የእምነት ጀግኖች

የዕብራውያን መልእክት ምዕራፍ አሥራ አንድ፣ በመላው መጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ስለ እምነት ምንነት፣ ዓላማና ኃይል እጅግ ጥልቅና ስልታዊ የሆነ ማብራሪያ የሚሰጥ ክፍል ነው። ብዙ ጊዜ "የእምነት አዳራሽ" (Hall of Faith) በመባል የሚታወቀው ይህ ምዕራፍ፣ ከአቤል ጀምሮ እስከ ነቢያት ዘመን ድረስ ያሉትን የብሉይ ኪዳን ቅዱሳን ታሪክ በመዘርዘር አንድ ወጥ የሆነ ትምህርት ያስተላልፋል፤ ይኸውም፣ እውነተኛ እምነት ገና ባልታየው ተስፋ ላይ በመደገፍ ራስን ለእግዚአብሔር ታማኝነት ሙሉ በሙሉ አሳልፎ የመስጠት ተግባር መሆኑን ነው።

ይህ ምዕራፍ የተጻፈው በክርስቶስ ባላቸው እምነት ምክንያት ስደት፣ ማኅበራዊ መገለልና የንብረት መዘረፍ ለገጠማቸውና ለተፈተኑ አይሁዳውያን ክርስቲያኖች ነው (ዕብ. 10፥32-34)። የጸሐፊው ዐቢይ ግብም ተስፋ የቆረጡትን ለማነቃቃት፣ የደከሙትን ለማጽናት እንዲሁም ወደ ኋላ ሊያፈገፍጉ የነበሩትን ወደ ፊት እንዲራመዱ ለማበረታታት ነው። በመሆኑም፣ ይህ ክፍል የታሪክ ማጣቀሻ ብቻ ሳይሆን ጥልቅ የሆነ የእረኝነትና የስብከት ዓላማ ያለው ጽሑፍ ነው፤ የቀድሞዎቹ ቅዱሳን በእምነት እንዴት እንደኖሩ አብነት በማድረግ፣ የዘመኑ አማኞችም በዚሁ የጽናት ጎዳና እንዲጓዙ ጥሪ ያቀርባል።

ይህ ጥናት የዕብራውያን 11ን ምዕራፍ በጥልቀት በመመርመር፣ የእያንዳንዱን የእምነት ጀግና ታሪክ በመጽሐፍ ቅዱሳዊ አውዱ ውስጥ በማስቀመጥና የምዕራፉን ማዕከላዊ ሥነ-መለኮታዊ መልእክት በማብራራት ይቀጥላል። በመጨረሻም፣ ይህ ጥንታዊ ምስክርነት ለዘመናችን ስደተኛ ቤተ ክርስቲያን ያለውን ተግባራዊ ፋይዳ ቁልጭ አድርጎ ያሳያል።

እምነት ምንድን ነው? (ዕብራውያን 11፥1-3)

ይህ ትርጓሜ በሁለት ወሳኝ የግሪክ ቃላት ላይ የተመሠረተ ነው፦ "ሁፖስታሲስ" "የሚያስረግጥ" ተብሎ የተተረጎመው መሠረት፣ ማረጋገጫ ወይም ጽኑ ድጋፍ ማለት ሲሆን፤ "ኤለንኮስ" "የሚያስረዳ" ተብሎ የተተረጎመው ደግሞ ማረጋገጫ ወይም ማስረጃ ማለት ነው። እነዚህ ሁለት ቃላት ተዳምረው፣ እምነት ስሜታዊ ወይም ተስፋ ብቻ የሆነ ግምት ሳይሆን፣ ገና ባልታየ እውነታ ላይ የተመሠረተ ጠንካራና ትክክለኛ እርግጠኝነት መሆኑን ያሳያሉ። እምነት ከእውቀት ጋር የሚቃረን አይደለም፤ ይልቁንም በእግዚአብሔር ባሕርይና ተስፋ ላይ በመደገፍ ወደ እውነተኛ እውቀት የሚያደርስ ልዩ የግንዛቤ መንገድ ነው።

"ለሽማግሌዎች የተመሰከረላቸው በእርሱ ነውና" የሚለው ሐረግ ልዩ ትኩረት ይሻል። "ተመሰከረላቸው" ተብሎ የተተረጎመው ግሥ ተመሳሳይ ሥር ካለው "ማርቲስ" ምስክር ወይም ሰማዕት ከሚለው ቃል ጋር የተያያዘ ነው። ይህም የሚያሳየው እነዚህ ቅዱሳን በእግዚአብሔር ዘንድ ተቀባይነት ያገኙት በራሳቸው ሥራ ወይም ፍጹምነት ሳይሆን፣ በእምነታቸው እንደሆነ ነው። ይህ ነጥብ ለጠቅላላው ምዕራፍ ቁልፍ መረዳት ነው፦ የዚህ ምዕራፍ ጀግኖች የተከበሩት ፍጹም ስለነበሩ ወይም ስህተት ስላልሰራችሁ አይደለም (ብዙዎቻቸው ከባድ ውድቀት ነበራቸው)፣ ይልቁንም ገና ባልታየው ተስፋ ላይ ሕያው እምነት ስለ ነበራቸው ነው።

ቁጥር 3 ደግሞ የእምነትን ወሰን ወደ ፍጥረት ያሰፋዋል፦ "ዓለሞች በእግዚአብሔር ቃል እንደ ተዘጋጁ፥ ስለዚህም የሚታየው ነገር ከሚታዩት እንዳልሆነ በእምነት እናስተውላለን።" ይህ ጥቅስ የፍጥረትን አጀማመር መረዳት ራሱ የእምነት ተግባር መሆኑን ያሳያል ፤ ማንም ሰው ፍጥረት ከምንም እንደ ተፈጠረ በቀጥታ ማየት ስላልቻለ፣ ይህንን እውነት የምንቀበለው በእግዚአብሔር ቃል ላይ ባለን እምነት ብቻ ነው። እምነት የክርስትና ሕይወት አንድ ገጽታ ብቻ ሳይሆን፣ ስለ እውነታው ዓለም ትክክለኛ ግንዛቤ የመያዣ መሠረታዊ መንገድ ነው።

ከፍጥረት እስከ ጥፋት ውኃ፡ የመጀመሪያዎቹ የእምነት ምስክሮች

አቤል፡ የተሻለ መሥዋዕት

አቤልና ቃየል ሁለቱም መሥዋዕት አቀረቡ (ዘፍ. 4፥3-5)፤ ነገር ግን የአቤል መሥዋዕት ብቻ ተቀባይነት አገኘ። የዕብራውያን ጸሐፊ ልዩነቱ በመሥዋዕቱ ዓይነት ላይ ብቻ ሳይሆን በልቡ አቋም ውስጥ እንደነበር ያብራራል ። አቤል መሥዋዕቱን ያቀረበው "በእምነት" ነበር። ይህ የሚያመለክተው መሥዋዕቱ የልቡን ውስጣዊ ፍቅርና እምነት የሚያንጸባርቅ ውጫዊ መግለጫ እንደነበረ ነው፤ አቤል በእምነት በአክብሮት ቀረበ፣ ቃየል ግን እንደዚያ አላደረገም። አስደናቂው ነጥብ፣ አቤል "ሞቶም ሳለ በእርሱ እስከ አሁን ይናገራል" መባሉ ነው ። የመጀመሪያው የእምነት ሰማዕት በመሆን፣ ታሪኩ እስከ ዛሬ ድረስ ስለ እውነተኛ አምልኮ እና ስለ እምነት ዋጋ ይመሰክራል።

ሄኖክ፡ ከእግዚአብሔር ጋር የተመላለሰ

ዘፍጥረት 5፥24 ላይ "ሄኖክም አካሄዱን ከእግዚአብሔር ጋር አደረገ፤ እግዚአብሔርም ወስዶታልና አልተገኘም" ተብሎ በአጭሩ ስለተገለጸው ስለዚሁ ምስጢራዊ ሰው፣ ጸሐፊው ጥልቅ ትንታኔ ይሰጣል። "ከእግዚአብሔር ጋር መመላለስ" ቀጣይነት ያለው፣ የቅርብና የዕለት ተዕለት ግንኙነትን የሚያመለክት ሐረግ ራሱ የእምነት ውጤት ነው። ይህ ትንታኔ በቀጥታ ወደ ቁጥር 6 ይመራል፦ "ያለ እምነትም እግዚአብሔርን ደስ ማሰኘት አይቻልም፤ ወደ እግዚአብሔር የሚደርስ እግዚአብሔር እንዳለ ለሚፈልጉትም ዋጋ እንዲሰጥ ያምን ዘንድ ያስፈልገዋልና።" ይህ ጥቅስ ለጠቅላላው ምዕራፍ ማዕከላዊ የሆነውን መርህ ያውጃል፦ እምነት እግዚአብሔርን ደስ ለማሰኘት ብቸኛው መንገድ ነው፣ ምክንያቱም እምነት የእግዚአብሔርን ሕልውና እና ለሚፈልጉት ዋጋ ሰጪነቱን አጥብቆ ያምናል።

ኖኅ፡ ገና ባልታየ ነገር ላይ የተመሠረተ ታዛዥነት

ኖኅ ታዘዘ በሚል ትእዛዝ ብቻ ሳይሆን፣ "ገና ስለማይታየው ነገር ተረድቶ" ፣ ማለትም ከዚያ በፊት ዝናብ ተመልክቶ የማያውቅ ትውልድ ውስጥ ሆኖ፣ ስለ መጪ የጥፋት ውኃ ማስጠንቀቂያ ላይ ተመርኩዞ ነው። መርከቧን መገንባት ዓመታት የፈጀ ትልቅ ፕሮጀክት ነበር (ባህላዊ ግምት 100-120 ዓመታት)፣ ኖኅ በዚህ ጊዜ ሁሉ ለሚያፌዙበትና ለማያምኑት ትውልድ ምስክር ሆኖ ኖሯል። ጸሐፊው "በዚያ እምነት ዓለምን ኰነነ" ሲል፣ የኖኅ ታዛዥነት ራሱ በዙሪያው ላሉት አለማመን ፍርድ ሆኖ እንደተገኘ ያሳያል ፤ ጽድቅ ራሱ በተግባር በሚታይበት ጊዜ፣ ኃጢአት ይበልጥ ግልጽ ይሆናል።

የተስፋው ወራሾች፡ የአባቶች እምነት

አብርሃም፡ ወደማያውቀው የተጓዘ ሰው

የአብርሃም እምነት በዕብራውያን 11 ውስጥ ከየትኛውም ሌላ ግለሰብ በበለጠ ትኩረት ተሰጥቶታል (ቁ. 8-19)፤ ይህም ተገቢ ነው፤ ምክንያቱም አብርሃም በአዲስ ኪዳን ውስጥ "የእምነት አባት" ተብሎ ደጋግሞ ይጠቀሳል (ሮሜ 4፥11-12፤ ገላ. 3፥7-9)። የአብርሃም እምነት በሦስት ተከታታይ ደረጃዎች ይገለጻል፦ በመጀመሪያ፣ ወዴት እንደሚሄድ ሳያውቅ ከሀገሩ ለመውጣት መታዘዙ (ቁ. 8)፤ በሁለተኛ፣ በተስፋይቱ ምድር እንደ እንግዳና መጻተኛ በድንኳን ውስጥ በመኖር "የተሻለችውን እርሷንም ሰማያዊቱን አገር" መናፈቁ (ቁ. 9-10, 16)፤ በሦስተኛ፣ የተስፋውን ልጅ ይስሐቅን መሥዋዕት አድርጎ ለማቅረብ መዘጋጀቱ (ቁ. 17-19) ናቸው።

ይህ የመጨረሻው ፈተና (ዘፍ. 22) የአብርሃምን እምነት ጥልቀት ያሳያል፤ ጸሐፊውም ልብ የሚነካ ትንተና ይሰጣል፦ አብርሃም ይስሐቅን ለመሠዋት የተዘጋጀው እግዚአብሔር "ከሙታን እንኳ ሊያስነሣው እንደሚችል" ስላመነ ነው። ይህም በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ስለ ትንሣኤ ከተገለጹት ግልጽ የእምነት ምስክሮች የመጀመሪያው ነው ። አብርሃም ገና የትንሣኤ እውነት ሙሉ በሙሉ ባልተገለጠበት ዘመን አስቀድሞ በእግዚአብሔር ኃይል ተመክቶ ነበር። ሐዋርያው ጳውሎስም ይህንኑ ክስተት በሮሜ 4፥17-21 ላይ "የሞቱትን ሕያው የሚያደርግ፥ የሌሉትንም እንዳሉ አድርጎ የሚጠራ" አምላክን ማመን በማለት ይገልጸዋል።

ሣራ፡ ተስፋ የሰጠውን የታመነ አድርጋ የቈጠረች

ሣራ በዚህ ምዕራፍ ውስጥ በስም ከተጠቀሱት ጥቂት ሴቶች አንዷ ናት (ከረዓብ ጋር)። ጸሐፊው ጥልቅ ማብራሪያ ይሰጣል ። ሣራ በዘፍጥረት 18፥12 ላይ የእግዚአብሔርን ተስፋ በሰማች ጊዜ ብትስቅም፣ በኋላ ግን በእምነት ጸናች። ይህ ትንተና ሣራ ፍጹም ነበረች ለማለት ሳይሆን፣ ድክመቷ ቢኖርም እንኳ በመጨረሻ "ተስፋ የሰጠው የታመነ እንደ ሆነ ስለ ቈጠረች" ውጤት ማግኘቷን ያሳያል። ይህ ዝርዝር ለብዙ አማኞች ትልቅ ማጽናኛ ይሰጣል፦ ፍጹም እምነት ሳይሆን፣ ታማኝ ወደሆነው አምላክ የተመራና በጽናት የቆመ እምነት ተቀባይነት ያለው መሆኑን ያስረዳል።

ይስሐቅ፣ ያዕቆብ እና ዮሴፍ፡ ስለሚመጣው ነገር በእምነት መባረክ

"ይስሐቅ ሊመጣ ስላለው ነገር ያዕቆብንና ዔሳውን በእምነት ባረካቸው" (ዕብ. 11፥20)። "ያዕቆብ ሲሞት በእምነት የዮሴፍን ልጆች እያንዳንዳቸው ባረካቸው" (ቁ. 21)። "ዮሴፍ ወደ ሞት ቀርቦ ሳለ በእምነት ስለ እስራኤል ልጆች መውጣት አስታወሰ፥ ስለ አጥንቱም አዘዘ" (ቁ. 22)። እነዚህ ሦስት ትውልዶች የሚያሳዩት፣ እምነት በራሳቸው ዘመን ብቻ የሚያበቃ ግላዊ ተሞክሮ ሳይሆን፣ ወደፊት ለሚመጡት ትውልዶች ተስፋን የሚያስተላልፍ መንፈሳዊ ውርስ መሆኑን ነው። ዮሴፍ በግብፅ ውስጥ ከፍተኛ ሥልጣን ላይ ተቀምጦ ሳለ፣ ትኩረቱ የግብፅ ታላቅነት ላይ ሳይሆን እግዚአብሔር ለእስራኤል በገባው ተስፋ ላይ ነበር ። ስለዚህ አጥንቶቹ ከግብፅ ወጥተው ወደ ተስፋይቱ ምድር እንዲወሰዱ አዘዘ (ዘፍ. 50፥24-25፤ ዘጸ. 13፥19)።

ነጻ አውጪው ትውልድ፡ ከግብፅ እስከ ተስፋይቱ ምድር

የሙሴ ወላጆች እና ሙሴ ራሱ

ከሙሴ በፊት፣ ጸሐፊው ወላጆቹን ያስታውሳል፦ "ሙሴ በተወለደ ጊዜ ወላጆቹ ሙሴን መልከ መልካም ልጅ አድርገው አይተው ሦስት ወር ደበቁት፥ የንጉሡንም ትእዛዝ አልፈሩም" (ዕብ. 11:23)። ይህ ግልጽ ያደርገዋል፤ የሙሴ የእምነት ውርስ የጀመረው ራሱ ከመወለዱ በፊት ነው — በእናትና በአባቱ ድፍረት። ስለ ሙሴ ራሱ ግን፣ ጸሐፊው ግልጽ ውሳኔን ያጎላል፦ ሙሴ በምርጫ ገጠመው። እርሱ የፈርዖን ልጅ ተብሎ የመታወቅ ልዩ መብት ነበረው፣ ነገር ግን "ስለ ክርስቶስ መንቀፍ" — ማለትም ከመሲሑ ሕዝብ ጋር መከራ መቀበል — ከግብፅ ጊዜያዊ ደስታና ሀብት ይልቅ የላቀ ዋጋ እንዳለው ወሰነ። "ብድራቱን ትኵር ብሎ ተመልክቶአልና" የሚለው ሐረግ የእምነትን ተፈጥሮ ጥልቅ ግንዛቤ ይሰጣል — እምነት የአሁኑን መስዋዕትነት ከወደፊቱ ሽልማት አንጻር በትክክል መመዘን ነው።

ቀይ ባህር እና የኢያሪኮ ቅጥር

"ግብፃውያንም ሊጠጡአቸው ሲሞክሩ ተውጠው ስለ ቀሩ፥ የተከፈለውን ቀይ ባሕር በእምነት እንደ ደረቅ ምድር ተሻገሩ" (ዕብ. 11:29)። "የኢያሪኮም ቅጥር ሰባት ቀን ከተከበበ በኋላ በእምነት ወደቀ" (ቁ. 30)። እነዚህ ሁለት ክስተቶች ስለ ማኅበረሰባዊ እምነት ጠቃሚ ትምህርት ይሰጣሉ — እምነት የግለሰብ ተሞክሮ ብቻ ሳይሆን፣ የጠቅላላ ማኅበረሰብ የጋራ ታዛዥነትና መተማመንም ጭምር ነው። እስራኤላውያን ባሕሩ ተከፍሎ በደረቅ ምድር ሲራመዱ፣ ወይም በኢያሪኮ ዙሪያ ለሰባት ቀናት ያለ ጦር መሣሪያ ብቻ ሲዞሩ፣ የጋራ ማኅበረሰባዊ ታዛዥነትን በእምነት ገልጸዋል።

ረዓብ፡ ያልተጠበቀ የእምነት ምስክር

ረዓብ በዚህ ምዕራፍ ውስጥ ልዩ ስፍራ ትይዛለች — በስም ከተጠቀሱት ጥቂት ሴቶች አንዷ ስትሆን፣ ደግሞም ከከነዓናውያን ወገን የነበረች፣ "ጋለሞታ" ተብላ የተገለጸች የተናቀች ሴት ናት። ጸሐፊው ሆን ብሎ ይህችን ማካተቱ የእምነትን ዓለም-አቀፋዊ ተፈጥሮ ያሳያል — ዘር፣ ጾታ ወይም ያለፈ ታሪክ የእምነትን ትክክለኛነት አይወስንም። ያዕቆብ 2:25 ላይ ደግሞ ረዓብ የእምነትና የተግባር አንድነት ምሳሌ ተደርጋ ትቀርባለች፦ እምነትዋ በተግባር (ሰላዮቹን በመደበቅ) ተገለጠ። ይህ ደግሞ በክርስቶስ የዘር ሐረግ ውስጥ ተካታ የተገኘች ናት (ማቴ. 1:5) — የእምነት ጸጋ ወደር የለሽ ስፋት ተጨባጭ ማሳያ።

"ጊዜ ያንሰኛል"፡ ከፍርድ ዘመን እስከ ነቢያት

እዚህ ላይ ጸሐፊው ስልቱን ይለውጣል — ከዝርዝር ትረካ ወደ ፈጣን ዝርዝር ስም መጥቀስ ይሸጋገራል፣ ምክንያቱም "ጊዜ ያንሰኛል" ብሎ ራሱ ስለሚያምን። ይህ የስም ዝርዝር (ጌዴዎን፣ ባርቅ፣ ሶምሶን፣ ዮፍታሔ፣ ዳዊት፣ ሳሙኤልና ነቢያት) እጅግ የሚያስደንቅ ነው፤ ምክንያቱም እነዚህ ሁሉ ሰዎች ከባድ የግል ድክመቶች የነበሯቸው ናቸው — ጌዴዎን ፈሪ ነበር (መሳ. 6:15)፣ ሶምሶን በሥነ ምግባር ደካማ ነበር (መሳ. 16)፣ ዮፍታሔ ችኩል ስእለት ገባ (መሳ. 11:30-31)። ይህ ዝርዝር ኃይለኛ ትምህርት ይሰጣል፦ እግዚአብሔር ፍጹማንን ብቻ ሳይሆን፣ ብዙ ድክመት ያለባቸውን ግን በእምነት ወደ እርሱ የተመለሱትን ይጠቀማል።

የተሸነፉት ድል አድራጊዎች

ከቁጥር 35 ጀምሮ ግን፣ ጸሐፊው ስለ ስኬታማ የእምነት ውጤቶች ከመናገር ወደ እጅግ ከባድ የስቃይ ገጠመኞች ይሸጋገራል፦

ይህ ክፍል በጠቅላላው ምዕራፍ ውስጥ ካሉት እጅግ ጥልቅና ወሳኝ ክፍሎች አንዱ ነው። "መልካሙን ትንሣኤ እንዲያገኙ ሳይቀበሉ" የሚለው ሐረግ ልብ ሊባል የሚገባው ወሳኝ ነጥብ ነው — እነዚህ ጀግኖች ድል ሳያገኙ፣ ተስፋቸው ገና ሳይፈጸም፣ በስቃይ ውስጥ ሞቱ። ጸሐፊው ይህንን ደረጃ ከቀድሞዎቹ ድል አድራጊ ጀግኖች እኩል፣ ወይም ምናልባትም በላቀ ደረጃ አድርጎ ያቀርባል — ምክንያቱም እነርሱ ተስፋቸውን በምድር ላይ ሳይመለከቱ በእምነት ብቻ ጸንተው ኖረዋል። ይህ ስቃይ ላይ ብቻ ማተኮር ሳይሆን፣ ስቃይ ውስጥ የቆመ እምነትን ማድነቅ ነው።

ያልተፈጸመው ተስፋ ምስጢር

ይህ የመዝጊያ ጥቅስ የመላውን ምዕራፍ ዋነኛ ነገረ-መለኮታዊ ነጥብ ያመለክታል፦ እነዚህ ሁሉ ጀግኖች፣ ምንም ያህል ታላቅ ቢሆኑም፣ "የተሰጠውን ተስፋ አላገኙም" — ማለትም የመሲሑን ሙሉ ፍጻሜ በዓይናቸው አላዩም። ይህ ደግሞ ወሳኝ ወደሆነው ነጥብ ይመራል፦ የብሉይ ኪዳን ቅዱሳን ተስፋ ከአዲስ ኪዳን አማኞች ተስፋ ጋር በአንድነት፣ "ያለ እኛ ፍጹማን እንዳይሆኑ" ተያይዞ ነው የተፈጸመው። ይህ ማለት የቤዛነት ታሪክ አንድ ወጥ ታሪክ ነው — ብሉይ ኪዳን ያለ አዲስ ኪዳን ያልተጠናቀቀ ነው፣ አዲስ ኪዳንም ያለ ብሉይ ኪዳን ሥር የለውም። ሁሉም አማኞች፣ በየትኛውም ዘመን ቢኖሩ፣ በአንድ አካል ውስጥ አንድ ላይ ይፈጸማሉ — በክርስቶስ።

ይህ ደግሞ ስለ እምነት ተፈጥሮ ጥልቅ ትምህርት ይሰጣል፦ እውነተኛ እምነት ውጤቱን በዚህ ምድር ላይ ማየትን አይጠይቅም። ብዙ ጊዜ ዘመናዊ ስብከት እምነትን ከምድራዊ ስኬት ወይም ከጸሎት ምላሽ ጋር ብቻ ያስተሳስረዋል፣ ነገር ግን ዕብራውያን 11 እምነትን በሁለት ገጽታ ያሳያል፦ አንዳንድ ጊዜ እምነት ወደ ድል ይመራል (ቁ. 32-35ሀ)፤ አንዳንድ ጊዜ ደግሞ እምነት በስቃይ ውስጥ ጸንቶ መቆምን ይጠይቃል (ቁ. 35ለ-38)። ሁለቱም እኩል እውነተኛ የእምነት መገለጫዎች ናቸው። እምነት ውጤት-ተኮር ሳይሆን፣ ግንኙነት-ተኮር ነው — በእግዚአብሔር ታማኝነት ላይ ያለ እምነት፣ የመጨረሻው ውጤት ምንም ይሁን ምን።

ዘመናዊ የእምነት ጀግኖች፡ ደመናው ዛሬም ይቀጥላል

የዕብራውያን 11 "ደመና መሰል ምስክሮች" ታሪክ በመጀመሪያው ክፍለ ዘመን አላበቃም። ዛሬም፣ በዓለም ዙሪያ፣ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ክርስቲያኖች ልክ እንደ ቀደሙት ቅዱሳን፣ ስቃይን፣ መገለልንና ስደትን በእምነት እየተቋቋሙ ይገኛሉ። ይህ እውነታ ዕብራውያን 11:38 ላይ የተገለጸውን "ዓለም አልተገባቸውምና" የሚለውን ቃል በህያውነት ያረጋግጣል። የቅርብ ጊዜ መረጃዎች እንደሚያሳዩት፣ ከ380 ሚሊዮን በላይ ክርስቲያኖች በዓለም ዙሪያ በእምነታቸው ምክንያት ከፍተኛ ወይም እጅግ ከባድ የስደት ደረጃ ያጋጥማቸዋል — ይህም ማለት ከየሰባት ክርስቲያኖች መካከል አንዱ ማለት ነው። ባለፈው ዓመት ብቻ በእምነታቸው ምክንያት የተገደሉ ክርስቲያኖች ቁጥር ወደ 4,849 ከፍ ብሏል፣ አብዛኛዎቹም ከሰሃራ በታች ባሉ የአፍሪካ ሀገራት የተከሰቱ ናቸው።

እነዚህ ቁጥሮች ስታትስቲክስ ብቻ አይደሉም — እያንዳንዱ ቁጥር ስም ያለው፣ ቤተሰብ ያለው፣ በክርስቶስ ላይ ጽኑ እምነት የነበረው ግለሰብ ነው። በሰሜን ኮሪያ፣ በሶማሊያ፣ በየመን፣ በሱዳን፣ በኤርትራ፣ በናይጄሪያ እና በሌሎችም ብዙ ሀገራት፣ ክርስቲያኖች ዛሬም ልክ እንደ ዕብራውያን 11 ጀግኖች፣ በእምነታቸው ምክንያት እስራትን፣ ድብደባን፣ የንብረት መውረስንና ሞትን ይጋፈጣሉ። ይህ እውነታ ለምቾት ውስጥ ላለን አማኞች ጥልቅ የማስተዋል ጥሪ ነው — የእምነት ዋጋ ዛሬም ትልቅ ነው፣ የደመናው ምስክሮች ቁጥርም ገና እየጨመረ ነው።

ኢየሱስ፡ የእምነት ራስና ፈጻሚ

ዕብራውያን 11 የቀድሞዎቹን ቅዱሳን ታሪክ ቢዘረዝርም፣ ማዕከላዊ ዓላማው ወደ እነርሱ ራሳቸው ትኩረት መሳብ አይደለም — ወደ ክርስቶስ ራሱ ትኩረት መምራት ነው። ምዕራፍ 12 ላይ ጸሐፊው "የእምነታችንን ራስና ፈጻሚ" ብሎ ኢየሱስን ይጠራል — ግሪኩ "አርኬጎስ" (archēgos) "ራስ" ወይም "መስራች" ሲሆን፣ "ቴሌዮቴስ" (teleiōtēs) ደግሞ "ፈጻሚ" ወይም "ፍጹም አድራጊ" ማለት ነው። ኢየሱስ ራሱ የመጀመሪያውና የመጨረሻው የእምነት ምሳሌ ነው — በመስቀል ላይ "ደስታ" (ትንሣኤውንና ማዳኑን) አስቀድሞ አይቶ፣ የመስቀሉን እፍረትና ስቃይ በእምነት ታገሠ።

ስለዚህ፣ የዕብራውያን 11 ጀግኖች ታሪክ የመጨረሻ ግቡ ወደ ክርስቶስ ነው። እነርሱ ራሳቸው "ትኵር ብለን" የምንመለከታቸው ግቦች አይደሉም፤ ይልቁንም "ደመናው" ራሱ ወደ ትክክለኛው ግብ — ወደ ኢየሱስ — እንድንመለከት የሚያደፋፍረን ምስክር ነው። ልክ በስታዲየም ውስጥ የተከበቡ ተመልካቾች ሯጩን እንደሚያበረታቱ፣ የእምነት ጀግኖች ደመና ዛሬ የምንሮጠውን ሩጫ በትዕግስት እንድንሮጥ ያበረታቱናል — ዓይኖቻችንን ግን በክርስቶስ ላይ ብቻ አድርገን።

ከአቤል እስከ ነቢያት፣ ከጥንታዊ ቤተክርስቲያን ሰማዕታት እስከ ዛሬ በዓለም ዙሪያ ስደት እየተቋቋሙ ላሉ ወንድሞቻችንና እህቶቻችን ድረስ፣ የእምነት ደመና ጸንቶ ይቀጥላል። ይህ ደመና የሚያስተምረን ትልቁ ትምህርት ግልጽ ነው፦ እምነት ሁልጊዜ ወደ ምድራዊ ስኬት ወይም ምቾት አይመራም፤ ነገር ግን ሁልጊዜ ወደ እግዚአብሔር ታማኝነት ይመራል። ውጤቱ ምንም ይሁን ምን ፣ ድል ወይም ስቃይ፣ ነጻነት ወይም እስራት፣ ሕይወት ወይም ሞት ፤ እምነት ማለት ገና ባልታየው የእግዚአብሔር ተስፋ ላይ ሙሉ በሙሉ መደገፍ ማለት ነው።