Kingdom of God
የእግዚአብሔር መንግሥት
ከብሉይ ኪዳን ፍጻሜ በኋላ ባሉት አራት መቶ ዓመታት ፣ እስራኤል በተከታታይ በውጭ ኃያላን ግዛት (ፋርስ፣ ግሪክ፣ ሮም) ሥር ወደቀች። በዚህ ወቅት የነበረው የይሁዲ አፖካሊፕቲክ የመንግሥቱን ተስፋ በዋነኝነት እንደ ብሔራዊ-ፖለቲካዊ ነጻነት ተረጎመው፤ መሲሑ ሮማውያንን በኃይል የሚያስወግድ ወታደራዊ መሪ ሆኖ ተጠበቀ። ከዚህ የተነሳ ቀናኢያን (Zealots) የተባሉ ቡድኖች ጦርነት ሲያዘጋጁ፣ ፈሪሳውያን ደግሞ ሕግን በጥብቅ በመጠበቅ መሲሑን ለማምጣት ይሞክሩ ነበር።
በዚህ ታሪካዊ ዳራ ውስጥ የኢየሱስ የመንግሥት አዋጅ ካልገባን፣ የተከታዮቹንም ግራ መጋባትና የመስቀሉንም ድንጋጤ መረዳት አንችልም። ኢየሱስ የተናገረው መንግሥት ከሕዝቡ ግምት እጅግ የተለየ ስለ ነበር፣ ብዙዎች እርሱን ውድቅ አደረጉት፤ ደቀ መዛሙርቱም ራሳቸው እስከ ትንሣኤ ድረስ ሙሉ በሙሉ አልተረዱትም ነበር። ኢየሱስ ስለ ሮም መንግሥት መውደቅ አልሰበከም፤ ይልቁንም የሰው ልጅ ዋነኛ ጠላቶች ስለሆኑት ስለ ኃጢአት፣ ሞትና ሰይጣን አገዛዝ መውደቅ ሰበከ። መንግሥቱ በጦር መሣሪያ ሳይሆን፣ በፍቅር፣ በምሕረት፣ በፈውስና በተአምራት መገለጥ ጀመረ። አጋንንትን ሲያወጣ የሰይጣን ግዛት መፍረሱን አሳየ (ሉቃስ 11፡20)፤ በሽተኞችን ሲፈውስ የፍጥረት መታደስ ጅማሮ የሆነውን የሞት ኃይል መሰበሩን ገለጠ፤ ከኃጢአተኞች ጋር አብሮ ሲበላ ደግሞ የእግዚአብሔር ጸጋ ለተገለሉት መድረሱን አወጀ።
እነዚህ ተግባራት ከቃል አዋጅ ባሻገር፣ መንግሥቱ በኢየሱስ ማንነትና ተግባር ውስጥ በተጨባጭ መጀመሯን የሚያረጋግጡ ምልክቶች ናቸው። ኢየሱስ "የእግዚአብሔር መንግሥት በመካከላችሁ ናትና።" (ሉቃስ 17፡21) ሲል፣ የተናገረው ስለ ውስጣዊ ስሜት ብቻ ሳይሆን፣ ንጉሡ ራሱ ከፊታቸው ቆሞ ስለ ነበር ነው ፤ መንግሥት ያለ ንጉሥ ሊኖር አይችልምና።
†
“የእግዚአብሔር መንግሥት” (በግሪክ «ባሲሌያ») የተሰኘው ሐረግ በአዲስ ኪዳን መጻሕፍት ውስጥ ከመቶ ጊዜ በላይ ተጠቅሶ የሚገኝ ከመሆኑም በላይ፣ ጌታችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ "ወደ ሌሎች ከተሞች ደግሞ የእግዚአብሔርን መንግሥት ወንጌል ልሰብክ ይገባኛል፤ ስለዚህ ተልኬአለሁና" (ሉቃስ 4፡43፣ 1954 ትርጉም) እንዳለው፣ የምድራዊና የሰማያዊ ሕይወቱ ማዕከላዊ መልእክት ተደርጎ በዘመናዊው የወንጌላት ጥናት ዘንድ በሰፊው ተቀባይነት ያገኘ ታላቅ መንፈሳዊ ጭብጥ ነው። ኢየሱስ ስለ ራሱ ከመናገር ይልቅ ስለ መንግሥቱ በተደጋጋሚ የተናገረው በአጋጣሚ አይደለም፤ ምክንያቱም እርሱ ራሱ የመንግሥቱ ንጉሥ፣ የመንግሥቱ አዋጅ ነጋሪና የመንግሥቱ በር ራሱ ስለ ሆነ ነው። መንግሥቱን ማወቅ ክርስቶስን ማወቅ ነው፤ ክርስቶስን ማወቅ ደግሞ ወደ መንግሥቱ መግባት ነው።
ይህ ጥልቅ ጽሑፍ ርዕሰ-ጉዳዩን በሦስት አበይት ደረጃዎች ይዳስሳል፦ የታሪካዊ-ሥነ መለኮታዊ ትርጓሜ እድገትን፣ በብሉይና በአዲስ ኪዳን ውስጥ ያለውን የቃል ኪዳን መገለጥ ፍሰት፣ እና በተለያዩ ሥርዓተ-ነገረ መለኮት መካከል ያለውን ንጽጽራዊ ትንተና። ይህ ሂደት የሚቀርበው "ቅዱሳት መጻሕፍት ሁሉ በእግዚአብሔር መንፈስ መሪነት የተጻፉ ናቸው" (2ኛ ጢሞቴዎስ 3፡16፣ 1954 ትርጉም) ከሚለው ጽኑ እይታ ሲሆን፣ ይህም መጽሐፍ ቅዱስን የመጨረሻ የሕይወትና የእምነት ፍጹም ሥልጣን የሚቀበል፣ ታሪካዊ-ሰዋሰዋዊ የትርጓሜ መርህን የሚከተል፣ እና የክርስቶስን የመስቀል ላይ የማዳን ሥራ የመንግሥቱ ማዕከላዊ መገለጫ አድርጎ የሚመለከት ነው። ይህንን ርዕስ ማጥናት ተራ የአካዳሚክ ልምምድ ሳይሆን፣ ራሱ የአምልኮ ተግባር ነው፤ ምክንያቱም የእግዚአብሔርን ልብ፣ ዓላማና ክብር ይገልጣል።
"እርሱ ግን፦ ለሌሎች ከተሞች ደግሞ የእግዚአብሔርን መንግሥት ወንጌል ልሰብክ ይገባኛል፤ ስለዚህ ተልኬአለሁና አላቸው።"
የሉቃስ ወንጌል 4፡43
ይህ ሐረግ በጥሬው ሲተረጎም የሚያመለክተው በጊዜና በድንበር የታጠረ ምድራዊ ፖለቲካዊ ክልልን ሳይሆን፣ የእግዚአብሔርን ሕያው፣ ንቁ እና ዘላለማዊ ሉዓላዊ አገዛዝ፣ ሥልጣንና አዳኝ ኃይል ነው። "መንግሥት" የሚለው ቃል በዋነኝነት ቦታን ሳይሆን ገዥነትን ያመለክታል፤ ስለዚህ "የእግዚአብሔር መንግሥት መጣች" ማለት "እግዚአብሔር እንደ ንጉሥ ንቁ ሆኖ መግዛት ጀመረ" ማለት ነው። ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ "ዘመኑ ተፈጸመ የእግዚአብሔርም መንግሥት ቀርባለች፤ ንስሐ ግቡ በወንጌልም እመኑ" (ማርቆስ 1፡15) ሲል ያወጀው ስለ አዲስ ምድራዊ ግዛት ወሰን ሳይሆን፣ የእግዚአብሔር የማዳን ቸርነት፣ የኃጢአት ይቅርታና የሰይጣን የድቅድቅ ጨለማ እስራት መፈታት በራሱ በማንነቱና በተልእኮው በኩል ወደ ታሪክ ውስጥ በኃይል መግባቱን ነው። "እኔ ግን በእግዚአብሔር ጣት አጋንንትን የማወጣ ከሆንሁ፥ እንግዲህ የእግዚአብሔር መንግሥት ወደ እናንተ ደርሳለች።" (ሉቃስ 11፡20) በማለት መለኮታዊው አገዛዝ በሰዎች መካከል በተግባር መጀመሩን አሳይቷል። ይህንን መሠረታዊ የመጽሐፍ ቅዱስ ብያኔ ተከትሎ፣ ከዚህ በታች ያለው ጥናት የመንግሥቱን ትምህርት ታሪካዊ አመጣጥና መንፈሳዊ ፋይዳ በስፋት ይተነትናል።
“የእግዚአብሔር መንግሥት” የሚለው ሐረግ በአዲስ ኪዳን ውስጥ በግልጽና በተደጋጋሚ ቢጠቀስም፣ መሠረቶቹ በመላው የብሉይ ኪዳን ታሪክ ሂደት ውስጥ በጥልቀት የተተከሉ ናቸው። ይህ የዘላለም ጽንሰ-ሐሳብ በድንገት የተከሰተ ሳይሆን፣ ከፍጥረት መጀመሪያ አንሥቶ እስከ ነቢያት ዘመን ድረስ በእግዚአብሔር ማዳን ታሪክ ውስጥ እያደገ የመጣ ታላቅ የቤዛነት ራዕይ ነው። መጽሐፍ ቅዱሳዊው ታሪክ በሙሉ "እግዚአብሔር የዘላለም ንጉሥ ነው፤ በኃጢአት የጠፋውንም ፍጥረት፣ መንግሥቱን በክርስቶስ በኩል ዳግም እየመለሰ ነው" የሚል ግርማ ሞገስ ያለውና ነፍስን የሚያረካ ማዕከላዊ ጭብጥ አለው። አንድ ሰው መጽሐፍ ቅዱስን ከዘፍጥረት እስከ ራእይ ካነበበ በኋላ "ይህ ሁሉ ስለ ምንድን ነው?" ብሎ ቢጠይቅ፣ በጣም ተስማሚው መልስ "ስለ እግዚአብሔር መንግሥት ምሥረታ፣ ውድቀትና ዳግም ምሥረታ ነው" የሚል ይሆናል።
ፍጥረት እና የኤደን ገነት መገለጫ
የመንግሥቱ ታሪክ የሚጀምረው በኦሪት ዘፍጥረት መጽሐፍ መጀመሪያ ላይ ነው። እግዚአብሔር ሰማይንና ምድርን ሲፈጥር፣ አጽናፈ ዓለሙን የራሱ ቤተ-መንግሥትና ማደሪያ አድርጎ ሠራ። የኤደን ገነት የእግዚአብሔር ፍጹም አገዛዝ፣ ቅድስናና ፍቅር የሚታይበት፣ ኃጢአት፣ ሕማምና ሞት ፈጽሞ የሌለበት የሰላም ሥፍራ ነበረች። ብዙ የመጽሐፍ ቅዱስ ተመራማሪዎች ኤደንን እንደ "ጠባቂ-ቤተ መቅደስ" (proto-temple) አድርገው ይመለከቷታል፤ ምክንያቱም እግዚአብሔር ራሱ "እየተመላለሰ" (ዘፍ 3፡8) ከሰው ጋር በቀጥታ ኅብረት ያደርግባት ስፍራ ስለ ነበረች፣ ይህም ግንኙነት በኋላ በማደሪያ ድንኳንና በቤተ መቅደስ ውስጥ በምልክት እንደገና ተደግሟል።
የመጀመሪያዎቹ ሰዎች አዳምና ሔዋን በእግዚአብሔር መልክና አምሳል የተፈጠሩ የመንግሥቱ ታማኝ "እንደራሴዎች" ነበሩ። እግዚአብሔር ፍጥረቱን በቅድስና እንዲያስተዳድሩ ሥልጣንና ክብር ሰጣቸው (ዘፍጥረት 1፡28)። ይህ የተሰጣቸው "ግዙአት" የሚለው ትእዛዝ ጭካኔን ወይም ብዝበዛን ሳይሆን፣ የእግዚአብሔርን ፍቅራዊ አገዛዝ በምድር ላይ የማንጸባረቅ ኃላፊነት ያመለክታል፤ ንጉሥ የፍጥረትን በረከት ለፍጡራኑ እንደሚያካፍል ሁሉ፣ አዳምና ሔዋንም የፈጣሪያቸውን ደግነት ለፍጥረት ሁሉ የማዳረስ ተልእኮ ነበራቸው። ነገር ግን የሰው ልጅ በጠላቱ በሰይጣን (በእባቡ) ተታሎ በእግዚአብሔር ንጉሥነት ላይ ባመጸ ጊዜ፣ "የራሴን ዕድል በራሴ እወስናለሁ" የሚል ትዕቢት ልቡን ሲይዘው፣ ይህ ምድራዊ የመንግሥቱ መገለጫ ተቋረጠ፤ ሰውም ከገነት ክብር ተባረረ፤ ከእግዚአብሔር ጋር የነበረው ኅብረትም በኃጢአት ተበላሸ። ከዚያን የውድቀት ቀን ጀምሮ መላው የመጽሐፍ ቅዱስ ታሪክ ይህንን በኃጢአት የጠፋ መንግሥት በሰማያዊ ቤዛነት የመመለስ ታሪክ ሆኖ ቀጥሏል፤ ይህም ራእይ መጨረሻ ላይ "እነሆ የእግዚአብሔር ማደሪያ በሰው ልጆች መካከል ነው" (ራእይ 21፡3) በሚለው በአዲሲቱ ኢየሩሳሌም ውስጥ ፍጹም ፍጻሜውን ያገኛል ፤ ኤደን ገነት እንደገና ተከፍታ፣ በዚህ ጊዜ ግን ፈጽሞ የማትዘጋ ሆና።
"እግዚአብሔርም ባረካቸው፥ እንዲህም አላቸው፦ ብዙ፥ ተባዙ፥ ምድርንም ሙሉአት፤ ግዙአትም፤ የባሕርን ዓሦችና የሰማይን ወፎች በምድር ላይ የሚንቀሳቀሱትንም ሁሉ ግዙአቸው።"
ኦሪት ዘፍጥረት 1፡28
የአብርሃም ጥሪ እና የቃል ኪዳኑ መሠረት
የሰው ልጅ በባቢሎን ግንብ ማማ ላይ ሌላ ዓመፅና ትዕቢት ካካሄደ በኋላ፣ እግዚአብሔር የዓለምን ማዳንና የመንግሥቱን ምሥረታ ስትራቴጂ በአንድ ሰው እምነት ላይ መሠረተ ፤ እርሱም አብርሃም ነው። እግዚአብሔር አብርሃምን ከዘመድ አዝማዱ ጠርቶ ምድርን፣ ታላቅ ሕዝብን (መንፈሳዊ ዘርን)፣ እና በምድር ላሉ ወገኖች ሁሉ ዘላለማዊ በረከትን የሚሆንበትን ታላቅ ቃል ኪዳን ገባለት (ዘፍጥረት 12፡1-3)። ይህ የእግዚአብሔር መንግሥት በምድር ላይ ዳግም የመሥራትና የሰውን ልጅ የመቤዠት ታላቅ ጅማሮ ነበር። ልብ ሊባል የሚገባው፣ ይህ ቃል ኪዳን ከመጀመሪያውኑ ብሔራዊ ብቻ ሳይሆን ዓለም-አቀፋዊ ራዕይ የያዘ መሆኑ ነው፤ "የምድር ነገዶች ሁሉ በአንተ ይባረካሉ" የሚለው ቃል የእስራኤልን ብቻ ሳይሆን የአሕዛብን ሁሉ ተስፋ አስቀድሞ ያካትታል፤ ይህም ሐዋርያው ጳውሎስ "መጽሐፍም አስቀድሞ እግዚአብሔር አሕዛብን በእምነት እንዲያጸድቅ አይቶ፣ አስቀድሞ ወንጌልን ለአብርሃም... ሰበከ" (ገላትያ 3፡8) ብሎ የተረጎመው ራእይ ነው።
አብርሃም በእምነት ቃሉን ታዘዘ፣ ገና ልጅ ሳይኖረውና ተስፋው ገና ሳይፈጸም እንኳ "እግዚአብሔርንም አመነ፥ ጽድቅም ሆኖ ተቆጠረለት" (ዘፍ 15፡6)። ይህ ቁልፍ ነጥብ ነው፦ ወደ መንግሥቱ የመግባት መንገድ ከመጀመሪያውኑ በሥራ ጽድቅ ሳይሆን በእምነት ጽድቅ የተመሠረተ ነው። እግዚአብሔርም በእርሱ ዘር በኩል ፣ በኢየሱስ ክርስቶስ፣ ንጉሣዊ አገዛዙን ወደ ምድር ለማምጣት የማይናወጥ መሠረት ጣለ፤ ይህ ተስፋ ደግሞ ከትውልድ ወደ ትውልድ፣ ከይስሐቅ ወደ ያዕቆብ፣ ከያዕቆብም ወደ አሥራ ሁለቱ ነገዶች እየተላለፈ፣ በመጨረሻም በይሁዳ ነገድ በኩል ወደ ዳዊት ቤት ደረሰ።
" እግዚአብሔርም አብራምን አለው። ከአገርህ ከዘመዶችህም ከአባትህም ቤት ተለይተህ እኔ ወደማሳይህ ምድር ውጣ።
ታላቅ ሕዝብም አደርግሃለሁ፥ እባርክሃለሁ፥ ስምህንም አከብረዋለሁ፤ ለበረከትም ሁን፤
የሚባርኩህንም እባርካለሁ፥ የሚረግሙህንም እረግማለሁ፤ የምድር ነገዶችም ሁሉ በአንተ ይባረካሉ።"
ኦሪት ዘፍጥረት 12፡1-3
ዘፀአት እና የሲና ተራራ፡ የካህናት መንግሥት (ቲኦክራሲ)
ከአብርሃም ዘር የተባዙት እስራኤላውያን በግብፅ ባርነት በነበሩ ጊዜ፣ እግዚአብሔር እንደ ኃያል ተዋጊ ንጉሥ ጣልቃ ገባ። የግብፅን አማልክትና ፈርዖንን በአሥሩ መቅሰፍቶች ድል ነሥቶ ሕዝቡን በታላቅ ክንድ አዳነ። ይህ ድርጊት ራሱ ትንቢታዊ ምልክት ነው፤ የግብፅ አማልክት (የአባይ ወንዝ አምላክ፣ የፀሐይ አምላክ ራ፣ የፈርዖን ራሱ አማልክትነት) አንድ በአንድ ሲወድቁ፣ የያህዌ ብቸኛ ንግሥና ለዓለም ተገለጠ። በሲና ተራራ ላይ፣ እግዚአብሔር ከእስራኤል ጋር ቃል ኪዳን በማድረግ በቀጥታ የሚገዛቸው ንጉሥ ሆነ ። "እናንተም የካህናት መንግሥት የተቀደሰም ሕዝብ ትሆኑልኛላችሁ" (ዘጸአት 19፡6) በማለት አዋጀ። ይህ ጥቅስ ልዩ ትኩረት ይገባዋል፤ እስራኤል የተጠራችው ለራሷ ብቻ ሳይሆን ለአሕዛብ ሁሉ የካህናት ሚና እንድትጫወት ነው ፤ ማለትም እግዚአብሔርን ለዓለም የምታስተዋውቅ፣ የእግዚአብሔርንም ፊት ለዓለም የምታቀርብ ሕዝብ ትሆን ዘንድ ነበር። ሕጉ (ኦሪት) እና መገናኛው ድንኳን እግዚአብሔር ንጉሥ ሆኖ በመካከላቸው ማደሩን የሚያሳዩ ምልክቶች ነበሩ፤ በተለይ የመገናኛው ድንኳን አሠራር ራሱ ኤደንን የሚያስታውስ ንድፍ ያለው መሆኑ፣ እግዚአብሔር የጠፋውን ገነታዊ ኅብረት በምልክት ደረጃ ዳግም ማቋቋም እየጀመረ መሆኑን ያሳያል።
የዳዊት ቃል ኪዳን እና ምድራዊው ዙፋን
እስራኤላውያን ወደ ተስፋይቱ ምድር ከገቡ በኋላ፣ እንደ ሌሎቹ አሕዛብ "የሚገዛን ምድራዊ ንጉሥ አንግሥልን" ብለው ጠየቁ (1ኛ ሳሙኤል 8)። ይህ እግዚአብሔርን ንጉሣቸው እንዳይሆን መናቅ ቢሆንም (" እኔን እንጂ አንተን አልናቁም" — 1ኛ ሳሙ 8፡7)፣ እግዚአብሔር በሉዓላዊ ጸጋው ይህንን የሰው ልጅ ድክመት እንኳ ለራሱ ዓላማ አዋለው፤ በፈቃዱ ዳዊትን ንጉሥ አድርጎ አስነሣ። ለዳዊትም "ቤትህና መንግሥትህ በፊቴ ለዘላለም የጸና ይሆናል፤ ዙፋንህም ለዘላለም ይጸናል" (2ኛ ሳሙኤል 7፡16) የሚል ታላቅ ቃል ኪዳን ገባለት። ይህ "ዘላለማዊ" የሚለው ቃል ወሳኝ ነው፤ ማንም ምድራዊ ሰው ዘላለም ሊገዛ ስለማይችል፣ ይህ ተስፋ ከወዲሁ ከሰብዓዊ ገደብ ያለፈ፣ ወደፊት በአንድ ልዩ ሰው ብቻ ሊፈጸም የሚችል ራእይ መሆኑን ያሳያል።
ከዚህ ጊዜ ጀምሮ፣ የእግዚአብሔር መንግሥት ተስፋ ከዳዊት ዘር (ከመሲሑ) ጋር በጥብቅ የተቆራኘ ሆነ። መዝሙረ ዳዊት ውስጥ የሚገኙት "ንግሥናዊ መዝሙሮች" ( መዝሙር 2፣ 72፣ 110) ይህንን ተስፋ ደጋግመው ያዜሙታል፤ "እግዚአብሔር ለጌታዬ አለው፦... በቀኜ ተቀመጥ" (መዝ 110፡1) የሚለው ጥቅስ ራሱ ኢየሱስ ስለ ራሱ መለኮታዊ ንግሥና ሲናገር የተጠቀመበት ነው (ማቴ 22፡41-46)። ምድራዊ ነገሥታት ሲሳሳቱና ሲወድቁ ፣ ሰሎሞን በጣዖት ሲወድቅ፣ ሮብዓም መንግሥቱን ሲከፋፍል፣ አብዛኞቹ የእስራኤልና የይሁዳ ነገሥታት በክፋት ሲነግሡ ፣ ሕዝቡ ፍጹም የሆነውን የዳዊትን ልጅ በናፍቆት መጠበቅ ጀመሩ። የእያንዳንዱ ውድቅት የሚያመላክተው የዳዊት ዙፋን ፍጹም ወራሽ ገና እንዳልመጣ ነው።
የምርኮ ዘመን እና የነቢያት መሲሐዊ ተስፋ
የእስራኤል ነገሥታትና ሕዝቡ በእግዚአብሔር ላይ በማመጻቸውና ጣዖት በማምለካቸው፣ ምድራዊቷ መንግሥት ወደቀች፤ ሕዝቡም ወደ ባቢሎን ምርኮ ተወሰደ። ይህ ክስተት ራሱ የመጀመሪያ ጥላ ነው፤ ምድራዊው ዙፋን ቢፈርስም፣ የእግዚአብሔር ቃል ኪዳናዊ ተስፋ ግን አልፈረሰም። ጨለማ በዋጠው በዚህ ጊዜ፣ እግዚአብሔር በነቢያት በኩል አስደናቂ የተስፋ ቃል ላከ። ኢሳይያስ "ሕፃን ተወልዶልናልና... ለመንግሥቱም ግዛት ለሰላሙም ፍጻሜ የለውም" (ኢሳይያስ 9፡6-7) ብሎ ሰበከ፤ ይህ ተስፋ ብቻ ሳይሆን፣ ኢሳይያስ ደግሞ የተጎዳውን፣ የተጨነቀውን "የእግዚአብሔር ባሪያ" (ኢሳ 53) አስቀድሞ በመግለጥ፣ ንጉሥ ከመሆኑ በፊት መከራ ተቀባይ ሊሆን እንደሚገባው ተንብዮ ነበር ፤ ይህም አይሁድ ብዙ ጊዜ ችላ ያሉት ግን ኢየሱስ ራሱን የገለጠበት ማዕከላዊ ትንቢት ነው። ዳንኤል ደግሞ የዓለም መንግሥታት (ባቢሎን፣ ፋርስ፣ ግሪክ፣ ሮም) አራዊት መስለው ሲወድቁ፣ በመጨረሻ "የሰው ልጅ የሚመስል በሰማይ ደመና መጣ... ግዛትና ክብር መንግሥትም ተሰጠው፤ ግዛቱም የማያልፍ የዘላለም ግዛት ነው" (ዳንኤል 7፡13-14) በማለት የእግዚአብሔር አገዛዝ በታሪክ ውስጥ ጣልቃ ገብቶ ሁሉን እንደሚያድስ ትንቢት ተናገረ። ኤርምያስም አዲስ ቃል ኪዳን፣ ሕግ በልብ ውስጥ የተጻፈበትን ዘመን ተስፋ ሰጠ (ኤር 31፡31-34)። አዲስ ኪዳን የሚከፈተው አይሁድ ይህንን በነቢያት የተነገረለትን መሲሐዊ ንጉሥ በትዕግሥት እየጠበቁ ባለበት ታሪካዊ ወቅት ነው ፤ ተስፋና ናፍቆት፣ ትዕግሥትና ጭንቀት ተቀላቅለውባቸው።
ከላይ የቀረበው ታሪካዊ ትንተና ራሱ ተግባራዊ አንድምታ አለው፤ መንግሥቱ ከ"አሁን" ገጽታ የሚመነጭ እንጂ ለክርስቶስ ዳግም ምጽአት ብቻ የተጠበቀ አይደለም። ኢየሱስ "አባታችን ሆይ በሰማያት የምትኖር... መንግሥትህ ትምጣ፤ ፈቃድህ በሰማይ እንደ ሆነች እንዲሁ በምድር ትሁን" (ማቴ 6፡9-10) እያለ እንድንጸልይ ያስተማረን ትምህርት ራሱ፣ ጸሎት ብቻ ሳይሆን የኑሮ አቅጣጫ ጭምር ነው ፤ ማለትም አማኝ በዕለት ተዕለት ሕይወቱ የመንግሥቱን እሴቶች በተግባር የሚኖርበት፣ የመንግሥቱ ፈቃድ በራሱ ልብ፣ ቤተሰብ፣ ሥራና ማኅበረሰብ ውስጥ እንዲገለጥ የሚተጋበት ጥሪ ነው።
ተአምራት ፡ ኢስካቶሎጂያዊ ምልክቶች
- ፈውሶች: የፍጥረት ውድቀት መታደስ ጅማሮ
- አጋንንትን ማውጣት: በመንፈሳዊ ኃይላት ላይ ድል
- ሙታንን ማስነሳት: የመጨረሻው ትንሣኤ ቅምሻ
እነዚህ ተአምራት ግቡ ትእይንት መፍጠር ብቻ ሳይሆን፣ "አዲሱ ፍጥረት" ገና ወደፊት ፍጹም ሆኖ የሚገለጥበትን እውነታ አስቀድሞ ማሳየት ነው ። ስቃይና ሞት የሌለበት ዓለም ተስፋ በተጨባጭ በታሪክ ውስጥ ብልጭ ብሎ የሚታይበት ቅምሻ።
የተራራው ስብከት እንደ መንግሥት ሕገ-ደንብ
- ብፁዓን: ዓለም ችላ በሚላቸው ላይ የሚያርፍ ሞገስ
- የላቀ ጽድቅ: በውስጣዊ ልውውጥ ላይ የተመሠረተ
- የጌታ ጸሎት: "መንግሥትህ ትምጣ" ደቀ መዝሙርነትን ከተልእኮ ጋር ያገናኛል
የተራራው ስብከት (ማቴ 5-7) ገና ላልመጣ የወደፊት ዘመን ብቻ የተሰጠ ተስፋ ሳይሆን፣ ዛሬውኑ በመንግሥቱ ውስጥ ላሉ ዜጎች የተሰጠ የኑሮ ደንብ ነው፤ በራስ ጥንካሬ ልንጠብቀው የማንችለው ቢሆንም፣ በመንፈስ ቅዱስ ኃይል ግን ወደ ተግባር ሊለወጥ የሚችል ትእዛዝ ነው።
ቤተክርስቲያንና መንግሥቱ
ወንጌላዊው ሥነ-መለኮት ቤተ ክርስቲያንን ከእግዚአብሔር መንግሥት ጋር አያመሳቅላትም (ከካቶሊክ ተቋማዊ የዕይታ ስህተት በመራቅ)፤ ይልቁንም ቤተ ክርስቲያን የመጪው መንግሥት ሕያው ምልክት፣ መለኮታዊ መሣሪያ፣ እና የዘላለማዊው አገዛዝ ቅድመ-ቅምሻ እንደሆነች ያስተምራል። የእግዚአብሔር መንግሥት የእርሱ ፍጹም ሉዓላዊ አገዛዝና ንግሥና ሲሆን፣ ቤተ ክርስቲያን ደግሞ ለዚህ ጌትነት በፈቃደኝነት የተገዛች ሕያው ማኅበር ናት። በቤተ ክርስቲያን አጥር ውስጥ ማገልገል ብቻውን የእግዚአብሔርን መንግሥት ሰፊ ተልእኮ ከመፈጸም ጋር ሁልጊዜ አንድ ላይሆን ይችላል። እውነተኛው የመንግሥቱ ዜጋ ቤተ ክርስቲያኑን በታማኝነት ከማገልገሉም ባሻገር፣ እንደ ብርሃንና ጨው (ማቴዎስ 5፥13-16) የመንግሥቱን የሕይወት ተጽዕኖ ከቤተ ክርስቲያን ግድግዳዎች አሻግሮ ወደ ሰፊው ማኅበረሰብ ይዘረጋል።
የእግዚአብሔር መንግሥት መለኮታዊ እሴቶች የሆኑት፣ እውነተኛ ፍትሕ፣ የማይነጥፍ ምሕረት፣ ሰላም ፈጣሪነትና የክርስቶስን አሳብ የያዘ መካተት፣ ለአማኙ እንደ አማራጭ የሚታዩ ሳይሆኑ፣ ለንጉሡ ሥልጣን መገዛት ሕያው ፍሬዎች ናቸው። የተሟላው መጽሐፍ ቅዱሳዊ ምላሽ ግላዊ የነፍስ መዳንንና ማኅበራዊ ኃላፊነትን ለያይቶ የሚያይ ሳይሆን፣ ሁለቱንም ከክርስቶስ ሉዓላዊ የንግሥና ዙፋን በሚመነጭ ኃይል አንድ አድርጎ በዓለም ላይ የሚያዋህድ ነው።
†
