ክህደት

ቃል ኪዳን፣ ምርጫ እና የቅዱሳን ጽናት

የክህደትን ጥልቅ ሥነ-መለኮታዊ ጥያቄ በሚዛናዊነት ለመመርመር ከነገረ-ድነት ማዕቀፍ አኳያ አራት እርስ በርስ የተሳሰሩ ዶክትሪኖችን በሚገባ ማብራራት ያስፈልጋል። እነርሱም፦ የሰው ልጅ ጠቅላላ ብልሹነት፣ ቅድመ-ሁኔታ የሌለው መለኮታዊ ምርጫ ፣ የማይቋቋሙት ውጤታማ ጥሪ እና የቅዱሳን የመጨረሻ ጽናት ናቸው። እነዚህ አስተምህሮዎች በአንድነት ሲገመገሙ፣ የሰውን ልጅ የማዳን ሥራ ከመጀመሪያው እስከ መጨረሻው የፍጻሜ ማኅተም ድረስ የእግዚአብሔር ሉዓላዊ ጸጋ ብቻ መሆኑን ያረጋግጣሉ።

ኤፌሶን 2፡8-9 — “ጸጋው በእምነት አድኖአችኋልና።” ሐዋርያው ጳውሎስ ይህንን መልእክት የጻፈው ለኤፌሶን ቤተ ክርስቲያን ነው፤ ማኅበረሰብ ራሱ ከአይሁዳውያንና ከአሕዛብ የተውጣጣ፣ ቀደም ሲል በሁለት የተለያዩ ሃይማኖታዊ ማንነቶች ይኖር የነበረ ስብስብ ነበር። ጳውሎስ ከምዕራፍ 1 ጀምሮ የሚያቀርበው ትልቅ ነገረ-መለኮታዊ ራዕይ፣ አማኞች ገና ዓለም ሳይፈጠር በክርስቶስ ውስጥ መመረጣቸውን (ኤፌ. 1፡4) ካስተማረ በኋላ፣ በምዕራፍ 2 ላይ ይህንኑ ምርጫ ወደ ተጨባጭ ተሞክሮ ያወርደዋል፦ “በበደላችሁና በኃጢአታችሁ ሙታን በነበራችሁ ጊዜ” (ኤፌ. 2፡1) ብሎ ከጀመረ በኋላ፣ “ጸጋው በእምነት አድኖአችኋልና፤ ይህም የእግዚአብሔር ስጦታ ነው እንጂ ከእናንተ አይደለም፤ ማንም እንዳይመካ ከሥራ አይደለም” በማለት ያጠቃልላል። እዚህ ላይ “ይህ” የሚለው ተውላጠ ስም በግሪክኛው ሰዋስው መሠረት ገለልተኛ ጾታ ስለሆነ፣ ድነትን ብቻ ሳይሆን እምነትን ራሱንም ጨምሮ የመላውን የማዳን ሂደት የእግዚአብሔር ስጦታ መሆኑን ያመለክታል። ስለዚህ፣ ክህደት ማለት አንድ ሰው ራሱ ባተረፈውን ወይም በራሱ ጥረት የገነባውን ነገር ማጣት ሳይሆን፣ ከመጀመሪያውም እንደ ስጦታ የተቀበለውን ጸጋ አለማወቅና አለማክበር ስለ ሆነ፣ እውነተኛ የተቀበለ ልብ ይህን ስጦታ ፈጽሞ ሊጥል እንደማይችል ግልጽ ነው፤ ይልቁንም ይህንኑ ስጦታ ይበልጥ በአድናቆትና በምስጋና እየያዘ ይኖራል።

ፊልጵስዩስ 1፡6 — “በእናንተ መልካምን ሥራ የጀመረው ይፈጽመዋል።” ጳውሎስ ይህንን ተስፋ የጻፈው ከእስር ቤት ሆኖ ነው፤ ደብዳቤው በሙሉ በደስታና በምስጋና ተሞልቶ ይታያል፣ ምክንያቱም ፊልጵስዩስ ቤተ ክርስቲያን ከወንጌል ስርጭት ጅማሬ ጀምሮ ከጳውሎስ ጋር በእውነተኛ “ኅብረት” (ኮይኖኒያ) ትታወቅ ነበር (ፊልጵ. 1፡5)። ጳውሎስ በዚህ አውድ ውስጥ የሚያውጀው እምነት፣ በፊልጵስዩስ ምእመናን መልካም ጠባይ ላይ የተመሠረተ ሳይሆን፣ በራሱ በእግዚአብሔር ባሕርይ ላይ የተመሠረተ ነው፤ “የጀመረው” የሚለው የግሪክ ግስ ኃላፊ ጊዜ ሲሆን፣ ይህም ማዳን ነጠላ ክስተት ሳይሆን ቀጣይ ሂደት መሆኑን ያሳያል፤ “ይፈጽመዋል” የሚለው ደግሞ የወደፊት ጊዜ ሆኖ የፍጻሜውን እርግጠኝነት ያረጋግጣል። እግዚአብሔር የጀመረውን ሥራ የሚያቋርጠው ወይም በግማሽ የሚተወው አምላክ ስላልሆነ፣ በክርስቶስ ውስጥ ላለ አማኝ የመጨረሻው ጽናት፣ በራሱ በአዳኙ ታማኝነት ላይ የተመሠረተ የማይናወጥ ተስፋ ነው።

ዮሐንስ 6፡37 — “ወደ እኔም የሚመጣውን ከቶ ወደ ውጭ አላወጣም።” ይህ ቃል የተነገረው ጌታ አምስት ሺህ ሰዎችን ከመገበ በኋላ፣ ራሱን “የሕይወት እንጀራ” አድርጎ ባቀረበበት ረጅም ትምህርት ውስጥ ነው (ዮሐንስ 6)። ብዙዎች ይህን ትምህርት ሲሰሙ ተሰናከሉና ከእርሱ ተለዩ (ዮሐንስ 6፡66)፤ በዚህ አውድ ውስጥ ኢየሱስ ስለ አብ ሉዓላዊ ሥራ ያስተምራል፦ “አብ የሚሰጠኝ ሁሉ ወደ እኔ ይመጣል” (ዮሐንስ 6፡37ሀ)። ይህ ዓረፍተ ነገር በግሪክኛው የነጠላ ስም (neuter singular) አገባብ ስለሚጠቀም፣ አማኞችን እንደ አንድ የተባበረ ሙሉ አካል፣ በአብ ከዘላለም እንደተሰጠ ስጦታ ያሳያል፤ ይህ ስጦታ ደግሞ በምንም ምክንያት ወደ ክርስቶስ ከመድረስ ሊታገድ አይችልም። “ከቶ ወደ ውጭ አላወጣም” የሚለው ሐረግ በዋናው ቋንቋ ድርብ አሉታ ይዞ የተነገረ በመሆኑ፣ እጅግ ጠንካራ ማረጋገጫ ነው፤ ማንም ወደ ክርስቶስ በእውነት የመጣ ሰው በእርሱ ዘንድ ተቀባይነትን አጥቶ ተመልሶ እንደማይባረር ፍጹም ዋስትና ይሰጣል።

ፊልጵስዩስ 2፡12-13 — “በፍርሃትና በመንቀጥቀጥ የራሳችሁን መዳን ፈጽሙ።” ይህ ትእዛዝ ብቻውን ተነጥሎ ሊነበብ አይገባም፤ ወዲያውኑ ከቀደመው ከክርስቶስ ትህትና ታላቅ መዝሙር (ፊልጵ. 2፡5-11) ጋር የተያያዘ ነው። ጳውሎስ አማኞችን የክርስቶስን አስተሳሰብ እንዲይዙ ካሳሰበ በኋላ ነው ወደዚህ ትእዛዝ የሚሸጋገረው፤ ስለዚህ “የራሳችሁን መዳን ፈጽሙ” የሚለው፣ አማኞች ደኅንነታቸውን በራሳቸው ጥረት እንዲያገኙ የሚጠራ ሳይሆን፣ ቀድሞ በጸጋ የተቀበሉትን ድነት ወደ ተግባራዊ ብስለት እንዲያደርሱት የሚያሳስብ ነው። ወዲያውኑ በሚቀጥለው ቁጥር ጳውሎስ የዚህን ትእዛዝ ምንጭ ይገልጣል፦ “ስለ በጎ ፈቃዱ መፈለግንም ማድረግንም በእናንተ የሚሠራ እግዚአብሔር ነውና።” በዚህ የተዋቀረ ትይዩነት ውስጥ የሰው ኃላፊነትና የእግዚአብሔር ሉዓላዊ ሥራ ፈጽሞ አይጋጩም፤ ይልቁንም እግዚአብሔር ራሱ በአማኙ ውስጥ በመሥራት ነው አማኙን ወደ ንቁ መታዘዝ የሚያንቀሳቅሰው። ስለዚህ ጽናት፣ ግድየለሽነት የሚያስከትል ተገብሮ ትምህርት ሳይሆን፣ በተቃራኒው ንቁ የሆነ መንፈሳዊ ትግልን የሚጠይቅ የጸጋ ሥራ ነው።

ዕብራውያን 12፡14 — “ከሁሉ ጋር ሰላምን ተከታተሉ ትቀደሱም ዘንድ ፈልጉ።” የዕብራውያን መልእክት ደራሲ በምዕራፍ 12 ላይ የእግዚአብሔርን የአባትነት ተግሣጽ ካብራራ በኋላ (ዕብ. 12፡5-11)፣ ወደዚህ ተግባራዊ ማሳሰቢያ ይመለሳል፤ ደራሲው ለዕብራውያን ምእመናን የጻፈው በስደትና በፈተና ውስጥ ወደ አይሁድ ልማድ ለመመለስ ለሚፈተኑ አንባቢያን ነው። “ትቀደሱም ዘንድ ፈልጉ፥ ያለ እርሱ ጌታን ሊያይ የሚችል የለምና” የሚለው ማሳሰቢያ፣ ቅድስና የመዳን ተጨማሪ ውጤት ብቻ ሳይሆን፣ የእውነተኛ ድነት የማይነጣጠል ማስረጃ መሆኑን ያስተምራል። ይህ ጥቅስ ከጎን ለጎን ከሚገኘው “ማንም ከእግዚአብሔር ጸጋ ጎድሎ እንዳይገኝ” (ዕብ. 12፡15) ከሚለው ማስጠንቀቂያ ጋር ተዳምሮ ሲነበብ፣ ደራሲው ለምእመናን ራስን የመመርመርን ተግባራዊ ግዴታ በግልጽ ያስቀምጣል፤ ይህም እውነተኛውን የጸጋ ተሳትፎ ከውጫዊ ተሳትፎ ብቻ ለመለየት ይረዳል።

ይህ ጽሑፍ የተሐድሶ ወንጌላዊ አቋምን እንደ ዋነኛ የትንተና ማዕቀፍ ተጠቅሞ ይቀርባል፤ ምክንያቱም ይህ አቋም ለመላው ቅዱሳት መጻሕፍት ትምህርት እጅግ ወጥነት ያለውና የተቀናጀ መጽሐፍ ቅዱሳዊ መልስ ይሰጣል ብለን ስለምናምን ነው። ይሁን እንጂ፣ ቅንነት የተሞላበት ሥነ-መለኮታዊ ጥናት ሁልጊዜም ተቃራኒ አመለካከቶችን በሐቀኝነት የመመርመርን ምሁራዊ ግዴታ ስለሚጠይቅ፣ አንባቢው ሁለቱንም አቋሞች በቅዱሳት መጻሕፍት ብርሃን ራሱ እንዲመዝንና እንዲመረምር አጥብቀን እናበረታታለን።

የክህደት ጥልቅ እይታ

ክህደት በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ በተለያዩ የዕብራይስጥና የግሪክ ቃላት የተገለጸ ሲሆን፣ እያንዳንዱ ቃል ልዩ የትርጓሜ ጥልቀት አለው። በብሉይ ኪዳን፣ "ሹቭ" (ከእግዚአብሔር ዞር ማለት) እና "ማአል" (ቃል ኪዳንን መክዳት) የሚሉት ቃላት፣ ክህደት ቀላል ስህተት ሳይሆን የተቀደሰን ቃል ኪዳናዊ ግንኙነት ማፍረስ መሆኑን ያሳያሉ። በአዲስ ኪዳን ደግሞ "አፖስታሲያ" እና "አፊስቴሚ" የሚሉት የግሪክ ቃላት፣ ሆን ተብሎ ከእምነት አቋም መውጣትን ያመለክታሉ። ከቋንቋ ትንተና ባሻገር ደግሞ እነዚህን ጥቅሶች በሙሉ የቅዱሳት መጻሕፍት ትምህርት አውድ ውስጥ አስቀምጦ የመተርጎም መርህ መኖር አለበት፤ ይህም ግልጽ ያልሆኑ ጥቅሶች በግልጽ በተነገሩ ጥቅሶች ብርሃን እንዲተረጎሙ ያደርጋል።

ለክህደት የሚያደርሱ ምክንያቶች ውስጣዊ ወይም ውጫዊ ሊሆኑ ይችላሉ። ውስጣዊ ችግሮች እንደ እምነት መዳከም፣ ጥርጣሬ፣ የልብ ኩራትና ሥጋዊ ምኞትን መከተል ያሉትን ያጠቃልላል፤ እነዚህን ውስጣዊ ምክንያቶች ወደ ጥልቁ የጠቅላላ ብልሹነት አስተምህሮ ውስጥ መተንተን ያስፈልጋል፤ ማለትም፣ ያልዳነ ልብ በተፈጥሮው ወደ እግዚአብሔር ከመሸሽ ይልቅ ወደ ራስ ወዳድነትና ኃጢአት የማዘንበል ዝንባሌ አለው (ኤርምያስ 17:9)። በሌላ በኩል፣ እንደ ስደት፣ ማኅበራዊ ጫናና አሳሳች የሐሰት ትምህርቶች ያሉ ውጫዊ ምክንያቶችም ብዙዎችን ከእምነት መንገድ ያርቃሉ። በዘመናችን ባሉ አብያተ ክርስቲያናት ውስጥ ክህደት በተለያዩ መንገዶች ይገለጻል፤ ከእነዚህም መካከል የመጽሐፍ ቅዱስን ፍጹም ሥልጣን መካድ ወይም እንደ ተራ የሞራል መጽሐፍ መቁጠር፣ የክርስቶስን ብቸኛ አዳኝነት በመተው ሁሉን አቀፍነትን ማራመድ፣ እንዲሁም ወንጌልን ለምድራዊ ብልጽግና ብቻ እንደሚጠቅም አድርጎ ማቅረብ ይገኙበታል።

መጽሐፍ ቅዱሳዊ መሠረቶች እና ቃል ኪዳናዊ አውድ

በብሉይ ኪዳን ውስጥ የክህደት ጽንሰ-ሀሳብ የእስራኤል ሕዝብ ከእግዚአብሔር ጋር የነበረው የቃል ኪዳን ግንኙነት ማዕከል ነው። ተሐድሶ ነገረ መለኮት ይህንን ግንኙነት እንደ "የጸጋ ቃል ኪዳን" (Covenant of Grace) ተከታታይ መገለጥ አድርጎ ይመለከተዋል፤ ይህም ከአዳም ጋር ከተመሠረተው "የሥራ ቃል ኪዳን" በተቃራኒ፣ በክርስቶስ በኩል የሚገኝ የነጻ ጸጋ ቃል ኪዳን ነው። ክህደት እንዲሁ ከበርካታ ኃጢአቶች አንዱ ተደርጎ አይቆጠርም ነበር፤ ይልቁንም፣ ራሱ የተቀደሰ ቃል ኪዳን እንደ መጣስ ተደርጎ ስለሚታይ፣ በነቢያት ዘንድ እንደ መንፈሳዊ ምንዝር ይገለጽ ነበር።

የብሉይ ኪዳን የክህደት እይታ

የብሉይ ኪዳን የዕብራይስጥ ቋንቋ፣ የክህደትን ውስብስብ ገጽታዎችና የቃል ኪዳን ጥሰት ደረጃዎች ለመግለጽ እጅግ የበለጸገ የቃላት አገባብ አለው። ከእነዚህም መካከል ዋነኞቹ የሚከተሉት ናቸው፦

የቃል ኪዳን አውድ፣ መለኮታዊ ፍርድና የተስፋው ቃል

በብሉይ ኪዳን አውድ፣ ክህደት ምንጊዜም ከባድ መለኮታዊ ፍርድን ያስከትል ነበር። እንደ ኤርምያስ፣ ኢሳይያስና ሕዝቅኤል ያሉ ነቢያት፣ እንደ "የቃል ኪዳን አቃብያነ ሕግ" ሆነው በመቅረብ፣ ሕዝቡ የፈጸመውን የኪዳን ጥሰትና የሚጠብቀውን የፍርድ መዘዝ በግልጽ ያውጁ ነበር። የክህደት መዘዝ የእግዚአብሔር የዘፈቀደ በቀል ሳይሆን፣ ሕዝቡ ራሱ በገዛ ፈቃዱ ከተዘረጋው መለኮታዊ የጥበቃ ጃንጥላ ሥር በመውጣቱ የሚያጭደው ፍትሐዊ ውጤት ነበር። ይሁን እንጂ፣ የብሉይ ኪዳን የነቢያት መልእክት በፍርድ ብቻ አያበቃም። ከፍርዱ ማዶ ወደር የሌለው የእግዚአብሔር የጸጋ፣ የይቅርታና የማዳን ተስፋ ይገኛል፤ ለዚህም የነቢዩ ሆሴዕ መጽሐፍ እጅግ ማራኪ ሥነ-መለኮታዊ ማሳያ ነው። የሆሴዕ ትንቢት ልዩ የሚያደርገው፣ ነቢዩ ራሱ ታዞ ያገባትን ዘማ ሚስት ጎሜርን በራሱ ትዳር ውስጥ በተጨባጭ የተመለከተውን የክህደት ስቃይና የፍቅር ጽናት አብሮ ማየቱ ነው (ሆሴዕ 1-3)፤ ይህ ግላዊ ተሞክሮ ራሱ የእግዚአብሔርን ለከዳች እስራኤል ያለውን ስሜት እንዲረዳ የረዳው ሕያው ምሳሌ ነበር። ስለዚህ "ከክህደታቸው እፈውሳቸዋለሁ፤ ቍጣዬ ከእነርሱ ተመልሶአልና በገዛ ፈቃዴ እወዳቸዋለሁ" (ሆሴዕ 14:4) የሚለው ቃል፣ ምናባዊ ተስፋ ብቻ ሳይሆን፣ ራሱ ነቢዩ በገዛ ሥጋው የተለማመደው የይቅርታ ተግባር ነጸብራቅ ነው። ይህ ቃል፣ ክህደት የመጨረሻው ቃል አለመሆኑንና በንስሐ ለሚመለሱ የኪዳኑ ምሕረት ምንጊዜም ክፍት መሆኑን የሚያበስር ወንጌል ነው። ከተሐድሶ ሥነ-መለኮት አንጻር፣ የሆሴዕ ትረካ "የቀሪውን አስተምህሮ" አበክሮ ያሳያል፦ አብዛኛው ሕዝብ ኪዳኑን ቢያፈርስም፣ እግዚአብሔር በሉዓላዊ ጸጋው ለራሱ ታማኝ ቀሪን ሁልጊዜም ጠብቆ ያኖራል (ሮሜ 11:2-5)።

የክህደት መንሥኤዎች

የብሉይ ኪዳን የክህደት መንሥኤዎች በሁለት ዐበይት ምድቦች ይከፈላሉ። ውስጣዊ ምክንያቶች፦ ከእግዚአብሔር ጋር የነበረው የግልና የኅብረት ግንኙነት መቀዝቀዝ፣ ለመንፈሳዊ እውነታዎች ግድየለሽ መሆን፣ እንዲሁም በልብ ውስጥ ያቆጠቆጠ ኩራትና መታበይ ናቸው። ውጫዊ ምክንያቶች ደግሞ፣ በአካባቢያቸው የነበሩትን ጣዖት አምላኪ አሕዛብ ባህል፣ የሥነ-ምግባር ብልሹነትና አምልኮ የመከተል ( ሃይማኖታዊ ቅልቅል) ፈተናዎች ነበሩ። የንጉሥ ሰሎሞን ከባዕዳን ሴቶች ጋር የገባው ፖለቲካዊ ጋብቻና የእነርሱን ጣዖታት አምልኮ ወደ ቅድስቲቱ እስራኤል ማስገባቱ የዚህ አሳዛኝ ታሪካዊ ማሳያ ነው (1ኛ ነገሥት 11)፤ ታሪኩ አሳዛኝ የሚያደርገው፣ ሰሎሞን ራሱ ከማንም አማኝ በላይ ጥበብን ተችሮት፣ ቤተ መቅደሱን ራሱ ገንብቶ የነበረ ንጉሥ በመሆኑ ነው፤ ይህም ትልቅ መንፈሳዊ ልምድና ዕውቀት እንኳ ልብን ካልጠበቀ ከክህደት ሊያድን እንደማይችል ያስተምረናል። የዘመናችን አብያተ ክርስቲያናትም ተመሳሳይ የባህል ተጽዕኖዎች ያጋጥሟቸዋል፤ በዙሪያቸው ካለው የዓለማውያን ፍልስፍና ጋር ለመመሳሰልና ዘመናዊ ተቀባይነትን ለማግኘት በሚደረግ ጥረት፣ መጽሐፍ ቅዱሳዊውን ጤናማ አስተምህሮ የማላላትና የጸጋውን ወንጌል የመተው አደጋ በፊታቸው ተደቅኖ ይገኛል።

ክህደት በአዲስ ኪዳን

አዲስ ኪዳን ክህደትን ከብሉይ ኪዳን በተለየና ይበልጥ በከበደ መልኩ ይመለከተዋል፤ ምክንያቱም ክህደት አሁን በእግዚአብሔር አንድያ ልጅ በኢየሱስ ክርስቶስ በኩል የተገለጠውን የመጨረሻና ብቸኛ የመዳኛ መንገድ ሆን ብሎ መካድና መተው ነው። የአዲስ ኪዳን ጸሐፊዎች አማኞች ሊወድቁባቸው የሚችሉባቸውን መንገዶችና የዚህን ውድቀት አስከፊ መዘዞች በተለያዩ ቃላትና አውዶች በማብራራት ያስጠነቅቃሉ።

2ኛ ተሰሎንቄ 2:3 እና "ታላቁ ክህደት"። ጳውሎስ ይህን ደብዳቤ የጻፈው ለተሰሎንቄ ምእመናን፣ የክርስቶስ ዳግም ምጽአት ደርሶ እንደ ሆነ በሚል የተሳሳተ ትምህርት ተነሥተው ግራ ተጋብተው ስለነበር ነው። ጳውሎስ ግራ መጋባታቸውን ለማረም፣ ከምጽአቱ በፊት መከሰት ያለበትን የክስተቶች ቅደም ተከተል ያስቀምጣል፦ “ክህደት አስቀድሞ ሳይመጣ የኃጢአት ሰውም ሳይገለጥ” ቀን አይመጣም (2 ተሰ. 2:3)። “ክህደት” (አፖስታሲያ) የሚለው ቃል እዚህ ላይ በአንቀጽ (definite article) ተውጦ የተጻፈ በመሆኑ፣ ልዩ ስም-ተኮር፣ የታወቀ ታላቅ ክስተት መሆኑን ያመለክታል፤ ይህም ማለት፣ ክህደት በታሪክ ውስጥ ተከታታይ ክስተት ብቻ ሳይሆን፣ በዘመን ፍጻሜ ሊደርስ የሚችል ግዙፍና ስፋት ያለው መንፈሳዊ ክስተትም ጭምር መሆኑን ያስተምረናል፤ ይህም ለቤተ ክርስቲያን ዘወትር ንቁ ልትሆን የሚገባትን ጥሪ ያጎላል።

የአዲስ ኪዳን የክህደት መንስኤዎች

ማቴዎስ 13:20-21 — የዘሪው ምሳሌ። ጌታ ይህን ምሳሌ ያስተማረው በገሊላ ባሕር ዳርቻ ላይ፣ ብዙ ሕዝብ ተሰብስቦ በነበረበት ወቅት ነው፤ ደቀ መዛሙርቱ ለምን በምሳሌ እንደሚያስተምር ሲጠይቁት፣ ምሳሌዎች ለልብ ዝግጁነት እውነትን የሚገልጡ ወይም የሚሸፍኑ የፍርድ መሣሪያዎች መሆናቸውን ያስረዳቸዋል (ማቴ. 13:10-15)። “በድንጋያማ መሬት የተዘራውም... ቃሉን ሰምቶ ወዲያው በደስታ ይቀበለዋል፤ ነገር ግን በእርሱ ውስጥ ሥር የለውም” (ማቴ. 13:20-21) የሚለው ምስል፣ ውጫዊ ደስታና ስሜታዊ ምላሽ ብቻውን ውስጣዊ ለውጥ ማስረጃ አለመሆኑን ያስተምረናል፤ የድንጋይ መሬት ውስጣዊ ችግር ስላለበት ውኃ ወደ ውስጥ ዘልቆ መግባት እንደማይችል ሁሉ፣ ልብ ካልታደሰ ቃሉ ወደ ጥልቅ ሥር ሊሰድድ አይችልም። ስለዚህ ጌታ ራሱ “መከራ ወይም ስደት በቃሉ ምክንያት በሆነ ጊዜ ወዲያው ይሰናከላል” በማለት፣ ፈተና ራሱ የልብን እውነተኛ ኹኔታ የሚገልጥ የፈተና ድንጋይ መሆኑን ይገልጣል።

እነዚህ ውስጣዊ ድክመቶች ከውጫዊ ጫናዎች ጋር ሲደመሩ ለክህደት ይዳርጋሉ። እምነት በእሳት እንደሚፈተን፣ ስደትና መከራ ሲመጣ እውነተኛና አስመሳዩ ይለያል፤ ብዙዎችም ጊዜያዊ ደህንነትን መርጠው ክርስቶስን ይክዳሉ። ከዚህም በላይ፣ አዲስ ኪዳን በሙሉ በበግ ለምድ ስለሚመጡ ነጣቂ ተኩላዎች ያስጠነቅቃል፤ እነዚህ የሐሰት መምህራን እውነትን ከስህተት ጋር በመቀላቀል ያልጸኑትን ከእውነት መንገድ ያርቋቸዋል። የአዲስ ኪዳን ማስጠንቀቂያዎች ዛሬም በዘመናዊ አብያተ ክርስቲያናት ውስጥ ከፍተኛ ፋይዳ አላቸው፤ ክህደት በዘመናችን በተለያዩ መንገዶች ይገለጻል፤ ከእነዚህም መካከል የአስተምህሮ ክህደት አንዱ ነው።

የክህደት ማስጠንቀቂያዎች እና ታሪካዊ እይታ

የክህደት መገለጫዎች በዛሬዋ ቤተ ክርስቲያን

ክህደት በዘመናችን ባሉ አብያተ ክርስቲያናት ውስጥ በተለያዩ መንገዶች ይገለጻል። ከተሐድሶ ወንጌላዊ አተያይ ሲታይ፣ እነዚህ መገለጫዎች ብዙውን ጊዜ ከመጽሐፍ ቅዱስ ሥልጣን ፣ ከወንጌል ንጽሕና ወይም ከመጽሐፍ ቅዱሳዊ የሥነ ምግባር ደረጃዎች መዛነፍ ናቸው።

የክህደት መንስኤዎች እና መፍትሄዎች

በማጠቃለያ፣ ከተሐድሶ ወንጌላዊ ነገረ መለኮት አንጻር፣ ክህደት ትልቁ አደጋው ግለሰባዊ ውድቀት ብቻ ሳይሆን፣ ራሱን የቤተክርስቲያንን ትክክለኛ ማንነትና ተልእኮ አደጋ ላይ የሚጥል ክስተት ነው። ስለሆነም፣ ቤተክርስቲያን ራሷን ንቁ በሆነ የቃል ትምህርት፣ በጤናማ ተግሣጽና በእውነተኛ ኅብረት ውስጥ በጥንቃቄ ስትጠብቅ፣ ራሷ የቅዱሳን ጽናት መንገድ ትሆናለች። እያንዳንዱ አማኝ ደግሞ "በጸጋችሁ እንዳትወድቁ ተጠንቀቁ" (2ኛ ጴጥሮስ 3:17) የሚለውን ጥሪ በቁም ነገር በመያዝ፣ በዕለታዊ ታማኝነት ውስጥ ራሱን ለእግዚአብሔር ቃል፣ ለጸሎትና ለቅዱሳን ኅብረት አሳልፎ ሊሰጥ ይገባል።