፤ "እነዚህም ጌታን ሲያመልኩና ሲጦሙ መንፈስ ቅዱስ። በርናባስንና ሳውልን ለጠራኋቸው ሥራ ለዩልኝ አለ" (የሐዋርያት ሥራ 13፡2) የሚለው ቃል ጾም አማኞችን ግልጽነትንና መለኮታዊ መመሪያን ለመቀበል እንዴት እንደሚያዘጋጅ ያሳያል። ይህ የሚያስተምረን፣ ጾም የመንፈስ ቅዱስን ድምፅ የሚፈጥር ሳይሆን፣ ቀድሞውኑ የሚናገረውን መንፈስ ለመስማት ልባችንን የሚያዘጋጅ ተግባር መሆኑን ነው።

ከሁሉ በላይ፣ ጾም ከእግዚአብሔር ጋር ወደ ጥልቅ ኅብረት የሚደረግ ጥሪ ነው። ኢየሱስ በቅንነትና በስውር እንድንጾም ያዘዘን ሲሆን፣ በስውር የሚያይ አባት በግልጥ ዋጋ እንደሚመልስም ቃል ገብቷል (ማቴዎስ 6፡17-18)። እያንዳንዱ ጾም ለእግዚአብሔር ያለን ረሃብ ለዓለም ካለን ረሃብ እንደሚበልጥ የምናውጅበት ሕያው መግለጫ ነው። በእርግጥ ይህ እውነት በሙሉው መጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ እንደ ወርቃማ ክር ተዘርግቶ እናገኘዋለን፤ ከዘፍጥረት ጀምሮ እስከ ራእይ መጽሐፍ ድረስ፣ ሰው ልጅ ከዚህ ዓለም ይልቅ ፈጣሪውን በልቡ ዙፋን ላይ እንዲያስቀምጥ የሚጋብዘው ተደጋጋሚ ጥሪ ነው።

“አሁንስ፥ ይላል እግዚአብሔር፥ በፍጹም ልባችሁ፥ በጦምም፥ በልቅሶና በዋይታ ወደ እኔ ተመለሱ፤”
ኢዩኤል 2፡12

ጾም በመጽሐፍ ቅዱስ

ጾም ጥልቅ መጽሐፍ ቅዱሳዊ መሠረት ያለው ልምምድ ሲሆን፡ ለመንፈሳዊ ዓላማዎች ከምግብ (አንዳንድ ጊዜም ከመጠጥ) በፈቃደኝነት መታቀብን ያካትታል። በብሉይ ኪዳን ዘመን እግዚአብሔር እንደ ሕግ ያዘዘው ብቸኛው ጾም በዓመት አንዴ የሚደረገው የስርየት ቀን ጾም ብቻ ነበር፤ "ሰውነታችሁን አዋርዱ ... ይህም የዘላለም ሥርዓት ይሆንላችኋል" (ዘሌዋውያን 16፡29) ተብሎ እንደ ተጻፈ። ይህ ብቸኛ የታዘዘ ጾም ራሱ አስተምህሮአዊ ጠቀሜታ አለው፤ ምክንያቱም ከኃጢአት ስርየት ጋር በቀጥታ የተያያዘ በመሆኑ፣ ጾም ከመጀመሪያውኑ ከንስሐና ራስን ከማዋረድ ጋር የተሳሰረ መሆኑን ያመለክታል። ይሁን እንጂ ከዚህ ብቸኛ የታዘዘ ጾም ባሻገር፣ ሕዝቡ በጦርነት፣ በድርቅ፣ በሐዘንና በንስሐ ጊዜ ሁሉ ራሳቸውን በእግዚአብሔር ፊት ለማዋረድ በገዛ ፈቃዳቸው ተጨማሪ ጾሞችን ይጾሙ ነበር። ይህ ማለት፣ የብሉይ ኪዳን ጾም ከሕግ ግዴታ ይልቅ ከልብ መነሳሳት የመነጨ የኪዳን ሕዝብ ልምምድ ነበር ማለት ነው።

ለምን እንጾማለን?

ጾም "አምላክ ሆይ፣ ከምግብ ይልቅ አንተን እፈልግሃለሁ" ለሚለው መንፈሳዊ ዓረፍተ ነገር የምንሰጠው አካላዊ የአጋኖ ምልክት ነው ማለት ይቻላል። መጽሐፍ ቅዱስ ለምን እንድንጾም እንደሚያስተምረን በዋናነት በአራት ነጥቦች ማየት እንችላለን፦

የልብን ጩኸት ለማጉላት ጾም ጸሎትን አይተካም፤ ነገር ግን ጸሎታችን ምን ያህል የልብና አስቸኳይ እንደሆነ በእግዚአብሔር ፊት የምናሳይበት መንገድ ነው። ምግብን በመተው፣ "ጌታ ሆይ፣ ይህ ጉዳይ ለእኔ ከዕለት ጉርሴ ይበልጥብኛል" ብለን እናውጃለን። ይህ ደግሞ ስለ ጸሎት ጥልቀት ብቻ ሳይሆን፣ ስለ ልባችን ቅደም ተከተል ጭምር የሚናገር ነው፤ ምክንያቱም ሰውነታችን የሚራበውን ነገር በተግባር በምናሳይበት ቅጽበት፣ ነፍሳችን ግን ከዚያ በላይ ለሆነው ነገር እንደተራበች እናውጃለን።
ለኃጢአት ንስሐና ሐዘን ኃጢአት በእግዚአብሔርና በሰው መካከል ግድግዳ ሲፈጥር፣ ጥንታውያን ቅዱሳን ማቅ ለብሰው፣ አመድ ነስንሰው ይጾሙ ነበር፤ "የእስራኤልም ዘር ከእንግዶች ሁሉ ራሳቸውን ለዩ፥ ቆመውም ኃጢአታቸውንና የአባቶቻቸውን በደል ተናዘዙ።" (ነህምያ 9፡2) ተብሎ እንደ ተጻፈ። ይህ ተግባር የልብን መዋረድና እውነተኛ ጸጸትን ያሳያል፤ ነገር ግን ደግሞ ይህ ንስሐ ራስን በራስ ከማጥፋት የተለየ መሆኑን ልብ ልንል ይገባል፤ ምክንያቱም ኃጢአትን የሚያስተሰርየው ደሙ እንጂ ጾማችን ስላልሆነ፣ ጾማችን የልብ ንስሐ ውጫዊ ማረጋገጫ እንጂ የይቅርታ ዋጋ ክፍያ አይደለም።
ሥጋን ለመግራትና መንፈስን ለማነቃቃት የሰው ልጅ ተፈጥሮ ዘወትር ወደ ምድራዊ ምቾት ያዘነብላል፤ "ሥጋ በመንፈስ ላይ መንፈስም በሥጋ ላይ ይመኛልና፥ እነዚህም እርስ በርሳቸው ይቀዋወማሉ" (ገላትያ 5፡17) ተብሎ ተጽፏል። ጾም የሥጋን ፍላጎት "አይሆንም" በማለት፣ መንፈሳዊ ጆሮአችንን ለእግዚአብሔር ድምፅ ክፍት እንድናደርግ ይረዳናል። በሌላ አነጋገር፣ ጾም ራሱ ቅድስናን አያመጣም፤ ይልቁንም በመንፈስ ቅዱስ ኃይል ራሳችንን ለመግዛት የምንለማመድበት፣ የቅድስና ጉዞ አካል የሆነ የሥነ ምግባር ልምምድ ነው።
የክርስቶስን መመለስ በመናፈቅ ኢየሱስ "ሙሽራው ከእነርሱ የሚወሰድበት ወራት ይመጣል፥ በዚያ ጊዜም ይጦማሉ" (ማቴዎስ 9፡15) ብሏል። ዛሬ ቤተክርስቲያን የምትጾመው ሙሽራዋ የሆነው ክርስቶስ በአካል አብሯት ስለሌለ፣ የእርሱን መመለስ በታላቅ ናፍቆት እየጠበቀች መሆኑን ለማሳየት ጭምር ነው። ይህ ደግሞ ጾምን ከመጨረሻው ዘመን ተስፋ ጋር ያገናኘዋል፤ ጾም እያንዳንዱ ክርስቲያን "ጌታ ኢየሱስ ሆይ፥ ና" (ራእይ 22፡20) ብሎ በሚያሰማው የናፍቆት ጩኸት ውስጥ የሚካፈልበት ተግባራዊ ጸሎት ነው።

የጾም ፍቺና ታሪካዊ ዓላማ

የዕብራይስጡ ቃል "ጾም" እና የግሪኩ ቃል "ኔስቴያ" በቀጥታ ሲተረጎሙ ከምግብና ከመጠጥ መታቀብን ያመለክታሉ። ነገር ግን በቅዱሳት መጻሕፍት ታሪክ ውስጥ፣ ጾም ከባዶ ሆድ በላይ የሆነ ጥልቅ መንፈሳዊ ትርጉም አለው። ሥጋን በመንፈግ ነፍስን በእግዚአብሔር ፊት የማዋረድና የሰውን ፈቃድ ከመለኮታዊው ፈቃድ ጋር የማስማማት የዘመናት ቅዱስ ልምምድ ነው። ይህ ደግሞ ወደ ትልቅ ምስል ያመራናል፦ ሰው ልጅ በኤደን ገነት ስለ ምግብ ባደረገው የተሳሳተ ምርጫ ከእግዚአብሔር ተለይቷል (ዘፍጥረት 3)፤ ጾም ግን በተቃራኒው፣ ስለ ምግብ የምናደርገውን ትክክለኛ ምርጫ በመግለጥ፣ ወደ ቀደመው ኅብረት የምንመለስበት ምሳሌያዊ መንገድ ይሆናል።

ከብሉይ ኪዳን ነቢያት እስከ አዲስ ኪዳን ሐዋርያት ድረስ፣ ጾም በታላላቅ መንፈሳዊ ሽግግሮችና የንስሐ ዘመናት ሁሉ ወሳኝ ድርሻ ነበረው። ጾም ራስን ከማስራብ ባለፈ፣ ልብን ለእግዚአብሔር ኅልውና ክፍት የማድረግና መንፈሳዊ ትኩረትን የመሰብሰብ ታሪካዊ ዓላማዎች አሉት፦

መንፈሳዊ ረሃብና ትሕትና

ጾም እግዚአብሔር ከዕለት እንጀራችን በላይ አስፈላጊ መሆኑን የምናውጅበት ታሪካዊ ተግባር ነው። ጌታችን ኢየሱስ በምድረ በዳ እንደተፈተነው፣ "ሰው ከእግዚአብሔር አፍ በሚወጣ ቃል ሁሉ እንጂ በእንጀራ ብቻ አይኖርም" (ማቴዎስ 4፡4) በማለት፣ ከሥጋዊ ምግብ ይልቅ በመለኮታዊ ቃል ላይ የመደገፍን ትሕትና ያሳያል። ስንጾም ሥጋዊ ረሃባችንን በመንፈሳዊ ጥማት እንተካለን፤ ይህም ደግሞ ወደ መዝሙረኛው ጸሎት ይመልሰናል፦ "አምላኬ፥ አምላኬ፥ ወደ አንተ እገሠግሣለሁ፤ ነፍሴ አንተን ተጠማች፥ ሥጋዬ አንተን እንዴት ናፈቀች እንጨትና ውኃ በሌለበት በምድረ በዳ።" (መዝሙር 63፡1)።

ንስሐና ሐዘን

በታሪክ የነነዌ ሰዎች፣ እንዲሁም ዕዝራና ነህምያ እንዳደረጉት፣ ጾም ከጥልቅ ሐዘንና ወደ እግዚአብሔር ከመመለስ ጋር ይያያዛል። በግልም ሆነ በሕዝብ ደረጃ ለተሠራ ኃጢአት፣ ልብን የመቅደድና የንስሐ ሥጋዊ መግለጫ ነው። ነቢዩ ኢዩኤል "በፍጹም ልባችሁ፥ በጦምም፥ በልቅሶና በዋይታ ወደ እኔ ተመለሱ" (ኢዩኤል 2፡12) በማለት ይህንን እውነት ያጸናል፤ ወዲያውኑም "ልባችሁን እንጂ ልብሳችሁን አትቅደዱ" (ኢዩኤል 2፡13) በማለት ትኩረቱ በውጫዊ ተግባር ላይ ሳይሆን በውስጣዊ ልብ ለውጥ ላይ መሆኑን ያስተምረናል። ይህ ደግሞ የነገረ መለኮት ማዕከላዊ እውነት ነው፤ የንስሐ ምልክቶች (ጾም፣ ማቅ፣ አመድ) ራሳቸው ኃይል የላቸውም፣ የልብ ስብራትን ሲገልጡ ብቻ ናቸው ትርጉም ያላቸው።

ፈቃዱን መፈለግ

ንግሥት አስቴር ለሕዝቧ መዳን እንደጾመችው፣ አማኞች በታሪክ ሁሉ መለኮታዊ አቅጣጫን ለመጠየቅ፣ ጥበቃን ለመፈለግ ወይም ለሌሎች ለመማለድ ይጾሙ ነበር። ጾም ጫጫታ በበዛበት ዓለም ውስጥ የእግዚአብሔርን ድምጽ በግልጽ ለመስማት መንፈሳዊ ስሜትን የማጥራትና ምሪትን የመፈለግ ሥርዓት ነው። ይህ አካሄድ ግን መጠንቀቅ ያለበት ነጥብ አለው፦ ጾም እግዚአብሔርን የምናስገድድበት ጥንቆላ ዓይነት ተግባር አይደለም፤ ይልቅስ ልባችንን ዝግጁ የምናደርግበትና የእርሱን ፈቃድ በትሕትና የምንጠባበቅበት ሂደት ነው።

ለአገልግሎት መዘጋጀት

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ታላቁን የማዳን አገልግሎቱን ከመጀመሩ በፊት አርባ ቀንና አርባ ሌሊት ጾሟል (ማቴዎስ 4)። በጥንቷ ቤተ ክርስቲያንም መሪዎች ጳውሎስንና በርናባስን ለታላቅ ሚስዮናዊ ጉዞ ከመሾማቸውና ከመላካቸው በፊት ጾመው ጸልየዋል (የሐዋርያት ሥራ 13)። ስለዚህ ጾም የእግዚአብሔርን ሞገስ በሥራ ለማግኘት ሳይሆን፣ ልብን ለታዛዥነትና ለተልእኮ የማዘጋጀት ቁልፍ ነው። ይህ ንድፍ ዛሬም ለቤተ ክርስቲያን የአመራር ምርጫ፣ ለውሳኔ ሰዓቶችና ለትልልቅ የእምነት እርምጃዎች ዘወትር ይሠራል።

የብሉይ ኪዳን ምሳሌዎች

ሙሴ፡ ከክብር ጋር የተደረገ 40 ቀን

ሙሴ ሕጉን ለመቀበል ወደ ሲና ተራራ በወጣ ጊዜ፣ እጅግ አስደናቂ የሆነ መለኮታዊ ጾም አድርጓል። "በዚያም እንጀራ ሳይበላ ውኃም ሳይጠጣ አርባ ቀንና አርባ ሌሊት ከእግዚአብሔር ጋር ነበረ" (ዘጸአት 34፡28)። በሰው ልጅ የባዮሎጂ ሕግ መሠረት ያለ ውኃ 40 ቀን መኖር የማይቻል ነው።

የሙሴ ጾም ተራ የአመጋገብ ሥርዓት አልነበረም፤ እርሱ በእግዚአብሔር ክብር እየተመገበ ነበር። የሰው ልጅ ከምድራዊ ምግብ ይልቅ በመለኮታዊ መገኘት ሊኖር እንደሚችል፣ እንዲሁም የእግዚአብሔርን ቃል (ሕግ) ለመቀበል ፍጹም መለየት እንደሚያስፈልግ የሙሴ ጾም ታላቅ ታሪካዊ ምስክርነት ነው። ይህ ደግሞ ወደ ኪዳን ነገረ መለኮት ጥልቅ ውስጥ ይመራናል፤ ሕግ የተሰጠው በተራራ ላይ በተደረገ ጾም መካከል በመሆኑ፣ የእግዚአብሔር ቃል ለሰው ልብ የሚደርሰው ሥጋ በዝምታ ሲገዛ ብቻ መሆኑን ያስተምረናል።

ኤልያስ፡ በድካምና በተስፋ መቁረጥ ውስጥ የተደረገ ጉዞ

ነቢዩ ኤልያስ በቀርሜሎስ ተራራ ላይ የበኣልን ነቢያት ካሸነፈ በኋላ፣ በኤልዛቤል ዛቻ ተስፋ ቆርጦ ሸሸ። መልአኩ ባዘጋጀለት ምግብ ተጠናክሮ፣ "በዚያም ስንቅ ኃይል አርባ ቀንና አርባ ሌሊት እስከ እግዚአብሔር ተራራ እስከ ኮሬብ ድረስ ሄደ" (1ኛ ነገሥት 19፡8)።

የኤልያስ ታሪክ ጾም ሁልጊዜ በኃይል ስሜት ውስጥ ብቻ የሚደረግ ተግባር አለመሆኑን ያሳየናል፤ አንዳንድ ጊዜ በድካም፣ በፍርሃትና በተስፋ መቁረጥ ውስጥ ሆነን የምንጓዝበት የእግዚአብሔር ጉዞም ጭምር ነው። እግዚአብሔር ኤልያስን ከመናገሩ በፊት በዝምታና በጾም አዘጋጅቶታል፤ "እግዚአብሔርም አለፈ… ከእሳቱም በኋላ ጸጥ ያለ ትንሽ ድምፅ ነበረ" (1ኛ ነገሥት 19፡11-12)። ይህ ያስተምረናል፦ ጾም ብዙ ጊዜ የእግዚአብሔርን ኃይለኛ ተአምር ሳይሆን፣ የእርሱን ገር ድምፅ ለመስማት የሚያዘጋጀን ጸጥታ ይፈጥርልናል።

ዳዊት፡ ሐዘን፣ ምልጃ እና መገዛት

ዳዊት ከቤርሳቤህ የወለደው ሕፃን ልጅ በጠና ሲታመምበት፣ ንግሥት አስቴር ለሕዝቧ መዳን እንደጾመችው ሁሉ፣ ንጉሣዊ ዙፋኑን ትቶ፣ ዘውዱን አውልቆ መሬት ላይ በመተኛት ጾመ (2 ሳሙኤል 12)። አማካሪዎቹ ሊያነሱት ሲሞክሩ አልሰማም። ይህ ጾም የእግዚአብሔርን ምሕረት ለማግኘት የተደረገ ጥልቅ የልመናና የስብራት ጩኸት ነበር።

ነገር ግን የሚያስደንቀው፣ ሕፃኑ ሲሞት ዳዊት ተነስቶ ፊቱን ታጠበ፣ በላ፣ ወደ ቤተ መቅደስም ሄዶ ሰገደ እንጂ አላማረረም። የዳዊት ታሪክ "ጾም እግዚአብሔርን የማስገደጃ መሣሪያ ሳይሆን፣ ምሕረቱን ለመጠየቅና በመጨረሻም ሉዓላዊ ውሳኔውን ለመቀበል የሚያስችል የትሕትና ልምምድ" መሆኑን ያስተምረናል። ዳዊት ራሱ "እኔ ወደ እርሱ እሄዳለሁ እንጂ እርሱ ወደ እኔ አይመለስም" (2 ሳሙኤል 12፡23) ብሎ የተናገረው ቃል፣ ጾም የሚያበቃበትን ጊዜ በጥበብ ማወቅና በእግዚአብሔር ሉዓላዊነት ላይ ማረፍ ምን ያህል አስፈላጊ እንደሆነ ያሳየናል።

አስቴር፡ ብሔርን ያዳነ የ3 ቀን ጾም

ሃማን በተባለ ክፉ ሹም ምክንያት በመላው የፋርስ ግዛት ያሉ አይሁዳውያን ሊጠፉ አዋጅ በወጣ ጊዜ፣ ንግሥት አስቴር ብቸኛዋ የተስፋ ጭላንጭል ነበረች። ነገር ግን ያለ ጥሪ ወደ ንጉሡ መግባት ሞት ያስከትል ነበር። አስቴር በራሷ ውበት ወይም ሥልጣን ከመታመን ይልቅ፣ መላው አይሁድ "ሦስት ቀንና ሦስት ሌሊት አትብሉ አትጠጡም" በማለት ፍጹም ጾም አወጀች (አስቴር 4፡16)።

አስቴር "ከጠፋሁም እጠፋለሁ" ብላ ራሷን አሳልፋ የሰጠችው ከዚህ የጋራ ጾምና ጸሎት በኋላ ነበር። የጾሙ ውጤት የንጉሡን ልብ መለወጥና መላው ብሔር ከሞት መትረፍ ሆነ። ይህ የጋራ ጾም ታሪክን የመቀየር ኃይል እንዳለው ያሳያል፤ በተጨማሪም የአስቴር መጽሐፍ በቀጥታ የእግዚአብሔርን ስም ባይጠቅስም እንኳ፣ ሕዝቡ በጾም ውስጥ የፈጣሪውን የማይታይ እጅ ማየታቸው፣ እግዚአብሔር በታሪክ ጨለማ ወቅቶች እንኳ ከጎናችን መኖሩን ያረጋግጥልናል።

ነነዌ (የዮናስ ዘመን)፡ የአሕዛብ ንስሐ

ነቢዩ ዮናስ "በነነዌ ላይ ከ40 ቀን በኋላ ጥፋት ይመጣል" ብሎ ሲሰብክ፣ የነነዌ ሰዎች (አረማውያን የነበሩት) የሰጡት ምላሽ አስገራሚ ነበር። ንጉሡ ከዙፋኑ ወርዶ ማቅ ለበሰ፤ ሰው ብቻ ሳይሆን እንስሳት፣ በጎችና ላሞች እንኳ ውሃ እንዳይጠጡ፣ ማቅም እንዲለብሱ አዋጅ ወጣ (ዮናስ 3)።

ይህ ታሪክ የሚያሳየው፣ አረማውያን እንኳ የእግዚአብሔር ፍርድ ሲመጣ መፍትሔው በጾም ወደ ፈጣሪ መጮኽና ከክፉ መንገድ መመለስ መሆኑን ተረድተው እንደነበር ነው። "እግዚአብሔርም ሥራቸውን፥ ከክፉ መንገዳቸውም እንደ ተመለሱ አየ፤ እግዚአብሔርም ያደርግባቸው ዘንድ በተናገረው ክፉ ነገር ተጸጸተ፥ አላደረገውምም" (ዮናስ 3፡10)። ጌታችን ኢየሱስ ራሱ ስለዚህ ታሪክ ሲናገር "የነነዌ ሰዎች በፍርድ ቀን ከዚህ ትውልድ ጋር ተነሥተው ይፈርዱበታል፤ በዮናስ ስብከት ንስሐ ገብተዋልና" (ማቴዎስ 12፡41) ብሏል፤ ይህም የነነዌን ንስሐ እውነተኝነት ያረጋግጣል። ጾም መለኮታዊ ቁጣን ወደ ምሕረት የሚቀይር ኃይል የለውም፤ ነገር ግን የልብ ንስሐን በሚገልጥበት ጊዜ፣ እግዚአብሔር በባሕርዩ ቸርና መሐሪ ስለሆነ ምሕረቱን ያሳያል።

†

የአዲስ ኪዳን ልምምድ

ጾም በብሉይ ኪዳን ብቻ የተገደበ የሕግ ሥርዓት አይደለም። በአዲስ ኪዳንም ጌታ ኢየሱስ፣ ሐዋርያት፣ እና የቀደመችው ቤተ ክርስቲያን ጾምን እንደ ዋና የመንፈሳዊ ውጊያና የምሪት መሣሪያ አድርገው ይለማመዱት ነበር። ልብ ሊባል የሚገባው ግን፣ በአዲስ ኪዳን ውስጥ ጾም ከብሉይ ኪዳን የተለየ ማዕከልነት አለው፤ ማለትም እያንዳንዱ ጾም ትርጉሙን የሚያገኘው ከክርስቶስ ሞት፣ ትንሣኤና ዳግም ምጽአት ጋር ተያይዞ ብቻ ነው።

የኢየሱስ የ40 ቀን ጾም እና መንፈሳዊ ውጊያ

ኢየሱስ ከተጠመቀ በኋላ በቀጥታ ወደ ምድረ በዳ የተመራው "በዲያብሎስ ሊፈተን" ነበር። "አርባ ቀንና አርባ ሌሊትም ከጦመ በኋላ ተራበ" (ማቴዎስ 4፡2)። ሙሴ ሕግን ለመቀበል፣ ኤልያስ መለኮታዊ ድምጽ ለመስማት እንደጾሙ ሁሉ፣ ኢየሱስ የጾመው አዲሱን የድነት ዘመን ለማስጀመር እና ሰይጣንን ፊት ለፊት ለመግጠም ነበር።

የመጀመሪያው አዳም በገነት ውስጥ ሆኖ፣ ምግብ ሞልቶለት ሳለ በምግብ ፈተና ሲወድቅ፤ ኢየሱስ (ሁለተኛው አዳም) ግን በምድረ በዳ ሆኖ፣ 40 ቀን ተርቦ ሳለ የሰይጣንን የ"እንጀራ" ፈተና "ሰው ከእግዚአብሔር አፍ በሚወጣ ቃል ሁሉ እንጂ በእንጀራ ብቻ አይኖርም" (ማቴዎስ 4፡4) በማለት አሸነፈ። ይህ የአዳምና የክርስቶስ ንጽጽር ወንጌሉ ራሱ የተመሠረተበት ማዕከላዊ አስተምህሮ ነው፤ ጳውሎስ "በአንዱ በደል ብዙዎቹ ሞተዋልና፥ ነገር ግን የእግዚአብሔር ጸጋና በአንዱ ሰው በኢየሱስ ክርስቶስ ጸጋ የሆነው ስጦታ ከዚያ ይልቅ ለብዙዎች በዛ" (ሮሜ 5፡15) ሲል እንዳስተማረው። ጾም ሥጋን በማድከም መንፈስን የሚያጠነክር ታላቅ የጦር ዕቃ መሆኑን ጌታችን በተግባር አሳየን፤ ደቀ መዛሙርቱም ይህን ልምምድ እንዲቀጥሉ "ስትጦሙም" (ማቴዎስ 6፡16) በማለት አዘዛቸው:: ስለዚህ ጌታ ራሱ የፈጸመው ጾም፣ ለተከታዮቹ ትእዛዝ ብቻ ሳይሆን የተግባር ምሳሌም ጭምር ነው።

ሐና ነቢይቱ፡ ጾም እንደ የሕይወት ዘመን አምልኮ

በአዲስ ኪዳን መጀመሪያ ላይ ከምናገኛቸው አስደናቂ ገጸ-ባህሪያት አንዷ ነቢይቱ ሐና ናት። ባሏ ከሞተ በኋላ ለ84 ዓመታት ያህል መበለት ሆና የኖረች ሲሆን፣ "በጦምና በጸሎትም ሌሊትና ቀን እያገለገለች ከመቅደስ አትለይም ነበር" (ሉቃስ 2፡37)።

የሐና ጾም ለአንድ የተወሰነ ጥያቄ የተደረገ ሳይሆን፣ የአኗኗር ዘይቤ ነበር። መላው ሕይወቷን የመሲሑን መምጣት በመጠባበቅ አሳለፈች። የዚህ የሕይወት ዘመን ጾምና ጸሎት ዋጋም፣ ሕፃኑ ኢየሱስ ወደ ቤተ መቅደስ ሲመጣ በዓይኗ ለማየትና ስለ እርሱ ለሌሎች ለመመስከር መታደል ሆነ። ሐና የዛሬዋን "የምትጠባበቅ ቤተክርስቲያን" ትወክላለች፤ የእርሷ ረጅም ትዕግስት የተሞላበት ጾም ደግሞ የእምነትን ጽናት ትምህርት ያስተምረናል:: የእግዚአብሔር ተስፋ ብዙ ጊዜ የሚፈጸመው ለፈጣን ውጤት ሳይሆን ለታመኑ ጠባቂዎች ነው።

የአንጾኪያ ቤተክርስቲያን፡ የሚስዮን ሥራ መወለድ

የቀደመችው ቤተ ክርስቲያን ወሳኝ ውሳኔዎችን ስታደርግ ትጾም ነበር። ክርስትና ከይሁዳ አልፎ ወደ ዓለም ሁሉ የተሰራጨው በአንጾኪያ በነበረ የጾምና ጸሎት ስብሰባ ውስጥ ነው። "እነዚህም ጌታን ሲያመልኩና ሲጦሙ መንፈስ ቅዱስ። በርናባስንና ሳውልን ለጠራኋቸው ሥራ ለዩልኝ አለ" (የሐዋርያት ሥራ 13፡2)።

ታላቁ የዓለም ወንጌል ስርጭት የተወለደው ከስልጠና ወይም ከስብሰባ ኮሚቴ ሳይሆን፣ አማኞች ከምግብ ተከልክለው የእግዚአብሔርን ፊት ከሚፈልጉበት የጾም ሥፍራ ነው። "በዚያን ጊዜም ከጦሙና ከጸለዩ እጃቸውንም ከጫኑ በኋላ አሰናበቱአቸው" (የሐዋርያት ሥራ 13፡3) የሚለው ቃል ጾም ቤተ ክርስቲያንን ለትንቢታዊ ምሪት ክፍት እንደሚያደርጋትና ለአገልግሎት እንደሚልካት ያሳያል፤ ይህ ንድፍ ደግሞ ዛሬም ለቤተ ክርስቲያን አመራርና ተልእኮ ውሳኔዎች ወሳኝ ትምህርት ይሰጣል።

የጳውሎስ ምሳሌ ፤ በአገልግሎትና በመከራ መጾም

ሐዋርያው ጳውሎስ በአገልግሎትና በችግር ጊዜ ጾምን በተደጋጋሚ ጠቅሷል። በ2ኛ ቆሮንቶስ 11፡27 ላይ መከራውን ሲዘረዝር "በድካምና በጥረት... በራብና በጥም ብዙ ጊዜም በመጦም፥ በብርድና በመራቆት" እንደነበረ ይገልጻል። ጳውሎስ ሽማግሌዎችን በሚሾምበት ጊዜ ሁሉ "ጦመውም ከጸለዩ በኋላ" ነበር የሚያደርገው (የሐዋርያት ሥራ 14፡23)። አመራር መሾምና መንፈሳዊ ውሳኔ ማሳለፍ በጾም መታጀብ እንዳለበት ጳውሎስ በተግባር አሳይቷል፤ ራሱ ጳውሎስም ወደ እምነት ከተመለሰ በኋላ ወዲያውኑ ለሦስት ቀናት "አልበላምም አልጠጣምም" (የሐዋርያት ሥራ 9፡9) ቆይቷል፤ ይህም የመጀመሪያው የልብ ለውጡ ምን ያህል ጥልቅ እንደ ነበረ ያሳያል።

በታሪክ ሚዛን፡ ትክክለኛና የተሳሳተ ጾም

በመንፈሳዊ ታሪክ ውስጥ ከሚታዩት ታላላቅ ፈተናዎች አንዱ፣ ሰዎች ጥልቅ የሆነውን የእግዚአብሔርን ሕግ ወደ ባዶ ሥርዓትና ልማድ ዝቅ ማድረጋቸው ነው። ቅዱሳት መጻሕፍት እንደሚያስተምሩን፣ ሁሉም ጾም እግዚአብሔርን ደስ አያሰኝም። እግዚአብሔር የሰውን ውጫዊ ገጽታ ሳይሆን የልብን መቅደስ ይመለከታል፤ "ሰው ፊትን ያያል፥ እግዚአብሔር ግን ልብን ያያል" (1ኛ ሳሙኤል 16፡7) የሚለው መርህ በጾም ልምምድም ላይ ይሠራል።

በዘመናት መካከል፣ የእግዚአብሔርን ልብ የሚያንቀሳቅሰው እውነተኛው ጾምና፣ ራስን ለማጽደቅ የሚደረገው ግብዝነት የተሞላበት ሥርዓታዊ ጾም በግልጽ ተለይተው ታይተዋል። መጽሐፍ ቅዱስ በሦስት የተለያዩ ታሪካዊ ዘመናት ይህንን እውነት እንዴት እንዳስቀመጠው እንመልከት፦

የኢሳይያስ ዘመን፡ የተመረጠው ጾም

በነቢዩ ኢሳይያስ ዘመን፣ የእስራኤል ሕዝብ በውጫዊ መልኩ አዘውትረው ይጾሙ ነበር፤ ነገር ግን ማኅበረሰቡ በፍትሕ መጓደል፣ በብዝበዛና በጭቆና ተሞልቶ ነበር። ስለዚህ ሕዝቡ "ስንጾም ስለ ምን አላየህም? ሰውነታችንንስ ስናዋርድ ስለ ምን አላወቅህም?" (ኢሳይያስ 58፡3) ብለው ተማርረው ጠየቁ። እግዚአብሔር ግን መልሶ "እኔስ የመረጥሁት ጾም ይህ አይደለምን? የበደልን እስራት ትፈቱ ዘንድ፥ የቀንበርንስ ጠፍር ትለቅቁ ዘንድ፥ የተገፉትንስ አርነት ትሰድዱ ዘንድ... እንጀራህንስ ለተራበ ትቆርስ ዘንድ" (ኢሳይያስ 58፡6-7) ብሎ አስተማራቸው። ፈጣሪ የጠየቀው ሆድን ማሳረዝ ብቻ ሳይሆን፣ ልብን ለፍትሕ፣ ለርኅራሄና ለተገፉት ሰዎች መክፈትን ነው። ያለ ሥነ-ምግባራዊ ለውጥ የሚደረግ ጾም በታሪክ ፊት ባዶ መሆኑን ይህ ክፍል ያስረግጣል፤ በዚህም ጾም ከማኅበራዊ ፍትሕ ጋር ያለውን የማይነጣጠል ትስስር ያስተምረናል።

የዘካርያስ ዘመን፡ ለራስ ወይስ ለፈጣሪ?

የእስራኤል ሕዝብ በባቢሎን ምርኮ በነበሩባቸው ሰባ ዓመታት ሁሉ በሐዘን ይጾሙ ነበር። ሆኖም ከምርኮ ከተመለሱ በኋላ እግዚአብሔር በነቢዩ ዘካርያስ በኩል አንድ ልብ ሰባሪ ጥያቄ አቀረበ፦ "በአምስተኛውና በሰባተኛው ወር ሰባ ዓመት ሙሉ ስትጾሙና ስታለቅሱ፥ በውኑ ለእኔ ብላችሁ ጾማችሁን?" (ዘካርያስ 7፡5)። ይህ ታሪካዊ ገጽታ የሚያሳየን፣ ብዙ ጊዜ ሰዎች የሚጾሙት ለራሳቸው ብለው፣ ለልማዳቸው፣ ለዝናቸው፣ ወይም ለጥፋተኝነት ስሜታቸው ማስታገሻ መሆኑን ነው። የጾም ታሪካዊ ዓላማ ፈጣሪን ማዕከል ያደረገ እንጂ ራስን ማራራት መሆን የለበትም፤ ጾም ያለ ተነሳሽነት ምርመራ ልማድ ብቻ ሲሆን፣ ራሱ ወደ ሌላ ዓይነት ራስ ወዳድነት ሊለወጥ ይችላል።

የኢየሱስ ዘመን፡ የፈሪሳዊው ትዕቢት

በመጀመሪያው መቶ ክፍለ ዘመን በነበረው የአይሁድ ማኅበረሰብ፣ ጾም የመንፈሳዊ ደረጃ መለኪያ ሆኖ ነበር። ጌታችን ኢየሱስ በሉቃስ 18፡11-12 ላይ ባስተማረው ምሳሌ፣ አንድ ፈሪሳዊ "በየሳምንቱ ሁለት ጊዜ እጦማለሁ፥ ካገኘሁትም ሁሉ አሥራት አወጣለሁ" ሲል ቆሞ ይፎክራል። ነገር ግን ኢየሱስ ያጸደቀው "አምላክ ሆይ፥ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ" ብሎ ደረቱን እየደቃ ምሕረት የለመነውን ትሑቱን ቀራጭ ነው (ሉቃስ 18፡13)። በታሪክ እንደታየው፣ መንፈሳዊ ትዕቢት የማንኛውንም ጸሎትና ጾም ኃይል ያመክናል። ጾም የቅድስና ማሳያ ሜዳሊያ ሳይሆን፣ ራሳችንን ባዶ አድርገን በእግዚአብሔር ጸጋ የምንሞላበት የትሕትና ስፍራ ነው። ጌታችንም "ራሱን ከፍ የሚያደርግ ሁሉ ይዋረዳልና፥ ራሱን ግን የሚያዋርድ ከፍ ይላል" (ሉቃስ 18፡14) ብሎ የደመደመው በዚህ መርህ ነው።

ለዛሬ አማኞች ተግባራዊ መመሪያ

መጽሐፍ ቅዱሳዊ ጾም በታሪክ ማኅደር ውስጥ ተዘግቶ የቀረ ጥንታዊ ሃይማኖታዊ ድርጊት ብቻ አይደለም። ከነቢያት እስከ ሐዋርያት፣ ሕይወትን ሲለውጥ፣ አብያተ ክርስቲያናትን ሲያነቃና አማኞችን ወደ እግዚአብሔር ኅልውና ሲያቀርብ የኖረ ሕያው ሥርዓት ነው። በሥራ በተወጠረውና በዲጂታል ቴክኖሎጂ በተዋጠው የ21ኛው ክፍለ ዘመን ዓለማችን፣ ይህ የዘመናት የጾም ልምምድ ከመቼውም ጊዜ ይበልጥ ነፍስን የማረጋጋትና ትኩረትን የመሰብሰብ ኃይል አለው። ይህ ክፍል የጥንቶቹን አባቶች ጥበብ መሠረት በማድረግ፣ በዘመናችን የጾም አኗኗርን ለመጀመር ወይም ለማጥለቅ ተግባራዊ መመሪያ ይሰጣል። ልብ ልንል የሚገባው ግን፣ የሚከተሉት መመሪያዎች ሕግ ወይም ግዴታ ሳይሆኑ፣ ብዙ ቅዱሳን በተግባር ካገኙት ጥበብ የተቀዱ አቅጣጫ ጠቋሚዎች ብቻ መሆናቸውን ነው።

እንዴት በዓላማ መጾም ይቻላል?

ጾም ሥጋን በመግራት መንፈስ የማብራት ታሪካዊ ልምምድ ነው። በጥበብ መዘጋጀትና በታሪካዊ አብነቶች መመራት ጾማችሁ ደኅንነቱ የተጠበቀና መንፈሳዊ ፍሬውም የበዛ እንዲሆን ያደርጋል። እያንዳንዱ ዓይነት ጾም የራሱ ታሪካዊ ሥር ስላለው፣ የትኛውን መምረጣችሁ ከግላዊ ጤናችሁ፣ ከጥሪያችሁና ከመንፈስ ቅዱስ ምሪት ጋር መጣጣም አለበት።

ፍጹም ጾም

ምግብም ሆነ ውኃ የሌለበት ጥብቅ ጾም። ታሪካዊ ዳራ፦ ንግሥት አስቴር ለሕዝቧ መዳን (አስቴር 4)፣ እንዲሁም ሐዋርያው ጳውሎስ ከጌታ ጋር ከተገናኘ በኋላ (የሐዋርያት ሥራ 9) ያደረጉት ነው። ለአጭር ጊዜ (1–3 ቀናት) ብቻ የሚመከር፣ እና ከከባድ የጤና ሁኔታ ጋር ተያይዞ በጥንቃቄ ሊታሰብበት የሚገባ ነው።

ከፊል ጾም

የተወሰኑ ምግቦችንና መጠጦችን መተው። ታሪካዊ ዳራ፦ ነቢዩ ዳንኤል በባቢሎን ምርኮ ሳለ ራሱን ላለማርከስ ሥጋ፣ ጣፋጭና ወይን የተወበት የ"ዳንኤል ጾም" (ዳንኤል 10) ለዚህ ታላቅ ማሳያ ነው። ዳንኤልና ጓደኞቹ "እንዳይረክስ" (ዳንኤል 1፡8) ውሳኔ ማድረጋቸው ደግሞ ጾም ከመንፈሳዊ ንጽሕና ጋር ያለውን ትስስር ያሳያል።

በጊዜ የተወሰነ ጾም

ከፀሐይ መውጫ እስከ ፀሐይ መግቢያ፣ ወይም ለተወሰኑ ሰዓታት መጾም። ታሪካዊ ዳራ፦ የአይሁድ ማኅበረሰብና የጥንቷ ቤተ ክርስቲያን አባቶች አዘውትረው ይተገብሩት የነበረ፣ የዕለቱን የተወሰነ ክፍል ለእግዚአብሔር የሚቀድሱበት ሥርዓት ነው። ይህ ለጀማሪዎችም ሆነ ለከባድ የጤና ሁኔታ ላለባቸው ምዕመናን ደኅንነቱ የተጠበቀ አማራጭ ተደርጎ ይወሰዳል።

የዘመናችን ጾም

በእግዚአብሔር ላይ ለማተኮር ከማኅበራዊ ሚዲያ፣ ከመዝናኛና ከቴክኖሎጂ መታቀብ። ታሪካዊ ዳራ፦ ጥንታውያን አባቶች ራሳቸውን ከዓለም ጫጫታ ለመለየት ወደ በረሃዎች እንደገቡት ሁሉ፣ ይህ የዘመናችን የመለየትና ራስን የማግለል ልምምድ ነው። ምንም እንኳ ይህ ዓይነት ጾም በቀጥታ ከመጽሐፍ ቅዱስ ባይገኝም፣ የመጽሐፍ ቅዱስን መርህ፣ ትኩረትን ከዓለም ወደ እግዚአብሔር መመለስን ወደ ዘመናዊ ሁኔታ ተግባራዊ ያደርገዋል።

አዲስ ከሆናችሁ፣ ታሪካዊውን የዳንኤልን ከፊል ጾም በማድረግ ጀምሩ። መንፈስ ቅዱስ የጊዜ ርዝማኔውንና ዓይነቱን እንዲመራችሁ ፍቀዱ።

የልብ ዝግጅት

የጥንት ነቢያት እንዳስተማሩት በጸሎትና በንስሐ ጀምሩ (ኢዩኤል 2)። ለምንድን ነው የምጾመው? (ለግልጽነት? ለምልጃ? ወይስ ለንስሐ?) ብላችሁ ራሳችሁን ጠይቁ፤ ታሪካዊ ግባችሁንም በማስታወሻ አስፍሩ። ይህ ራስን መመርመር፣ ጾሙ በራስ ወዳድነት ተነሳሽነት እንዳይሆን ይጠብቀናል።

በኅልውናው መቆየት

የምግብ ሰዓታችሁን በአምልኮ ወይም በቅዱሳት መጻሕፍት ንባብ ተኩ። የጥንት አባቶች እንዳደረጉት፣ ሐሳቦቻችሁንና የእግዚአብሔርን ምሪት ጻፉ። ጾም ሆድን ባዶ ስለማድረግ ሳይሆን፣ ልብን በፈጣሪ ስለመሙላት ነው—ባዶነቱ ራሱ ግብ ሳይሆን፣ ልብን ለመሙላት የሚከፍት በር ብቻ ነው።

ማሳረጊያ

ጾሙን ስትፈቱ ወደ መደበኛ አመጋገብ ለመመለስ አትቸኩሉ። ስላገኛችሁት ጸጋ አሰላስሉ፣ አመስግኑ፣ እንዲሁም በጾሙ ወቅት የተቀበላችሁትን መንፈሳዊ አቅምና ትምህርት ወደ ዕለታዊ ሕይወታችሁ አሸጋግሩ። ጾም ውጤቱ የሚታየው በተግባር ለውጥ እንጂ በራሱ ጾም ብዛት አለመሆኑን አስታውሱ።

†

የተሳሳቱ አመለካከቶችና አደጋዎች

ጾም፡ ምንም እንኳ ኃይለኛ ቢሆንም፡ በተሳሳተ መንገድ ሊረዳ ወይም ሊተገበር ይችላል። ትክክለኛ ነገረ መለኮት ስንይዝ ብቻ ጾማችን ፍሬያማ ይሆናል፤ ስሕተት ውስጥ ስንገባ ግን ተመሳሳይ ተግባር ወደ ራስን ማዋደቅ ወይም ወደ ትዕቢት ምንጭ ሊቀየር ይችላል። መጽሐፍ ቅዱስ ከበርካታ ስህተቶች ያስጠነቅቃል፦

ሕጋዊነት

ጾም የእግዚአብሔርን ሞገስ አያስገኝም። ድነት በጸጋ ነው፤ "ጸጋው በእምነት አድኖአችኋልና፤ ይህም የእግዚአብሔር ስጦታ ነው እንጂ ከእናንተ አይደለም፤ ማንም እንዳይመካ ከሥራ አይደለም" (ኤፌሶን 2፡8-9)። ይህ ሥርዓት እግዚአብሔርን ለማስገደድ ሳይሆን ከፈቃዱ ጋር እንድትስማሙ ይረዳል። ጾምን እንደ መንፈሳዊ "ነጥብ" የምንቆጥርበት አስተሳሰብ፣ የክርስቶስን የመስቀል ሥራ ብቁነት የሚያሳንስ አደገኛ ስህተት ነው።

መንፈሳዊ ትዕቢት

ስለ ጾማችሁ መፎከር ትሕትናን ይቃረናል። ኢየሱስ "ስትጦሙም፥ እንደ ግብዞች አትጠውልጉ፤ ለሰዎች እንደ ጦመኛ ሊታዩ ፊታቸውን ያጠፋሉና" (ማቴዎስ 6፡16) ሲል አስተምሯል። በጣም ኃይለኛ ጾም የሚከናወነው በስውር፡ በእግዚአብሔር ፊት ብቻ ነው። ጾማችንን ለሌሎች ስናሳውቅ፣ ከእግዚአብሔር የምንጠብቀውን ዋጋ ገና በዚህ ዓለም ከሰዎች ማድነቅ ተቀብለን እንደጨረስን ልብ ልንል ይገባል።

የተሳሳተ ዓላማ

ለቁሳዊ ጥቅም ብቻ አትጾሙ። ያዕቆብ "ትለምናላችሁ፥ በምቾቶቻችሁም ትከፍሉ ዘንድ በክፉ ትለምናላችሁና አትቀበሉም" (ያዕቆብ 4፡3) ሲል ያስጠነቅቃል። ዋናው ዓላማ ነገሮችን መቀበል ብቻ ሳይሆን እግዚአብሔርን በጥልቀት ማወቅ መሆን አለበት። ጾም ወደ "ልመና ማሽን" ሲቀየር፣ ልባችን ራሱ ከፈጣሪው ይልቅ ወደ ስጦታው ያዘነብላል።

ጸጋን ችላ ማለት

በጾም ጊዜ ብትወድቁ እግዚአብሔር ቸር ነው። እርሱ የሚደሰተው በቅንነት እንጂ በፍጹምነት አይደለም፤ "እርሱ ፍጥረታችንን ያውቃልና፤ እኛ አፈር እንደ ሆንን ያስባል።" (መዝሙር 103፡14)። ተስፋ አትቁረጡ፤ እንደገና ጀምሩ። ውድቀት ስንገጥም እንኳ የእግዚአብሔር ፍቅር በሥራችን ላይ ሳይሆን በክርስቶስ ላይ የተመሠረተ መሆኑን ማስታወስ ተስፋችንን ያድሳል።

በመጨረሻ፣ ጾምን የምንረዳው፣ ከፍርሃት ወይም ከግዴታ ተነስተን ሳይሆን፣ ቀድሞ ለእኛ ራሱን ከሰጠው ከክርስቶስ ፍቅር ተነስተን ነው። "እርሱ አስቀድሞ ወዶናልና እኛ እንወደዋለን" (1ኛ ዮሐንስ 4፡19)። ጾም ወደ እግዚአብሔር ፍቅር ለመግባት የምናደርገው ትግል ሳይሆን፣ ቀድሞውኑ ባገኘነው ፍቅር ውስጥ ሆነን የምንሰጠው ደስተኛ ምላሽ ነው። ይህን ስንረዳ፣ ጾም ከባድ ሸክም መሆኑ ቀርቶ፣ ወደ ተወደድንበት ልብ የምንቀርብበት ደስታ የተሞላበት መንገድ ይሆንልናል።