የክርስቶስ የበላይነት

መጽሐፍ ቅዱስን ስናነብ በውስጡ ስድሳ ስድስት ልዩ ልዩ መጻሕፍትን፣ በሦስት ጥንታውያን ቋንቋዎች የተጻፉ፣ ከፍ ያለ መንፈሳዊ ልምምድ ባላቸው ከአርባ በላይ በተለያዩ የእግዚአብሔር ሰዎች፣ በአንድ ሺህ አምስት መቶ ዓመታት የዘመን ርዝማኔ ውስጥ የተሰናዱ ሕያው ቃላትን እናገኛለን። ሆኖም ይህ የዘመን፣ የባህልና የቋንቋ ልዩነት እንደጠበቀ ሆኖ፣ በውስጡ ከመጀመሪያው ገጽ እስከ መጨረሻው ገጽ ድረስ የሚፈስ አንድ ወጥ የሆነ፣ ዘላለማዊና የማይናወጥ ማዕከላዊ የሕይወት እውነት አለ፦ እርሱም የጌታችንና የመድኃኒታችን የኢየሱስ ክርስቶስ ማለቂያ የሌለው ክብር፣ የፍቅሩ ጥልቀት እና የሥልጣኑ የበላይነት ነው። አዎን! ከኤደን ገነት ጠባብ በር ላይ በኃጢአት ጨለማ ውስጥ ለተዋጠው የሰው ልጅ የመጀመሪያው የተስፋ ብርሃን ሆኖ ከተነገረው ትንቢት አንስቶ፣ በአዲሲቱ ኢየሩሳሌም የክብር ዘላለማዊ ዙፋን ላይ እስከ ሚገኘው አሸናፊው ንጉሥ ራእይ ድረስ፣ መላው ቅዱሳት መጻሕፍት ስለ አንድ ማዕከላዊ እውነት በኅብረት ይመሰክራሉ፦ ኢየሱስ ክርስቶስ የሁሉ ነገር ጌታ፣ ፍጹም ቤዛ፣ ዘላለማዊ ካህን እና የሕይወት ምንጭ ነው። ይህ መንፈሳዊ ጥናት፣ እኛም ዛሬ በዚህ የጸጋ ዘመን ሆነን ይህን ታላቅ የእግዚአብሔር ቤዛዊ ዕቅድና የቅዱሳት መጻሕፍትን ድንቅ አንድነት በጥልቀት እንድንመረምር፣ የክርስቶስንም ፍጹም የበላይነት ከኦሪት ጥላዎች፣ ከነቢያት የናፍቆት ድምፅ፣ ከወንጌላት የምሥራች ሐሴት፣ ከመልእክታት ምሥጢር እና ከራእይ ፍጻሜ አንጻር በስፋት እንድንዳስስ ይጋብዘናል።

ይህ ጽሁፍ ተራ የታሪክ ቅኝት ወይም ደረቅ የትምህርት ልምምድ ብቻ አይደለም። ይልቁንም እያንዳንዱ አንባቢ ወደ ገዛ ልቡ ዘልቆ በመግባት፣ "ይህ ታላቅ ንጉሥ በእውነት የእኔም ንጉሥ ነውን? ይህ ዘላለማዊ ካህን በእውነት ስለ እኔ ኃጢአት ደሙን አፍስሶአልን?" ብሎ እንዲጠይቅ የሚጋብዝ ሕያው ጥሪ ነው። መጽሐፍ ቅዱስ ስለ ክርስቶስ የሚናገረው እውቀት ብቻ ሆኖ ቢቀር፣ ልባችንን አይለውጥም፤ ነገር ግን ይህ እውቀት ወደ እምነትና ወደ አምልኮ ሲለወጥ፣ ነፍሳችን ከጨለማ ወደ ብርሃን፣ ከባርነት ወደ ልጅነት፣ ከፍርሃት ወደ ተስፋ ትሸጋገራለች። ይህን ጽሑፍ በምናነብበት ጊዜ፣ ልባችንን ከፍተን፣ መንፈስ ቅዱስ ራሱ የክርስቶስን ክብር በውስጣችን ይግለጥልን ዘንድ በትሕትና እንጸልይ።

ራሱ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የሞትን ማሰሪያ በጣጥሶ ከሙታን ከተነሣ በኋላ፣ በኤማሁስ መንገድ ተስፋ ቆርጠው ይጓዙ ከነበሩት ከሁለቱ ደቀ መዛሙርት ጋር ሲገናኝ፣ ይህን የቅዱሳት መጻሕፍት ጥልቅ ውሕደት በገዛ አንደበቱ እንዲህ ሲል አረጋገጠላቸው፦ "ከሙሴና ከነቢያት ሁሉ ጀምሮ ስለ እርሱ በመጻሕፍት ሁሉ የተጻፈውን ተረጐመላቸው" (ሉቃስ 24፥27)። ይህ አስደናቂ ቃል የመጻሕፍትን ሁሉ መንፈሳዊ ቁልፍ በእጃችን ያስቀምጣል። ብሉይ ኪዳን የኢየሱስ ክርስቶስን ማንነትና ሥራ አስቀድሞ የሚስል ሕያው የናፍቆት ሥዕል ሲሆን፣ አዲስ ኪዳን ደግሞ ያንን ሥዕል በገሐድ ዓለም ውስጥ በክርስቶስ ሥጋዌ፣ በፈሳሰው ደሙና በትንሣኤው ድል ሲፈጸም የሚያሳይ ፍጹም ዕውነት ነው። መጻሕፍት ሁሉ መነሻቸውም መድረሻቸውም፣ የልባቸው ትርታም ሆነ የትንፋሻቸው ሕይወት እርሱ ክርስቶስ ራሱ ነው። ልብ በሉ፦ ኢየሱስ ለእነዚያ ደቀ መዛሙርት ያብራራላቸው ገና ያልደረሱበትን አዲስ ትምህርት አልነበረም፤ ይልቁንም ዕድሜ ልካቸውን ሲያነቡት የነበረውን ቅዱሳት መጻሕፍት ራሱ ስለ እርሱ መሆኑን ዓይናቸውን ገልጦ አሳያቸው። ይህ ለእኛም ትልቅ ትምህርት ነው፤ መጽሐፍ ቅዱስን ስናነብ ክርስቶስን እየፈለግን ልናነበው ይገባል፤ ምክንያቱም ያለ እርሱ፣ ብሉይ ኪዳን ያለ መልስ የቀረ ጥያቄ፣ ትንቢት ያለ ፍጻሜ ሆኖ ይቀራልና።

ሐዋርያው ጳውሎስ ለቆላስይስ ቤተ ክርስቲያን የጻፈው ይህ ድንቅ ቃል፣ ክርስቶስን በአራት መንፈሳዊ እውነታዎች ውስጥ ያስቀምጠዋል፦ አስቀድሞ የነበረ (ከፍጥረት ሁሉ በፊት)፣ ፈጣሪ (ሁሉ በእርሱ ተፈጥሮአል)፣ ግብ (ሁሉ ለእርሱ ተፈጥሮአል)፣ እና አስተሳሳሪ (ሁሉም በእርሱ ተጋጥሞአል)። ይህ ማለት አጽናፈ ዓለሙ ራሱ ያለ ክርስቶስ ትርጉም የለውም፤ የከዋክብት ስፍር ቁጥር፣ የተራሮች ግርማ፣ የውቅያኖሶች ጥልቀት፣ የሰው ልጅ ታሪክ ራሱ ወደ ክርስቶስ ያመለክታሉ፣ በእርሱም ተጋጥመው አንድነታቸውን ያገኛሉ። ክርስቶስን ማወቅ ማለት የሕይወትን ትርጉም ራሱ ማወቅ ማለት ነው።

በኤደን የተነገረው የመጀመሪያው ወንጌል

የክርስቶስ የበላይነት እና ፍጹም የቤዛነት ታሪክ የሚጀምረው፣ የሰው ልጅ ታላቁን ውድቀትና ሐዘን ባስተናገደበት በዚያ አስከፊ ዕለት ነው። አዳምና ሔዋን በእግዚአብሔር የፍቅር ሕግ ላይ አምጸው በበደሉ ጊዜ፣ ሞትና ፍርድ በምድር ላይ ነገሡ። የገነት በሮች ተዘጉ፣ የሰው ልጅም ከፈጣሪው ኅብረት ተለየ። ነገር ግን በዚያ የጨለማና የውርደት ሰዓት ውስጥ፣ የእግዚአብሔር ማለቂያ የሌለው ምሕረትና ጸጋ ወደ እባቡ ዞሮ እጅግ ጥንታዊውንና ታላቁን የተስፋ ወንጌል አወጀ፦ "በአንተና በሴቲቱ መካከል፥ በዘርህና በዘርዋም መካከል ጠላትነትን አደርጋለሁ፤ እርሱ ራስህን ይቀጠቅጣል፥ አንተም ሰኰናውን ትቀጠቅጣለህ" (ዘፍጥረት 3፥15)። ይህ ሕያው ቃል በመለኮታዊ ምሁራን ዘንድ "ፕሮቶኤቫንጌልዮን" (የመጀመሪያው ወንጌል) ተብሎ ይጠራል። ምክንያቱም የሰው ልጅ በኃጢአት ምክንያት ከመባረሩና ከመጋረዱ በፊት፣ መዳኑ አስቀድሞ በዘላለማዊው አምላክ የፍቅር ልብ ውስጥ ታቅዶ ነበርና። የሴቲቱ ዘር ተብሎ የተጠቀሰው ያ ልዩ አካል፣ የዲያብሎስን ኃይልና ሥልጣን ከመሠረቱ የሚነቅል፣ ራሱን በድል የሚቀጠቅጥ መሆኑን ያበስራል። ይህ ትንቢት የመላውን ቅዱሳት መጻሕፍት ታሪክ የሚመራ፣ በዘመናት መከራ ውስጥ አማኞችን ሁሉ የሚያጽናና ማዕከላዊ የብርሃን ፈርጥ ነው።

ልብ ብለን ልናስተውለው የሚገባ ጥልቅ መንፈሳዊ እውነት አለ፦ እግዚአብሔር ይህን ተስፋ የተናገረው አዳምና ሔዋን ገና ንስሓ ሳይገቡ፣ ገና በፍርድ ፊት ቆመው ሳለ ነው። ይህ ደግሞ የመጽሐፍ ቅዱስን ወንጌል ማዕከላዊ ባሕርይ ያሳየናል፦ ጸጋ ከፍርድ ይቀድማል፤ የእግዚአብሔር ፍቅር ከሰው ልጅ ብቁነት ወይም መልካምነት አይመነጭም፣ ከራሱ ከእግዚአብሔር ባሕርይ ነው። አዳምና ሔዋን በኃጢአታቸው ሙሉ በሙሉ ተስፋ ቢስ ሊሆኑ ይችሉ ነበር፤ ነገር ግን እግዚአብሔር ገና በገነት ደጃፍ ላይ ሆኖ ተስፋን ተናገረላቸው። ይህ ለእያንዳንዳችን ትልቅ መጽናኛ ነው፤ ዛሬ በኃጢአት ብንወድቅ እንኳ፣ የእግዚአብሔር ጸጋ ወደ እኛ ለመድረስ ገና ንስሓ እስክንገባ ድረስ አይጠብቅም፤ ይልቁንም ወደ ንስሓ ራሱ የሚስበን ቅድሚያ ወስዶ ይመጣል።

ይህ የመጀመሪያው ትንቢት በኤደን የተነገረ ታሪክ ብቻ ሳይሆን፣ ሐዋርያው ጳውሎስ በሮሜ መልእክቱ መደምደሚያ ላይ ለእኛም ዛሬ ታላቅ ተስፋን የሚሰጥ ሕያው ቃል መሆኑን ያሳየናል። እያንዳንዱ አማኝ በክርስቶስ ኢየሱስ ሕያው ኅብረት ውስጥ ሆኖ፣ የዘፍጥረት 3፥15ን ዘላለማዊ ድል በራሱ ሕይወት ላይ የመለማመድ መብት እንዳለው ያረጋግጣል። ሐዋርያው ዮሐንስም ይህንኑ እውነት ሲያስተምር "ስለዚህ የዲያብሎስን ሥራ እንዲያፈርስ የእግዚአብሔር ልጅ ተገለጠ" (1ዮሐንስ 3፥8) በማለት፣ የክርስቶስ ምድራዊ መምጣት ከኤደን ትንቢት የተሰጠ ቀጥተኛ ፍጻሜ መሆኑን ይመሰክራል። እዚህ ላይ ልብ ልንለው የሚገባ ጥልቅ መንፈሳዊ ምስጢር አለ፦ ትንቢቱ "ራስህን ይቀጠቅጣል" ሲል፣ ድሉ ያለ መከራና ያለ ዋጋ የሚመጣ አይደለም፤ "አንተም ሰኰናውን ትቀጠቅጣለህ" የሚለው ቃል ደግሞ ክርስቶስ የዓለምን ኃጢአት ለመሸከም በቀራንዮ መስቀል ላይ የሚከፍለውን መለኮታዊ ዋጋና መከራ አስቀድሞ ይተነብያል። በኤደን ገነት ምድረ በዳ ውስጥ ራሱ፣ የመስቀሉ ውርደትና የትንሣኤው ድርብ ድል በአንድነት ተዘርግተው እናያለን። ራስ መቀጥቀጥ ለዘላለም ገዳይ ጉዳት ነው፤ ሰኰና መቀጥቀጥ ግን ጊዜያዊ ስቃይ ነው። በዚህም ክርስቶስ በመስቀል ላይ የተሰቃየው ስቃይ (ሰኰና) ጊዜያዊ ቢሆንም፣ ለዲያብሎስ ያደረሰው ድል (ራስ) ግን ፍጹምና የማይመለስ የመጨረሻ ሽንፈት ነው። ዛሬም ብንፈተን፣ ብንታመም፣ ብንዋረድ፣ ያ ሁሉ ለክርስቶስ ልጆች "ሰኰና" ብቻ ነው፤ የመጨረሻው ድል የእኛ ነውና。

የአብርሃም ኪዳን፡ ለዓለም ሁሉ የበረከት ምንጭ የሚሆነው ዘር

እግዚአብሔር አምላክ ከእምነት አባት ከአብርሃም ጋር ባደረገው የዘላለም ኪዳን፣ "የምድር ነገዶች ሁሉ በአንተ ይባረካሉ" (ዘፍጥረት 12፥3) የሚል ሰፊና አጽናፈ ሰማያዊ ተስፋ ሰጠው። ታላቁ ሐዋርያ ጳውሎስ ይህንን የተስፋ ቃል በጥልቅ መንፈሳዊ ማስተዋል ሲተረጉመው፣ "ለዘሮቹም አላለም፥ ስለ ብዙዎች እንደሚነገር፥ ነገር ግን ስለ አንድ እንደሚነገር፦ ለዘርህም አለ፥ እርሱም ክርስቶስ ነው" (ገላትያ 3፥16) ብሎ ይገልጸዋል፤ ማለትም የአብርሃም በረከት በብዙዎች ዘር ሳይወሰን፣ ወደ አንድ ብቸኛ ሕያው ዘር፣ ወደ ክርስቶስ ራሱ በቀጥታ ያመለክታል። ከዚያም በእምነት ፈተና ሰዓት፣ ይስሐቅ በሞርያ ተራራ ላይ ለመሥዋዕትነት ሲቀርብ፣ አብርሃም በመንፈስ ተነሳስቶ "ልጄ ሆይ፥ ለመሥዋዕት የሚሆነውን በግ እግዚአብሔር ያዘጋጃል" (ዘፍጥረት 22፥8) ሲል ተናገረ። ይህ ቃል በእውነትም መላውን የሰው ልጅ ከመርገም የሚቤዠውን፣ በዘመናት መጨረሻ የሚመጣውን የእግዚአብሔርን እውነተኛ በግ በትክክል የሚያመላክት ትንቢታዊ ድምጽ ነበር。

የሞርያ ተራራ ትዕይንት፣ በራሱ ልብን የሚነካ ትንቢታዊ ሂደት ነው፦ አብርሃም ውድ አንድያ ልጁን ይዞ ተራራ ሲወጣ፣ ይስሐቅ ራሱ የመሥዋዕቱን እንጨት ተሸክሞ ወጣ (ዘፍጥረት 22፥6)። ይህ ትዕይንት፣ ከሁለት ሺህ ዓመታት በኋላ በዚያው ተራራማ ክልል ውስጥ፣ በጎልጎታ ላይ የሚፈጸመውን ታላቁን ትዕይንት አስቀድሞ ይስላል፤ የእግዚአብሔር አንድያ ልጅ ራሱ የመስቀሉን እንጨት ተሸክሞ ወደ መከራው ተራራ ወጣ። ይሁን እንጂ በሞርያ ላይ አብርሃም ልጁን እንዲሠዋ አልተፈቀደለትም፤ በምትኩ አውራ በግ ተገኘ (ዘፍጥረት 22፥13)። በጎልጎታ ላይ ግን፣ አብ ራሱ ልጁን ከመሠዋት አልታቀበም፤ ምክንያቱም ለልጁ ምትክ ሊሆነው የሚችል ማንም አልነበረምና። ይህ ንጽጽር የእግዚአብሔርን ፍቅር ጥልቀት ግልጥ አድርጎ ያሳየናል፦ እግዚአብሔር አብ ልጁን በእውነት ሠዋ፤ ያውም ስለ እኛ ኃጢአት ብሎ。

ጌታችን ኢየሱስ ከፈሪሳውያን ጋር ጠንካራ ክርክር አድርጎ ነበር፣ ይህንን ቅዱስ ትስስር በገዛ አንደበቱ ሲያጸና፦ "አባታችሁ አብርሃም ቀኔን ያይ ዘንድ ሐሤት አደረገ፥ አየም ደስም አለው" (ዮሐንስ 8፥56) አለ። ይህ አስደናቂ ቃል አብርሃም በሞርያ ተራራ ላይ በሥጋ አይኑ የተመለከተው ምድራዊ መሥዋዕት ብቻ ሳይሆን፣ መጻኢውን የክርስቶስን የመስቀል ቤዛነትና የድል አክሊል በመንፈስ አጥርቶ ማየቱን እና በዚያም ታላቅ መንፈሳዊ ሐሴት ማድረግን ያመለክታል። በዚህ ታላቅ የእምነት አካሄድ፣ የአብርሃም እይታ ወደ ኋላ ወደ አለፈው ታሪክ ሳይሆን፣ ፊቱን ሙሉ በሙሉ ወደ ፊት፣ ወደ ብርሃኑ ጌታ ወደ ክርስቶስ ያተኮረ ነበር። የእውነተኛ እምነት ምልክቱ ወደ ኋላ በራስ ሥራ መተማመን ሳይሆን፣ ገና ወደፊት ወደሚገለጠው የክርስቶስ ተስፋ ፊትን ማዞር ነው።

የፋሲካው በግ እና ከሙሴ የሚበልጠው ነቢይ

በግብፅ ምድር በባርነት ቀንበር ሥር ሲማቅቅ ለነበረው እስራኤል፣ የፋሲካው በግ ደም በበራፍ መቃኖች ላይ መታየቱ፣ የእግዚአብሔርን አጥፊ መልአክ እንዲያልፋቸውና ሕይወታቸው እንዲተርፍ አደረገ (ዘጸአት 12፥13)። ይህ አስደናቂ ታሪካዊ ክስተት፣ ሐዋርያው ጳውሎስ በመንፈስ ቅዱስ መሪነት "ፋሲካችን ክርስቶስ ታርዶአልና" (1ቆሮንቶስ 5፥7) ብሎ በአዲስ ኪዳን ውስጥ ፍጹም መንፈሳዊ ፍጻሜውን እንዳገኘ አበሰረ። ልብ በሉ፦ በዚያች ሌሊት፣ በግብፅ ውስጥ ብቻ ሁለት ዓይነት ቤቶች ነበሩ፤ በበሩ ላይ ደም ያለበት ቤትና ደም የሌለበት ቤት። ዳኝነቱ በቤቱ ውስጥ ባሉ ሰዎች ጽድቅ ወይም ኃጢአት ላይ የተመሠረተ አልነበረም፣ ደም በበሩ ላይ አለ ወይስ የለም በሚለው ላይ ብቻ ነበር። ይህ ደግሞ የወንጌልን ማዕከላዊ እውነት ያሳየናል፤ ድነት የሚገኘው በገዛ ራሳችን መልካምነት ሳይሆን፣ በክርስቶስ ደም ብቻ በማመን ነው።

ሙሴ ራሱ፣ ከዚህ ዓለም ከማለፉ በፊት፣ "አምላክህ እግዚአብሔር ከአንተ መካከል ከወንድሞችህ እንደ እኔ ያለ ነቢይ ያስነሣልሃል፤ እርሱንም ታዳምጣለህ" (ዘዳግም 18፥15) ብሎ ትንቢታዊ ቃል ተናገረ። ይህ ትንቢት ከሙሴ ሕግና ሥርዓት የሚበልጥ፣ ሕዝቡን ከኃጢአትና ከሞት ባርነት ነፃ የሚያወጣ ታላቅ አዳኝ እንደሚመጣ ያበስራል፤ ይህም በዕብራውያን መልእክት ውስጥ ክርስቶስ "ቤትን ከሠራው ይልቅ ቤቱ እንደሚከበር መጠን፥ እንዲሁ እርሱ ከሙሴ ይልቅ የሚበልጥ ክብር የተገባው ሆኖ ተቆጥሮአልና" (ዕብራውያን 3፥3) ተብሎ ተመስክሮለታል።

በዮርዳኖስ ወንዝ ዳርቻ መጥምቁ ዮሐንስ ኢየሱስን አይቶ የተናገረው ይህ ታላቅ ቃል፣ መላውን የብሉይ ኪዳን የፋሲካና የመሥዋዕት ታሪክ በአንድ ሐረግ ውስጥ ያጠቃልለዋል። የግብፅ ፋሲካ የበግ ደም እስራኤላውያንን ከጊዜያዊ ምድራዊ ፍርድ ጠብቆአቸው ነበር እንጂ፣ የሰውን ውስጣዊ ኃጢአት ሥር ነቅሎ አላስወገደም ነበር (ዕብራውያን 10፥4)። የእግዚአብሔር በግ የሆነው ኢየሱስ ግን "የዓለምን ኃጢአት" ከነሥሩ "ያስወግዳል"፤ ይህም ከቀደሙት ጥላዎች ሁሉ የላቀ፣ ዘላለማዊ፣ ፍጹም እና ዓለም አቀፋዊ የሆነ የመቤዠት ሥራ መሆኑን በተግባር አረጋግጧል። በእርሱ ቁስል እኛ ተፈወስን፣ በእርሱም ሞት እኛ የዘላለምን ሕይወት አገኘን። እንደ እስራኤላውያኑ በበሩ ላይ ደም ለማየት፣ በየዓመቱ ደጋግመን መሥዋዕት ማቅረብ አያስፈልገንም፤ አንድ ጊዜ ለዘላለም የፈሰሰው የክርስቶስ ደም፣ ለሚያምኑ ሁሉ በቂ ነውና።

የመልከ ጼዴቅ ምስጢር፡ የዘላለም ካህንና ንጉሥ

በዘፍጥረት ምዕራፍ 14፥18-20 ላይ በታላቅ ምሥጢር የተገለጠው መልከ ጼዴቅ፣ "የሳሌም ንጉሥ" (የሰላም ንጉሥ) እና "የልዑል እግዚአብሔር ካህን" የሚል የተከበረ ድርብ ሹመት የነበረው ብቸኛ መለኮታዊ ምሳሌ ነው። በእስራኤል ሕግና ታሪክ ውስጥ ንጉሥነት ከይሁዳ ነገድ፣ ክህነት ደግሞ ከሌዊ ነገድ ተነጥሎ የተሰጠ ቢሆንም፣ የመልከ ጼዴቅ ምስል ግን ይህንን ክፍፍል የሚያልፍ፣ ንጉሥነቱና ክህነቱ በአንድ አካል ላይ የተዋሐደበትን ዘላለማዊ ሥርዓት ያሳያል። ይህ እንግዳና ድንቅ ምስል ወደፊት አንድ ብቸኛ አካል ፍጹም ንጉሥም ፍጹም ካህንም ሆኖ የሚነሣበትን ጊዜ አስቀድሞ ይተነብያል። ይህም በመዝሙር ዳዊት ላይ "አንተ እንደ መልከ ጼዴቅ ሥርዓት ለዘላለም ካህን ነህ ብሎ፥ እግዚአብሔር ማለ አይጸጸትም" (መዝሙር 110፥4) ተብሎ በታላቅ ግርማ ተነግሮ፣ በመጨረሻም በዕብራውያን መልእክት ውስጥ ፍጹም ፍጻሜውን አግኝቷል፤ ክርስቶስ ኢየሱስ ብቻውን የሰማይና የምድር ንጉሥ፣ የዘላለም ካህናችንም ነው። (ዕብራውያን 7፥1-3)።

"መልከ ጼዴቅ" ማለት "የጽድቅ ንጉሥ" ማለት ሲሆን፣ "የሳሌም ንጉሥ" ደግሞ "የሰላም ንጉሥ" ማለት ነው። እነዚህ ሁለት ስሞች፣ ክርስቶስ ጽድቅንና ሰላምን በአንድ ላይ የሚያመጣ ብቸኛ ንጉሥ መሆኑን ያመለክታሉ። በዓለም ላይ ብዙ ጊዜ ጽድቅ ያለ ሰላም፣ ወይም ሰላም ያለ ጽድቅ ይገኛል፤ በክርስቶስ ግን ጽድቅና ሰላም ተሳሳሙ (መዝሙር 85፥10)። እርሱ ራሱን ሰውቶ ጽድቃችንን ፈጸመ፤ በዚያም ፍጹም ሰላማችንን አገኘን። "አባትና እናት የትውልድም ቍጥር የሉትም" (ዕብራውያን 7፥3) ተብሎ የተገለጸው የመልከ ጼዴቅ ምስል፣ ክርስቶስ መጀመሪያና መጨረሻ የሌለው፣ በራሱ ሕይወት ያለው ዘላለማዊ አምላክ መሆኑን በጥላ ያሳየናል።

የዳዊት ኪዳን፡ ፍጻሜ የሌለው ዘላለማዊ ዙፋን

እግዚአብሔር ለንጉሥ ዳዊት በ2ኛ ሳሙኤል 7 ላይ የሰጠው ኪዳን፣ ለክርስቶስ የበላይነት ትንቢት ትልቅ መሠረት ይጥላል፦ "ቤትህና መንግሥትህም በፊቴ ለዘላለም ይጠነክራል፥ ዙፋንህም ለዘላለም ይጸናል።" (2ሳሙኤል 7፥16)። ይህ ታላቅ ተስፋ፣ በዳዊት ዘመን በነበሩት የተራ ነገሥታት ቅብብሎሽ ውስጥ ፈጽሞ ሙላቱን ሊያገኝ አልቻለም፤ ምክንያቱም እያንዳንዱ ነገሥታት ይሞቱ ነበር፣ የእስራኤልም መንግሥት ራሱ በ587 ዓ.ዓ ፈረሰ። ይህ "ለዘላለም" የሚለው ቃል፣ ወደ አንድ የመጨረሻ፣ ሞትን ድል ወደ ነሳው፣ ዘላለማዊ ንጉሥ ብቻ ያመለክታል፤ ይህም መልአኩ ገብርኤል ለማርያም ሲያበስር "ጌታ አምላክም የአባቱን የዳዊትን ዙፋን ይሰጠዋል... ለመንግሥቱም መጨረሻ የለውም" (ሉቃስ 1፥32-33) ብሎ ባወጀው የጸጋ ቃል ውስጥ ፍጻሜውን አገኘ። እርሱ ንጉሥ ብቻ ሳይሆን፣ ሕዝቡን በጽድቅና በፍቅር የሚጠብቅ ዘላለማዊ እረኛችን ነው።

ለዳዊት ራሱ ይህ ኪዳን ምን ያህል የግል ትርጉም እንደነበረው እናስተውል፦ ዳዊት ቤተ መቅደስ ለእግዚአብሔር ለመሥራት ባሰበ ጊዜ፣ እግዚአብሔር "አንተ ቤት አትሠራልኝም፤ እኔ ግን ላንተ ቤት (ሥርወ-መንግሥት) እሠራልሃለሁ" ሲል መለሰለት። ይህ ራሱ የወንጌልን ማዕከላዊ መርሕ ያንጸባርቃል፤ ድነት ሰው ለእግዚአብሔር በሚያቀርበው ሥራ ላይ የተመሠረተ ሳይሆን፣ እግዚአብሔር ራሱ ለሰው በሚያደርገው ሥራ ላይ የተመሠረተ ነው። ዳዊት ለእግዚአብሔር ቤት መሥራት ፈልጎ ነበር፤ እግዚአብሔር ግን ለዳዊት ዘላለማዊ ቤት ሠራለት፤ ያም ቤት ክርስቶስ ራሱ ነው። ዛሬም እኛ ለእግዚአብሔር የምንሠራው ሥራ ሁሉ፣ ቅድሚያ እርሱ ስለ እኛ ካደረገው ታላቅ ሥራ የመነጨ የምስጋና ምላሽ እንጂ፣ ውለታ ለመክፈል የምናደርገው ጥረት አይደለም።

መዝሙር 2 እና መዝሙር 110፡ የንጉሣዊ መዝሙሮች ትንቢት

መዝሙር 2፣ የእግዚአብሔርን የተቀባ (መሲሕ) እንደ ልጅ በማወጅ፣ "አንተ ልጄ ነህ፥ እኔ ዛሬ ወለድሁህ። ለምነኝ፥ አሕዛብን ርስት አድርጌ፥ የምድርንም ዳርቻ ግዛት አድርጌ እሰጥሃለሁ" (መዝሙር 2፥7-8) ይላል። ይህ ቃል በአዲስ ኪዳን ውስጥ ደጋግሞ ወደ ክርስቶስ ተጠቅሶ ይገኛል (ሐዋርያት 13፥33፤ ዕብራውያን 1፥5፤ 5፥5)። መዝሙር 110 ደግሞ፣ ቀድሞ እንደ ተመለከትነው፣ "እግዚአብሔር ጌታዬን፦ ጠላቶችህን ለእግርህ መረገጫ እስካደርግልህ ድረስ በቀኜ ተቀመጥ አለው" (መዝሙር 110፥1) ሲል፣ ኢየሱስ ራሱ ይህንን ቃል ስለ ራሱ ተጠቅሞበታል፤ ፈሪሳውያንን ሲጠይቅ "ዳዊትስ በመንፈስ ጌታ ብሎ እንዴት ይጠራዋል?... ዳዊትስ ጌታ ብሎ ከጠራው፥ እንዴት ልጁ ይሆናል?" (ማቴዎስ 22፥43-45) ብሎ፣ የመሲሑ ማንነት ከዳዊት ልጅነት (ከሥጋዊ ዘር) እጅግ የላቀ፣ መለኮታዊ ጌትነትና ሥልጣን እንዳለው ገልጦላቸዋል። ይህ ጥያቄ ፈሪሳውያንን ዝም አሰኝቷቸው ነበር፤ ምክንያቱም መልሱ ግልጽ ነበርና፦ መሲሑ ከዳዊት የሚወለድ ሰው ብቻ ሳይሆን፣ ራሱ ከዳዊት በፊት የነበረ፣ ዳዊት ራሱ "ጌታዬ" ብሎ የሚያመልከው አምላክ ነው።

ኢሳይያስ፡ ድንቅ መካር፣ ኃያል አምላክ

ነቢዩ ኢሳይያስ፣ በጨለማ ለሚሄደው ሕዝብ ስለሚመጣው የብርሃን ንጉሥ ሲናገር፣ ከሰው ልጅ ማንነት በላይ የሆነ መለኮታዊ ክብር ይሰጠዋል፦ "ሕፃን ተወልዶልናልና፥ ወንድ ልጅም ተሰጥቶናልና፤ አለቅነትም በጫንቃው ላይ ይሆናል፤ ስሙም ድንቅ መካር፥ ኃያል አምላክ፥ የዘላለም አባት፥ የሰላም አለቃ ተብሎ ይጠራል" (ኢሳይያስ 9፥6)። ይህ ጥቅስ፣ ገና ያልተወለደውን ሕፃን፣ "ኃያል አምላክ" እና "የዘላለም አባት" ብሎ በመግለጹ፣ የመሲሑን መለኮታዊ ማንነት አስቀድሞ በታላቅ ግርማ ያውጃል። እያንዳንዱ ከእነዚህ አራት ስሞች ለተጨነቀ ልብ የተለየ መጽናኛ ይሰጣል፦ ግራ ለተጋባን "ድንቅ መካር" ነው፤ ለተዳከምንና ለተሸነፍን "ኃያል አምላክ" ነው፤ ወላጅ ላጣንና ብቻችንን ለቀረን "የዘላለም አባት" ነው፤ ግጭትና ጦርነት ውስጥ ላለን "የሰላም አለቃ" ነው። ይህ ሕፃን፣ የነፍሳችንን ፍላጎት ሁሉ የሚሸፍን ብቸኛ መልስ ነው።

ከዚያም በምዕራፍ 11፣ "ከእሴይ ግንድ በትር ይወጣል፥ ከሥሩም ቍጥቋጦ ያፈራል" (ኢሳይያስ 11፥1) ተብሎ፣ የዳዊት ንጉሣዊ ሥርወ-መንግሥት በታሪክ ተቆርጦ የደረቀ ቢመስልም፣ ከሥሩ ግን ሕያው የሆነ አዲስ ቍጥቋጦ (ክርስቶስ) እንደሚያፈራ ተነግሯል፤ ይህም ከሞትና ከውድቀት በኋላ ያለውን የማይገታውን የክርስቶስን የትንሣኤ ኃይል በተምሳሌት ያመለክታል። "ግንድ" የሚለው ቃል ራሱ ትርጉም ያዘለ ነው፤ ግንድ ማለት የተቆረጠ፣ የሞተ የሚመስል ዛፍ ማለት ነው። በኢየሱስ ዘመን፣ የዳዊት ቤት ንጉሣዊ ክብሩን አጥቶ፣ ዮሴፍ ራሱ ተራ አናጺ ብቻ ሆኖ ነበር። ነገር ግን እግዚአብሔር ከዚያ "ደረቅ ግንድ" ውስጥ፣ ማንም ባልጠበቀው ሁኔታ፣ የክብር ንጉሥ አስገኘ።

ኢሳይያስ 53 እና ዳንኤል 7፡ መከራ የተቀበለው ባርያ እና የሰው ልጅ ክብር

ብሉይ ኪዳን ስለ መሲሑ ማንነት ሲያስተምር ሁለት ተቃራኒ የሚመስሉ ምስሎችን ያቀርባል፦ አንደኛው በኢሳይያስ 53 ላይ የተገለጠው የተዋረደና የተሰቃየ ባርያ ነው፤ "እርሱ ግን ስለ መተላለፋችን ቆሰለ፥ ስለ በደላችንም ደቀቀ፤ የደኅንነታችንም ተግሣጽ በእርሱ ላይ ነበረ፥ በእርሱም ቍስል እኛ ተፈወስን" (ኢሳይያስ 53፥5)። ይህ ምዕራፍ በዝርዝር ደግሞ "እኛ ሁላችን እንደ በጎች ተቅበዝብዘን ጠፋን፤ እያንዳንዳችንም ወደ ገዛ መንገዳችን ተመለስን፤ እግዚአብሔርም የሁላችንን በደል በእርሱ ላይ አኖረ" (ኢሳይያስ 53፥6) ይላል፤ ይህ ደግሞ የሁላችንንም ኃጢአት ወደ አንድ ንጹሕ ባርያ ላይ የመሸከም ድንቅ ልውውጥ በግልጽ ያሳየናል፤ የእኛ ኃጢአት ወደ እርሱ ተላለፈ፣ የእርሱ ጽድቅ ለእኛ ተሰጠን。

ሁለተኛው ደግሞ በዳንኤል 7 ላይ የተገለጠው፣ በደመና ላይ "በዘመናት ወደ ሸመገለው" የሚቀርብ የከበረ "የሰው ልጅ" ነው፤ "ወገኖችና አሕዛብ በልዩ ልዩ ቋንቋም የሚናገሩ ሁሉ ይገዙለት ዘንድ ግዛትና ክብር መንግሥትም ተሰጠው" (ዳንኤል 7፥14)። ለብዙ ጥንታዊ የአይሁድ ተርጓሚዎች፣ እነዚህ ሁለት ምስሎች (ውርደትና ክብር) እንዴት በአንድ ሰው ውስጥ ሊዋሃዱ እንደሚችሉ ትልቅ ምስጢር ነበር። ኢየሱስ ግን፣ ራሱን ደጋግሞ "የሰው ልጅ" ብሎ በመጥራት (ማቴዎስ 26፥64)፣ እነዚህን ሁለት ተቃራኒ የሚመስሉ ትንቢቶች በራሱ ማንነት ውስጥ በድንቅ ሁኔታ አዋሕዷቸዋል፤ በመጀመሪያው ምጽአቱ ስለ እኛ ኃጢአት ሲል የስቃይ ባርያ ሆኖ ሕይወቱን አሳልፎ ሰጠ፣ በዳግም ምጽአቱ ደግሞ ዓለምን በጽድቅ ሊፈርድ የከበረ የሰው ልጅ ሆኖ ይመጣል። ለሚያለቅሰውና መከራ ለሚቀበለው አማኝ፣ ይህ እውነት እጅግ የሚያጽናና ነው፤ ምክንያቱም ጌታችን የእኛን ስቃይ የቀመሰ አዛኝ አምላክ፣ ደግሞ እንባችንን ሁሉ የሚያብስ አሸናፊ ንጉሥ ነውና።

ይህ የሁለት ምጽአት እውነት፣ ዛሬ በዓለም ላይ ለምናየው ግራ የሚያጋባ ሁኔታ ትልቅ ምላሽ ይሰጣል፦ "ክርስቶስ ንጉሥ ከሆነ፣ ለምን ዓለም አሁንም በክፋትና በስቃይ ተሞልቷል?" ብለን እንጠይቅ ይሆናል። መልሱ ግን፣ አሁን በምጽአቶቹ መካከል ባለው በዚህ የጸጋ ዘመን ውስጥ እንደምንኖር ማወቅ ነው። እርሱ አስቀድሞ በመስቀሉ ላይ ድል ነሥቷል (ኢሳይያስ 53)፤ ገና ግን ድሉን ሙላቱን በምድር ላይ አልገለጠም (ዳንኤል 7)። እኛ በዚህ "አስቀድሞ ግን ገና አይደለም" (already but not yet) ውስጥ ኖረን፣ በእምነት ተስፋችንን በእርሱ ላይ አድርገን፣ ፍጹሙን ገዥነቱን በትዕግስት እንጠባበቃለን。

ይህ ሰንጠረዥ ላይ የተዘረዘሩት ትንቢቶች፣ በዘፈቀደ በአጋጣሚ የተፈጸሙ አይደሉም። እያንዳንዱ ትንቢት፣ ከትውልድ ትውልድ በተለያዩ ነቢያት፣ ያለ ምንም ስምምነት ወይም ውይይት፣ ስለ አንድ ወደፊት ስለሚነሣ ሰው ተጽፎ፣ ከመቶዎች ወይም ከሺህ ዓመታት በኋላ በአንድ ሰው ማንነት ውስጥ ተፈጸመ። ይህ የሚያሳየን፣ የመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢቶች የሰው ልጅ ግምት ወይም መላ ምት ውጤት ሳይሆኑ፣ ታሪክን ራሱ በእጁ ከያዘው ከዘላለማዊው አምላክ የመነጩ ትክክለኛ ራእዮች መሆናቸውን ነው። ስለዚህ ዛሬ ለወደፊት ላለው ተስፋችንም ተመሳሳይ እርግጠኝነት ልንይዝ እንችላለን፤ ስለ ዳግም ምጽአቱ የተነገሩት ትንቢቶችም፣ እንደ መጀመሪያዎቹ ትንቢቶች ሁሉ በትክክል ይፈጸማሉና።

"እኔ ነኝ" መለኮታዊው ስምና ጥሪ በክርስቶስ አንደበት

በዮሐንስ ወንጌል ውስጥ፣ ኢየሱስ ደጋግሞ "እኔ ነኝ" የሚል ሐረግ ይጠቀማል፤ ይህ ሐረግ በቀጥታ ወደ ዘጸአት 3፥14 ይመልሰናል፣ እግዚአብሔር ለሙሴ "ያለና የሚኖር እኔ ነኝ" ብሎ ራሱን የገለጠበት ስም። ኢየሱስ "አብርሃም ሳይወለድ እኔ ነኝ" (ዮሐንስ 8፥58) ሲል፣ የአይሁድ መሪዎች ወዲያውኑ ድንጋይ አነሱበት፤ ምክንያቱም ይህ ቃል የመለኮትነት ግልጽ ውዳሴ መሆኑን ተረድተውት ነበር። ነገር ግን እነዚህ ቃላት ሥነ-መለኮታዊ ድንጋጌዎች ብቻ ሳይሆኑ፣ ለተሰበረው የሰው ልጅ የቀረቡ የግል ጥሪዎች ናቸው። ኢየሱስ "የዓለም ብርሃን እኔ ነኝ" (ዮሐንስ 8፥12) ይላል፣ በጨለማ ለምንመላለስ፤ "የሕይወት እንጀራ እኔ ነኝ" (ዮሐንስ 6፥35) ይላል፣ ነፍሳችን ለተራበችብን፤ "ትንሣኤና ሕይወት እኔ ነኝ" (ዮሐንስ 11፥25) ይላል፣ በሞት ጥላ ሸለቆ ለምንጓዝ፤ "መንገድና እውነት ሕይወትም እኔ ነኝ" (ዮሐንስ 14፥6) በማለት፣ የራሱን ማንነት ከሰው ልጅ መንፈሳዊ ፍላጎቶች ሁሉ ማዕከል አድርጎ ያቀርባል። እርሱ እኛን የሚያስፈልገን ሁሉ ራሱ ሆኖልናል። ደግሞም "የበጎች በር እኔ ነኝ" (ዮሐንስ 10፥9) ብሎ ተናግሯል፣ መጠለያ ለሚያስፈልገን፤ "እውነተኛው የወይን ግንድ እኔ ነኝ" (ዮሐንስ 15፥1) ብሎ ተናግሯል፣ ፍሬ ማፍራት ለምንፈልግ። እያንዳንዱ "እኔ ነኝ" ንግግር፣ ወደ ተለየ የነፍሳችን ጉድለት ገብቶ፣ የክርስቶስን በቂነት ያውጃል።

ይህ የዮሐንስ ወንጌል መግቢያ፣ ከመላው አዲስ ኪዳን ውስጥ የክርስቶስን ቅድመ-ህልውና እና ፍጹም መለኮታዊ ማንነት እጅግ ግልጽ በሆነ መንገድ ከሚያውጁት ክፍሎች አንዱ ነው። "ቃል" (ሎጎስ) የሚለው ስያሜ፣ ክርስቶስ ራሱ የእግዚአብሔርን ልብና ፈቃድ ለሰው ልጅ የሚገልጥ፣ ራሱ ደግሞ ሙሉ በሙሉ እግዚአብሔር የሆነ ማንነት እንዳለው ያሳያል። "ቃልም ሥጋ ሆነ" የሚለው ደግሞ፣ የመላውን ቅዱሳት መጻሕፍት ትንቢት ማዕከል ያደርገዋል፦ ዘላለማዊው፣ ያልተፈጠረው፣ ፈጣሪው ራሱ፣ በፍቅሩ ተገፋፍቶ ወደ ፍጥረቱ ወረደ፣ ተራበ፣ ተጠማ፣ በሥጋ ተገልጦ በመካከላችን ኖረ። "በእኛ አደረ" የሚለው የግሪኩ ቃል፣ በጥሬው "ድንኳን ተከለ" ማለት ነው፤ ይህም እግዚአብሔር በምድረ በዳ ከእስራኤል ጋር ተጓዘ ተብሎ የተጻፈውን የመገናኛው ድንኳን ትዝታ ያስታውሰናል (ዘጸአት 25፥8)። እንደዚያ ዘመን፣ ዛሬም እግዚአብሔር ራሱን ከሕዝቡ ለይቶ አይኖርም፤ በክርስቶስ ኢየሱስ በኩል በመካከላችን ድንኳኑን ተከለ፤ ክብሩንም በተግባር ገለጠ。

የሥልጣን ማረጋገጫዎች፡ ኃጢአትን ይቅር ማለት፣ ሰንበትን መግዛት

ኢየሱስ በምድራዊ አገልግሎቱ ወቅት፣ ለእግዚአብሔር ብቻ የተገባውን ፍጹም ሥልጣን በተግባር ሲያሳይ፣ ለነፍሳችን ትልቁን ዕረፍት ሰጥቶናል። በጣራው ላይ አውርደው ላመጡለት ሽባ ሰው "ልጄ ሆይ፥ ኃጢአትህ ተሰረየችልህ" (ማርቆስ 2፥5) ባለ ጊዜ፣ የቤተ መቅደሱ ጻፎች "ከአንዱ ከእግዚአብሔር በቀር ኃጢአትን ሊያስተሰርይ ማን ይችላል?" ብለው ተደነቁ። ኢየሱስ ግን የልባቸውን ሐሳብ አውቆ፣ ሽባውን በተአምራት በማስነሣት የተናገረው ቃል ኃይል የተሞላበት መሆኑን፣ እርሱም ራሱ በሁሉ ላይ ሥልጣን ያለው አምላክ እንደሆነ በተግባር አረጋገጠ። የኃጢአታችን ይቅርታ የተረጋገጠው በሁኔታዎች ሳይሆን፣ ራሱ ይቅርታን በሚሰጠው በሕያዉ ጌታ ቃልና ኃይል ነውና! የኢየሱስ "ተሰረየችልህ" የሚለው ቃል ዛሬም ሕያውና ፈዋሽ ነው。

"የሰው ልጅ ለሰንበት እንኳ ጌታዋ ነውና" (ማርቆስ 2፥28) ብሎ ሲያውጅ፣ ክርስቶስ ሥርዓትን የሚፈጽም ነቢይ ብቻ ሳይሆን የሥርዓቱ ባለቤት የሆነ አምላክ መሆኑን አሳይቷል። ሰንበት በእግዚአብሔር የተሰጠ የዕረፍት ተቋም እንደመሆኑ፣ የሰንበት ጌታ መሆን ማለት የዕረፍት ሁሉ ምንጭ መሆን ማለት ነው። እውነተኛ ዕረፍታችን በሕግ ጥብቅ አፈጻጸም ወይም በራሳችን ጥረት ላይ ሳይሆን፣ የሰንበት ጌታ ከሆነው ከክርስቶስ ጋር ባለን የጠበቀ ኅብረት ውስጥ ብቻ ይገኛል። "ወደ እኔ ኑ፥.... እኔም አሳርፋችኋለሁ" (ማቴዎስ 11፥28) ብሎ ሲጠራን፣ እውነተኛው ሰላምና የነፍስ ዕረፍት የሚገኘው በእርሱ እቅፍ ውስጥ መሆኑን እያረጋገጠልን ነው。

በተፈጥሮ ላይ ያለው መለኮታዊ ሥልጣን

ኢየሱስ ማዕበልን በአንድ ቃል ገስፆ ባረጋጋ ጊዜ፣ ደቀ መዛሙርቱ በድንጋጤ "ይህ ማን ነው? ነፋስም ባሕርም እንኳ ይታዘዙለታልና!" (ማርቆስ 4፥41) ብለው ተጠያየቁ። ይህ ጥያቄ ራሱ ትልቅ ትርጉም ያለው ነው፤ ምክንያቱም በብሉይ ኪዳን ውስጥ፣ ባሕርንና ማዕበልን መግዛት የእግዚአብሔር ብቻ ልዩ ሥልጣን እንደሆነ ተደጋግሞ ተመስክሮ ነበር (መዝሙር 89፥9፤ 107፥29)። ኢየሱስ ማዕበልን ሲገስጽ፣ ደቀ መዛሙርቱ ገና ሳይረዱት፣ የብሉይ ኪዳንን የእግዚአብሔር ሥልጣን በገዛ ዓይናቸው ይመለከቱ ነበር። እንዲሁም አምስት እንጀራና ሁለት ዓሣ አበርክቶ አምስት ሺህ ሰዎችን በምድረ በዳ ሲመግብ፣ በውኃ ላይ ሲራመድ፣ ዕውሮችን ዓይናቸውን ሲገልጥ፣ ለአራት ቀን የሞተውን አልዓዛርን ከመቃብር ጠርቶ ሲያስነሣ (ዮሐንስ 11)፣ ሁሉም እነዚህ ተአምራት ለራሳቸው ብቻ ሳይሆኑ፣ ወደ ትልቁ እውነት ለማመልከት እንደ "ምልክቶች" ተብለው በዮሐንስ ወንጌል ተመዝግበዋል፤ ያም እውነት፣ ኢየሱስ በፍጥረት ላይ፣ በበሽታ ላይ፣ በሞት ላይ ራሱ ፍጹም ሥልጣን ያለው አምላክ መሆኑ ነው。

የቶማስ ኑዛዜና የመንፈሳዊ ግንዛቤ ጫፍ

ከትንሣኤው በኋላ፣ ደቀ መዝሙሩ ቶማስ፣ ቀድሞ ተጠራጣሪ የነበረ ቢሆንም፣ የችንካሩን ምልክት ያለበትን የተነሣውን ክርስቶስ ሲያይ፣ "ጌታዬ አምላኬም" (ዮሐንስ 20፥28) ብሎ ተናገረ። ይህ ምስክርነት በመላው ወንጌላት ውስጥ ለኢየሱስ ከቀረቡት እጅግ ግልጽ የመለኮትነት ምስክሮች አንዱ ነው፤ ኢየሱስም አልገሠፀውም ወይም አላረመውም፤ ይልቁንም "ስላየኸኝ አምነሃል፤ ሳያዩ የሚያምኑ ብፁዓን ናቸው" (ዮሐንስ 20፥29) ብሎ በደስታ ተቀብሎታል። ቶማስ የተጠራጠረበት ምክንያት ልብ የሚነካ ነው፤ የተወደደውን ጌታውን በመስቀል ላይ ማጣቱ በጣም ስላሳዘነው፣ እንደገና ተስፋ ለማድረግ ፈርቶ ነበር። ብዙ ጊዜ የእኛም ጥርጣሬ ከዚህ ጋር ተመሳሳይ ነው፤ ከልብ ያለን ፍቅር በተስፋ መቁረጥ ውስጥ ተደብቆ፣ ራሱን በጥርጣሬ መልክ ይገልጣል። ጌታችን ግን ለቶማስ እጆቹንና ጐኑን እንዳሳየው ሁሉ፣ ዛሬም ለተጠራጠረ ልብ በቃሉና በመንፈሱ ራሱን ለመግለጥ ዝግጁ ነው。

የክርስቶስ የበላይነት ማዕዘናት

የአዲስ ኪዳን መልእክታት፣ በተለይም የጳውሎስና የዕብራውያን መልእክቶች፣ የክርስቶስን የበላይነት ከበርካታ ማዕዘናት ገልጠው ያሳዩናል። እነዚህ ማዕዘናት እርስ በርስ ተደጋጋፊ ናቸው እንጂ እርስ በርስ አይጋጩም፤ እያንዳንዳቸው የክርስቶስን ብዙ-ገጽታ ያለው ክብር የተለየ ብርሃን ይሰጡታል። ልክ አንድ አልማዝ በተለያዩ አቅጣጫዎች ሲገለበጥ የተለያየ ብርሃን እንደሚያንጸባርቅ፣ የክርስቶስ ክብርም ከፍጥረት፣ ከቤተ ክርስቲያን፣ ከክህነት፣ ከንግሥና፣ ከፍርድና ከአማላጅነት አንጻር ሲታይ የተለያየ ግርማ ያሳየናል፤ ማዕከሉ ግን ሁልጊዜ አንድ ነው፣ ክርስቶስ ራሱ። ክርስቶስ በፍጥረት፣ በቤተ ክርስቲያን፣ በደኅንነትና በዘላለም ላይ ያለውን ሥልጣን በጥልቀት እናያለን።

እነዚህ ስድስት ማዕዘናት፣ ለአማኝ የተለያዩ የሕይወት ፍላጎቶች መልስ ይሰጣሉ። ስለ ራስህ ማንነትና ትርጉም ትጠይቅ ይሆናል፣ እርሱ የፍጥረት ራስ ነው፣ ስለዚህ ማንነትህ የተመሠረተው በእርሱ ላይ ነው። ብቸኝነት ይሰማህ ይሆናል፣ እርሱ የቤተ ክርስቲያን ራስ ነው፣ ስለዚህ ወደ ትልቅ ቤተሰብ ተጠርተሃል። በኃጢአት ስሜት ትወቀስ ይሆናል፣ እርሱ ዘላለማዊ ካህንህ ነው፣ ስለዚህ ስርየት አለህ። ስለ ወደፊቱ ትፈራ ይሆናል፣ እርሱ የነገሥታት ንጉሥ ነው፣ ስለዚህ ታሪክ በእጁ ውስጥ ነው። ስለ ፍትሕ ትጨነቅ ይሆናል፣ እርሱ ፈራጅ ነው፣ ስለዚህ ክፋት መጨረሻ አለው። ብቻህን ትታገል ይሆናል፣ እርሱ አማላጅህ ነው፣ ስለዚህ በእግዚአብሔር ፊት ሁልጊዜ ስለ አንተ ይማልዳል። ይህ ስድስት ማዕዘናት ያለው ክብር፣ ለእያንዳንዱ የነፍስህ ጥያቄ ብቻውን በቂ የሆነ ምላሽ ይሰጣል።

"ስሙ ከሁሉ በላይ" የሚለው ሰባተኛው እውነት (ፊልጵስዩስ 2፥9-11) ደግሞ ከስድስቱ ማዕዘናት ጋር ተደምሮ፣ የክርስቶስ ክብር ፍጹም እና ወሰን የለሽ መሆኑን ያረጋግጣል። "ጠላቶቹን ሁሉ ከእግሩ በታች እስኪያደርግ ድረስ ሊነግሥ ይገባዋልና። የኋለኛው ጠላት የሚሻረው ሞት ነው" (1ቆሮንቶስ 15፥25-26)። ይህ ቃል ለሚሰቃይ፣ ለሚያዝንና ሞትን ለሚፈራ ልብ ትልቅ መጽናኛ ይሰጣል፦ ክርስቶስ ገና እየነገሠ ነው፤ ጠላቶቹ ሁሉ (ኃጢአት፣ በሽታ፣ ዲያብሎስ፣ እና በመጨረሻም ሞት ራሱ) ቀስ በቀስ ከእግሩ በታች እየተደረጉ ናቸው። ይህ ማለት፣ ዛሬ በሕይወትህ የምታየው መከራ፣ ኪሳራ ወይም ሞት፣ የመጨረሻው ምዕራፍ አይደለም፤ የሕይወትህ የመጨረሻ ምዕራፍ የክርስቶስ ፍጹም ድል ነው። አንድ ቀን፣ "ሞት ራሱ" እንኳ ይሻራል፤ ያ ቀን ደግሞ የክርስቶስ የበላይነት በሙላት በአንተም ሕይወት የሚገለጥበት አስደናቂ ቀን ይሆናል። በሐዘን ውስጥ ላሉ ቤተሰቦች፣ በበሽታ ለሚታገሉ ወዳጆች፣ ውድ ሰው ላጡ ሁሉ፣ ይህ ተስፋ ተራ የቃላት መጽናኛ አይደለም፤ ይልቁንም ክርስቶስ ራሱ ሞትን ድል ነስቶ ስለተነሣ የተረጋገጠ እውነተኛ ተስፋ ነው። "እኔ ትንሣኤና ሕይወት ነኝ" ያለው ጌታ፣ ለዚያ ተስፋ ራሱ ዋስትና ነው。

ፊልጵስዩስ 2፡ የመዋረድና የከፍታ፣ የፍቅር መዝሙር

ከቀደምት የቤተ ክርስቲያን መንፈሳዊ መዝሙሮች አንዱ ተደርጎ በሚታሰበው በፊልጵስዩስ 2፥5-11 ላይ፣ ሐዋርያው ጳውሎስ የክርስቶስን ሙሉ ጉዞ፣ ከመለኮታዊ ክብር ዙፋን ወደ ፍጹም የባርያ ውርደት፣ ከዚያም ደግሞ ወደ ላቀ የአሸናፊነት ከፍታ ይገልጣል፦

ይህ ድንቅ ምንባብ፣ የክርስቶስን ቅድመ-ህልውና፣ ሥጋዌ፣ የፈቃድ ውርደት፣ የመስቀል ላይ ሞት፣ ትንሣኤና ክብር በአንድ ወጥ ታሪክ ውስጥ ያጠቃልላል።

ይህ ምንባብ "ራሱን ባዶ አደረገ" ወይም በግሪኩ "ኬኖሲስ" የሚለው ቃል ብዙ ሊቃውንትን ያነጋገረ ጥልቅ ምሥጢር ነው። ክርስቶስ መለኮትነቱን ፈጽሞ አላጣም፤ ይልቁንም የመለኮትነቱን ግርማ ገልጦ ከመኖር፣ በራሱ ፈቃድ ተቆጥቦ፣ የባርያን መልክ ተቀበለ። ይህ ራሱን የመተውና ራስን የመግዛት ተግባር፣ ለዚህ ዓለም ትዕቢትና ራስ ወዳድነት ፈጽሞ ተቃራኒ የሆነ ምሳሌ ነው። ሐዋርያው ጳውሎስ ይህን ምንባብ ያመጣው ለፍልስፍና ክርክር ሳይሆን፣ "ይህም አሳብ በክርስቶስ ኢየሱስ ደግሞ የነበረ በእናንተ ይሁን" (ፊልጵስዩስ 2፥5) ብሎ የፊልጵስዩስ ምእመናን በትሕትና እርስ በርሳቸው እንዲተያዩ ለማስተማር ነው。

ይህ ደግሞ በመጨረሻው ዘመን፣ በፍላጎትም ሆነ በግዴታ "ጉልበት ሁሉ ይንበረከክለት ዘንድ" የሚል ጠቅላላና ኮስሚክ የሆነ ውዳሴ ላይ ያበቃል። ፍቅሩ ከዙፋን አወረደው፣ ድሉም ወደ ላይ ከፍ አደረገው። "በሰማይና በምድር ከምድርም በታች ያሉት ሁሉ" (ፊልጵስዩስ 2፥10) የሚለው ቃል ልብ ልንለው ይገባል፤ ይህ ማለት በዚህ ዘመን ክርስቶስን ውድቅ የሚያደርጉ ኃይላትም እንኳ፣ በመጨረሻ ቀን ገጻቸውን ይሸፍኑና ይንበረከካሉ ማለት ነው። አንዳንዶች በደስታ ይንበረከካሉ፣ ወደ ድነት ተጠርተው፤ ሌሎች ደግሞ በፍርድ ፊት ይንበረከካሉ። ነገር ግን ማንም ሰው ከነዚህ ተንበርካኪ ውጭ አይሆንም። ጥያቄው "ትንበረከካለህ ወይ?" ሳይሆን "መቼ ትንበረከካለህ?" ብቻ ነው。

ኤፌሶን 1፡ ከሁሉ በላይ የሆነው ራስና ባለ ሥልጣን

ጳውሎስ በኤፌሶን መልእክቱ ላይ፣ የክርስቶስን ትንሣኤና ዕርገት ኃይል ሲገልጽ፣ እግዚአብሔር "ክርስቶስንም ከሙታን ሲያስነሣው ከአለቅነትና ከሥልጣንም ከኃይልም ከጌትነትም ሁሉ በላይና በዚህ ዓለም ብቻ ሳይሆን ነገር ግን ሊመጣ ባለው ዓለም ደግሞ ከሚጠራው ስም ሁሉ በላይ በሰማያዊ ስፍራ በቀኙ ሲያስቀምጠው በክርስቶስ ባደረገው ሥራ የብርታቱ ጉልበት ይታያል፤ ሁሉንም ከእግሩ በታች አስገዛለት ከሁሉ በላይም ራስ እንዲሆን ለቤተ ክርስቲያን ሰጠው。" (ኤፌሶን 1፥20-22) ይላል። ይህ ጥቅስ ዝም ብሎ ቃል አይደለም፤ የክርስቶስን ፍጹም አሸናፊነትና የበላይነት የሚያረጋግጥ የድል አዋጅ ነው! በዚህ ምድርም ሆነ በሚመጣው ዓለም ማንኛውም ስም፣ ማንኛውም ክፉ ኃይል፣ ማንኛውም አስፈሪ በሽታ ወይም የጨለማ ሥልጣን ከክርስቶስ ጫማ በታች እንጂ፣ ከእርሱ ጋር ሊስተካከል ፈጽሞ አይችልም። ቤተ ክርስቲያን ደግሞ የዚህ ታላቅና ኃያል ጌታ አካል ስለሆነች፣ እኛም የዚህ ፍጹም ድል አድራጊነት ተካፋዮች ነን。

ጳውሎስ ይህንን ለኤፌሶን አማኞች ሲጽፍ፣ በልባቸው ውስጥ የነበረውን ጥልቅ ፍርሃት ነቅሎ በመጣል ታላቅ የነፍስ እረፍት ሊሰጣቸው ፈልጎ ነው። በዚያ ዘመን ኤፌሶን በአስማት፣ በድግምትና በጣዖት አምልኮ የተተበተበች ከተማ ነበረች (ሐዋ. 19፥19)። ብዙዎቹ አማኞች ወደ ክርስቶስ ከመምጣታቸው በፊት በልዩ ልዩ "መናፍስትና የጨለማ ኃይላት" በፍርሃት ይርዱ ነበር። ነገር ግን ጳውሎስ፣ ክርስቶስ "ከአለቅነትና ከሥልጣንም፣ ከኃይልም ከጌትነትም ሁሉ በላይ" መሆኑን ሲነግራቸው፣ የሚያስፈራራቸው ማንኛውም እርግማንም ሆነ ክፉ መንፈስ በክርስቶስ ሥልጣን ስር የተረገጠና የተሸነፈ መሆኑን እያረጋገጠላቸው ነበር። ይህ ኃያል እውነት ዛሬም ለእኛ የማይናወጥ የነፍስ መጽናኛችን ነው! ዛሬ ልባችንን የሚያስጨንቀው ነገር ምንድን ነው? የማያባራ የነፍስ ጭንቀት?፣ አቅም የሚያሳጣ የገንዘብ እጦትና የኑሮ ውጣ ውረድ?፣ ስጋት የሚፈጥር በሽታ?፣ ወይስ የክፉ ኃይል ተጽዕኖ?፣ የችግሩ ስም ማንኛውም ይሁን ምን፣ ክርስቶስ ከሁኔታዎች ሁሉ በላይ ዙፋኑ ላይ ተቀምጦ ይገዛል! የሁሉ የበላይ የሆነው ጌታ የሕይወታችን ጠባቂ ስለሆነ፣ ፍርሃታችን ከእንግዲህ ስፍራ የለውም። በክርስቶስ የድል ክንድ ውስጥ ለተጠለልን ለእኛ ሁሉ ከእግሩ በታች ስለሆነ፣ ነፍሳችን በዕረፍትና በሰላም ትሞላለች。

የዕብራውያን መልእክት፣ ከመላው አዲስ ኪዳን ውስጥ የክርስቶስን የበላይነት በጣም ስልታዊና ጥልቅ በሆነ መንገድ የሚያቀርብ መጽሐፍ ነው። ጸሐፊው፣ ከምዕራፍ 1 ጀምሮ፣ ወልድ "የክብሩ መንጸባረቅና የባሕርዩ ትክክለኛ ምሳሌ ሆኖ" (ዕብራውያን 1፥3) በማወጅ፣ ደረጃ በደረጃ ክርስቶስ ከመላእክት (1፥5-2፥18)፣ ከሙሴ (3፥1-6)፣ ከኢያሱ (4፥1-11)፣ እና ከአሮናዊው ክህነት (4፥14-7፥28) እንደሚበልጥ ያሳያል። እያንዳንዱ ንጽጽር፣ የብሉይ ኪዳንን ተቋማት ማክበር እንጂ ማጣጣል ሳይሆን፣ እነዚህ ታላላቅ ተቋማትና ግለሰቦች ራሳቸው ወደ ክርስቶስ ብቻ የሚያመለክቱ "ጥላዎች" መሆናቸውን ያስተምረናል። እያንዳንዱ ታላቅ የብሉይ ኪዳን ስም ፣ መላእክት፣ ሙሴ፣ ኢያሱ፣ አሮን በራሱ ጊዜ ትልቅ ክብር ቢኖረውም፣ ጸሐፊው በጥበብ እያንዳንዳቸውን አንሥቶ ከክርስቶስ ክብር ጋር በማነጻጸር፣ ብርሃናቸው ሁሉ ከክርስቶስ ፀሐይነት ፊት እንደ ኮከብ ብርሃን መደብዘዙን ያሳየናል。

ከመላእክት ይበልጣል፡ አምልኮ ተቀባይ ወራሽ

መላእክት፣ በአይሁድ ትውፊት ውስጥ እጅግ ከፍ ያለ ስፍራ ነበራቸው፤ ሕጉ ራሱ "በመላእክት እጅ" እንደተሰጠ ይታመን ነበር። የዕብራውያን ጸሐፊ ግን፣ ከዘፍጥረት፣ ከመዝሙራት እና ከሳሙኤል መጻሕፍት የተሰበሰቡ ሰባት ጥቅሶችን በመደርደር (ዕብራውያን 1፥5-14)፣ ክርስቶስ "ከመላእክት ይልቅ እጅግ የሚበልጥ ስም ወርሶአልና፥ ከእነርሱ ይልቅ አጅግ የሚበልጥ ሆኖአል" (1፥4) ብሎ ያውጃል። ጸሐፊው ራሱ የሚያቀርበው ጥያቄ ልብን የሚነካ ነው፦ "ከመላእክትስ፦ አንተ ልጄ ነህ፥ እኔ ዛሬ ወለድሁህ... ብሎ ከቶ ለማን ተናግሮ ያውቃል? ደግሞም በኵርን ወደ ዓለም ሲያገባ፦ የእግዚአብሔር መላእክት ሁሉም ይስገዱለት ይላል" (ዕብራውያን 1፥5-6)። መላእክት የተላኩ አገልጋይ መናፍስት ናቸው (1፥14)፤ ወልድ ግን አምላኪ ሳይሆን ተመላኪ፣ አገልጋይ ሳይሆን የሰማይና የምድር ንጉሥ ነው。

ይህ ቃል በመጀመሪያ ብሉይ ኪዳን ላይ ስለ እግዚአብሔር ራሱ የተነገረ ቢሆንም (መዝሙር 102፥25-27)፣ የዕብራውያን ጸሐፊ ያለ ምንም ማወላወል ወደ ወልድ ይተገብረዋል፤ ይህ ደግሞ ክርስቶስ ራሱ ፈጣሪ፣ ዘላለማዊ፣ የማይለወጥ አምላክ መሆኑን በቀጥታ ያውጃል። መላእክትና ፍጥረት ሁሉ እንደ ልብስ ያረጃሉ፣ ይለዋወጣሉ፤ ወልድ ግን ብቻውን "አንተ ነህ" ተብሎ በዘላለማዊነት ይነገርለታል። ይህ መለወጥ ለሌለበት አምላክ ሕይወታችንን መስጠት ምንኛ የሚያስተማምን ነው! ዛሬ በዙሪያችን ያለው ነገር ሁሉ ይለወጣል፤ ጤናችን፣ ገንዘባችን፣ ግንኙነቶቻችን፣ ዓለም ራሱ እንደ ልብስ ያረጃል። ክርስቶስ ግን ብቻውን የማይለወጥ ዐለት ነው፤ በእርሱ ላይ የተመሠረተ ተስፋ ብቻ ፈጽሞ አያሳፍርም。

ከሙሴ ይበልጣል፡ ከቤቱ አገልጋይ ወደ ቤቱ ሰሪ

ሙሴ፣ በእስራኤል ታሪክ ውስጥ ትልቁ ነቢይ፣ ነጻ አውጪና የሕግ ሰጪ ነው። ማንም ከእርሱ ጋር በእኩልነት ሊነጻጸር አልቻለም ነበር፤ "እግዚአብሔርም ሰው ከባልንጀራው ጋር እንደሚነጋገር ከሙሴ ጋር ፊት ለፊት ይነጋገር ነበር" (ዘጸአት 33፥11) ተብሎ የተመሰከረለት ታላቅ ነቢይ ነው። የዕብራውያን ጸሐፊ ግን፣ በምስጋና በተሞላ ጥበብ፣ ሙሴን ሳያዋርድ ክርስቶስን እጅግ ከፍ ያደርገዋል፦ "ቤትን ከሠራው ይልቅ ቤቱ እንደሚከበር መጠን፥ እንዲሁ እርሱ ከሙሴ ይልቅ የሚበልጥ ክብር የተገባው ሆኖ ተቆጥሮአልና" (ዕብራውያን 3፥3)። ሙሴ "በእግዚአብሔር ቤት ሁሉ እንደ ባርያ ታማኝ ነበረ" (3፥5)፤ ክርስቶስ ግን "በቤቱ ላይ እንደ ልጅ ታማኝ ነው" (3፥6)። ሙሴ የቤቱ ውስጥ ተቀጣሪ ወይም አካል ነው፤ ክርስቶስ ግን ቤቱን ራሱ የሠራው አምላክ ነው። ይህ ልዩነት ትልቅ ትርጉም ያለው ነው፤ ባርያ በቤቱ ውስጥ ጊዜያዊ ስፍራ አለው፤ ልጅ ግን በቤቱ ውስጥ ዘላለማዊ ወራሽነት አለው (ዮሐንስ 8፥35)። ስለዚህ በክርስቶስ የምናምን ሁሉ፣ በእርሱ ልጅነት ተካፋይ ሆነን፣ ጊዜያዊ ተቀጣሪዎች ሳንሆን፣ ዘላለማዊ ወራሾች እንድንሆን ተጠርተናል。

ከኢያሱ ይበልጣል፡ ፍጹሙና ዘላለማዊው ዕረፍት ሰጪ

ኢያሱ፣ የሙሴ ተከታይ፣ እስራኤላውያንን የዮርዳኖስን ወንዝ አሻግሮ ወደ ተስፋይቱ ምድር በድል መርቷቸዋል። ስሙ ራሱ "ኢያሱ" (ዕብራይስጥ፡ ዬሆሹዓ) ማለት "እግዚአብሔር ያድናል" ማለት ሲሆን፣ በግሪክ ደግሞ ተመሳሳይ ስም "ኢየሱስ" ተብሎ ይተረጎማል ። ይህ ራሱ በጣም ትርጉም ያለው ትይዩ ነው። ይሁን እንጂ የዕብራውያን ጸሐፊ፣ ኢያሱ የሰጠው ድል ምድራዊ እንጂ የነፍስ ፍጹም ዕረፍት እንዳልነበረ በጥንቃቄ ያሳያል፦ "ኢያሱ ዕረፍትን ሰጥቶአቸው ቢሆንስ ኖሮ፥ ከዚያ በኋላ ስለ ሌላ ቀን ባልተናገረም ነበር" (ዕብራውያን 4፥8)። ስለዚህ፣ "ለእግዚአብሔር ሕዝብ የሰንበት ዕረፍት ገና ቀርቶለታል" (4፥9)፤ ይህ የነፍስና የመንፈስ ፍጹም ዕረፍት ደግሞ በክርስቶስ ብቻ የሚገኝ ነው ፤ እርሱ የሕይወት ውጣ ውረድና የኃጢአት ሸክም ላደከማቸው ሁሉ እውነተኛውን ዕረፍት የሚሰጥ ታላቁ ኢያሱ ነው። ብዙ ጊዜ በሕይወታችን ውስጥ፣ ምድራዊ ስኬትን፣ ትዳርን፣ ገንዘብን፣ ወይም ሙያዊ ደረጃን እንደ "ተስፋይቱ ምድር" አድርገን፣ ወደዚያ ስንደርስ ሙሉ ዕረፍት እናገኛለን ብለን እናስባለን። ኢያሱ ግን ምንም ያህል ምድራዊ ድል ቢያመጣ፣ ትውልዱ አሁንም "ሌላ ቀን" ያስፈልገው ነበር። ይህ ለእኛ ትልቅ ማስጠንቀቂያ ነው፤ በምድር ላይ የትኛውም ስኬት፣ ውስጣዊ የነፍስ ዕረፍትን ፈጽሞ ሊተካ አይችልም፤ ያ ዕረፍት በክርስቶስ ብቻ ይገኛል。

ከአሮን ይበልጣል፡ ካህኑም መሥዋዕቱም ራሱን ያደረገው ሊቀ ካህናት

አሮን፣ የመጀመሪያው ሊቀ ካህናት፣ በእግዚአብሔር ተመርጦ ክህነትን ተቀበለ፤ ነገር ግን እርሱ ራሱ ኃጢአተኛ ሰው ስለነበር፣ ለሕዝቡ ከማቅረቡ በፊት ለራሱ ኃጢአት ቅድሚያ መሥዋዕት ማቅረብ ነበረበት (ዕብራውያን 5፥3)። የአሮን ክህነት በሦስት መሠረታዊ ውስንነቶች ይታወቅ ነበር፦ ካህናቱ ኃጢአተኞች ነበሩ፣ በሞት ይገታሉ ስለዚህም ደጋግመው ይተካካሉ (7፥23)፣ እናም መሥዋዕታቸው ደጋግሞ ይቀርብ ነበር ምክንያቱም የሰውን ኅሊና ፍጹም ማድረግ ስላልቻለ (10፥1-4)። ክርስቶስ ግን፣ ፍጹም የሚበልጥ ሊቀ ካህናት ነው፦ እርሱ "ቅዱስና ያለ ተንኰል ነውርም የሌለበት ከኃጢአተኞችም የተለየ ከሰማያትም ከፍ ከፍ ያለ" (7፥26) ነው፤ ሞት ስለማይገታው "የማይለወጥ ክህነት አለው" (7፥24)፤ እናም ደጋግሞ ማቅረብ አላስፈለገውም፣ ምክንያቱም "ራሱን ባቀረበ ጊዜ ይህን አንድ ጊዜ ፈጽሞ አድርጎአልና" (7፥27)。

ይህ ልዩነት ራሱ ወደር የሌለው መንፈሳዊ ውበት አለው፦ በአሮን ሥርዓት ውስጥ፣ ካህኑ የተለየ ሰው፣ መሥዋዕቱም የተለየ እንስሳ ነበር (ካህኑ የበሬ ወይም የበግ ደም ያፈሳል)። በክርስቶስ ግን፣ ካህኑና መሥዋዕቱ አንድ አካል ናቸው። እርሱ ራሱ ካህኑ ነው፣ እርሱ ራሱ ደግሞ የሚቀርበው መሥዋዕት ነው። ይህ ማለት ማንም ሦስተኛ ወገን ስለ እኛ ደም ሊያፈስስ አልተጠየቀም፤ የፍቅሩ ሙላት፣ ራሱ ራሱን መስዋዕት አድርጎ ማቅረቡ ላይ ይታያል። ማንኛውም የእንስሳት ደም ፈጽሞ ሊደርስበት የማይችለውን ጥልቅ የፍቅር ዋጋ፣ ክርስቶስ በራሱ ደም ከፈለ。

ይህ አስደናቂ እውነት፣ ለተጨነቀና በኃጢአት ለደከመ ልብ ትልቅ ኃይል ይሰጣል፦ ክርስቶስ ራሱ ተፈትኗል፣ ተራበ፣ ደከመ፣ ተከዳ፣ አለቀሰ (ዮሐንስ 11፥35)፣ ተሰቃየ ፤ ስለዚህ ሊራራልን ይችላል። የክርስቶስ ርኅራኄ ከሩቅ ሰማይ የመጣ ብቻ ሳይሆን፣ ራሱ በምድር ካጋጠመው የመከራ ተመክሮ የመነጨ ግላዊ ርኅራኄ ነው። ሌሎች ካህናት ኃጢአት ስላለባቸው ራርተው ላያድኑን ይችሉ ነበር፤ ክርስቶስ ግን ከኃጢአት የጸዳ ስለሆነ፣ ራርቶ ማዳን የሚችል ብቸኛ ሊቀ ካህናችን ነው። ስለዚህ ወደ ጸጋው ዙፋን ያለ ፍርሃት እንቀርባለን። "በእምነት እንቅረብ" የሚለው ትእዛዝ ልብ ይሏል፤ ወደ ጸጋው ዙፋን ስንቀርብ በራሳችን ብቁነት ወይም ጽድቅ ተማምነን አይደለም፤ ይልቁንም እርሱ ራሱ ስላፈሰሰው ደም ብቻ ተማምነን ነው። ይህ ደግሞ ለተጨነቀ ሕሊና ፍጹም ነፃነትን ይሰጣል፤ ብቁ ስላልመሰለን ወደ እርሱ ከመቅረብ ወደኋላ ልንል አይገባም፤ እርሱ ራሱ ብቁ ስላደረገን እንጂ。

የእምነት ጀግኖች፡ ሁሉም ወደ ክርስቶስ የሚያመለክቱ ጥላዎች

የዕብራውያን ምዕራፍ 11፣ በመላው መጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ካሉት እጅግ ኃያላን ምዕራፎች አንዱ ነው፤ የብሉይ ኪዳን ታላላቅ የእምነት አባቶችንና እናቶችን በአንድ ረድፍ ውስጥ በማሰለፍ፣ እያንዳንዳቸው ገና ወደፊት ወደሚመጣው አዳኝ፣ ወደ ክርስቶስ ተስፋ በእምነት እንደተመለከቱ ያሳያል። አቤል፣ ከቃየል ይልቅ የሚበልጥ መሥዋዕት አቀረበ (11፥4) ፣ ይህ ደም ያለው መሥዋዕት፣ ወደፊት በቀራንዮ ለሚፈሰው "ከአቤልም ደም ይልቅ የሚሻለውን ወደሚናገር" (12፥24) የክርስቶስ ደም ይጠቁማል። ኖኅ ገና ላልታየው ፍርድ መርከብ ሠራ (11፥7) ፣ ይህም በክርስቶስ ውስጥ ላለው የመዳን መጠለያ ጥላ ነው። አብርሃም ይስሐቅን ሲያቀርብ፣ "እግዚአብሔር ከሙታን እንኳ ሊያስነሣው እንዲችል" (11፥19) አሰበ ፣ ይህ የትንሣኤ ተስፋ፣ በክርስቶስ ትንሣኤ ውስጥ ፍጻሜውን አገኘ。

ይህ በብሉይ ኪዳን እምነት ውስጥ ያለው "ገና ያልተፈጸመ" ገጽታ፣ የጀግኖቹን እምነት ማነስ አያሳይም፤ ይልቁንም የእውነተኛ እምነት መሠረታዊ ባሕርይ ነው — ተስፋ የተደረገው ነገር ዛሬውኑ በተጨባጭ ከመገኘቱ ይልቅ፣ "ተስፋ የሰጠኝ አምላክ ታማኝ ነው" በሚለው በማይናወጠው የእግዚአብሔር ባሕርይ ላይ ሥር የሰደደ መሆኑን ያስተምረናል。

ጸሐፊው በምዕራፍ 11 መደምደሚያ ላይ፣ "ያለ እኛ ፍጹማን እንዳይሆኑ እግዚአብሔር ስለ እኛ አንዳች የሚበልጥ ነገርን አስቀድሞ አይቶ ነበርና፥ " (11፥40) ይላል። ይህ ማለት እነዚያ ሁሉ ታላላቅ ቅዱሳን የክርስቶስን ሥጋዌ ሳያዩ ቢያልፉም፣ የእምነት ጉዟቸው ውጤት ከእኛ ጋር በአንድነት በክርስቶስ ኢየሱስ ብቻ ፍጻሜውን አግኝቷል ማለት ነው። ይህ ድንቅ እውነት፣ የቤተ ክርስቲያንን ታሪካዊ አንድነት ያሳየናል፤ ከአቤል ጀምሮ እስከ ዛሬ ድረስ ያለን ሁሉ አማኞች፣ በተለያየ ዘመን ብንኖርም፣ በአንድ የእምነት ቤተሰብ ውስጥ ነን፤ ምክንያቱም ሁላችንም በአንድ ተስፋ፣ በክርስቶስ ላይ ተመሥርተናልና። በምዕራፍ 12 ላይ፣ እነዚያን "እንደ ደመና የሚያህሉ ምስክሮች" ተመልክተን፣ የሕይወታችንን ሩጫ እንድንሮጥና "የእምነታችንንም ጀማሪና ፈጻሚ የሆነውን ኢየሱስን እንመልከት" (12፥2) ብሎ ይመክረናል。

ይህ አጭር ግን እጅግ ኃይለኛ ጥቅስ፣ የዕብራውያንን መልእክት ማዕከላዊ መልእክት በአንድ ዓረፍተ ነገር ውስጥ ያጠቃልላል። ለስደት ለተጋለጡት፣ ለተፈተኑት ደቀ መዛሙርት፣ ይህ ቃል ትልቅ መጽናኛ ነበር፤ ትናንት ለአባቶች የነበረው ክርስቶስ፣ ዛሬ ለእነርሱም ያው ነው፣ ነገም ለልጆቻቸው ያው ይሆናል። ለእኛም ዛሬ፣ በሁለት ሺህ ዓመታት ርቀት ውስጥ ብንኖርም፣ ያ ራሱ ክርስቶስ፣ ትናንት ለሐዋርያት የተገለጠው፣ ዛሬም በሕይወታችን ውስጥ ልክ በዚያ ኃይል ይሠራል。

የተከፈተው ጥቅልል፡ "አንበሳ" የሆነው "በጉ"

በራእይ ምዕራፍ 5 ላይ፣ ሐዋርያው ዮሐንስ በሰማይ ዙፋን ፊት፣ የሰውን ልጅ ዕጣ ፈንታ የያዘውንና በሰባት ማኅተም የተዘጋውን ጥቅልል መክፈት የሚችል ማንም ባለመገኘቱ አጥብቆ ያለቅሳል። ነገር ግን ከሽማግሌዎቹ አንዱ፣ "አታልቅስ፤ እነሆ፥ ከይሁዳ ነገድ የሆነው አንበሳ እርሱም የዳዊት ሥር መጽሐፉን ይዘረጋ ዘንድ ሰባቱንም ማኅተም ይፈታ ዘንድ ድል ነሥቶአል" (ራእይ 5፥5) ብሎ ያጽናናዋል። ዮሐንስ ድምፁን ሰምቶ ዘወር ሲል ያየው የሚያስገመግምና የሚያስፈራ አንበሳ ሳይሆን፣ "እንደ ታረደ በግ" (ራእይ 5፥6) ቆሞ የነበረውን ጌታ ነው። ይህ አስደናቂ ተቃርኖ የክርስቶስን ማንነት ጥልቅ ምስጢር ይገልጣል፦ እርሱ ዓለምን ድል የነሣው በኃይል፣ በሰይፍ ወይም በማስገደድ ሳይሆን፣ ራሱን ዝቅ በማድረግና በመስቀል ላይ ባሳየው መስዋዕታዊ ፍቅሩ ነው። አንበሳው ራሱ በግ ነው፤ ኃያሉና የሁሉ ገዥ የሆነው አምላክ፣ ራሱ ለእኛ ሲል የታረደው አዳኝ ነው። የፍቅሩ ቁስል በሰማይ ዙፋን ላይ ለዘላለም የማይጠፋ የድል አርማ ሆኖ ያበራል!

ይህ የሰማይ ትዕይንት፣ እውነተኛ ኃይል ምን እንደሆነ የዓለምን ምልከታ የሚቀለብስ ትልቅ እውነት ያስተምረናል፤ የዚህ ዓለም ኃይል በጦር መሣሪያ፣ በገንዘብ ወይም በፖለቲካ ሥልጣን ሲመዘን፤ የእግዚአብሔር ኃይል ግን በመስቀል ላይ በተገለጠውና ራስን አሳልፎ በመስጠት ፍቅር ውስጥ ይታያል። "የታረደ በግ" የሚለው ቃል በዋናው የግሪክ ቋንቋ፣ አሁንም ድረስ ትኩስ ቁስል ጠባሳ ያለበትን በግ ያመለክታል። ይህ ማለት፣ ክርስቶስ በክብሩ ዙፋን ላይ ተቀምጦ የሁሉ የበላይ ሆኖ ሳለ እንኳ፣ የችንካሩ ጠባሳዎች አልጠፉም ማለት ነው። እነዚህ ጠባሳዎች ለእኛ የከፈለውን የማይነገር የፍቅር ዋጋ ለዘላለም እያወጁ ይኖራሉ። ዛሬ በሕይወታችን ውስጥ ጥልቅ የሆነ የነፍስ ቁስል፣ የማይሽር ጠባሳ፣ ወይም መሪር ሥቃይ ቢያጋጥመን፣ ያ ሁሉ ህመማችን የከንቱ ከንቱ ሆኖ እንደማይቀር፣ ይልቁንም ጠባሳን ወደ ክብር በለወጠው በክርስቶስ በኩል ትርጉም አግኝቶ ወደ ዘላለም ክብር እንደሚቀየር ታላቅ መጽናኛ ይሆነናል。

ራእይ 19፡ "የነገሥታት ንጉሥና የጌቶች ጌታ"

በራእይ ምዕራፍ 19 ላይ፣ ክርስቶስ በነጭ ፈረስ ላይ ተቀምጦ፣ በታላቅ ክብርና ግርማ ተመልሶ ሲመጣ እናያለን፤ "በልብሱና በጭኑም የተጻፈበት፦ የነገሥታት ንጉሥና የጌቶች ጌታ የሚል ስም አለው" (ራእይ 19፥16)። ይህ አስደናቂ ሥዕል የሰው ልጅ ታሪክ ሁሉ የሚቋጭበትን የመጨረሻውን የፍርድና የፍጹም ድል ትዕይንት በጉልህ ያሳያል። በዚህ ምድር ላይ የሚያስፈራራን ማንኛውም ምድራዊ ኃይል፣ ትዕቢተኛ መንግሥት፣ ወይም ጨቋኝ ሥርዓት፣ በመጨረሻ ለዚህ የክብር ንጉሥ እግሩ ሥር መንበርከኩ አይቀርም። የዚህ ዓለም ታሪክ የመጨረሻ ውጤት የክርስቶስ ፍጹም የበላይነት ብቻ መሆኑ የጸና እውነት ነው። ሆኖም በዚህ የድል ትዕይንት ላይ ልባችንን በሐሴት የሚሞላው ትልቁ ነገር፣ ክርስቶስ ይህንን ክብር ብቻውን አለመቀዳጀቱ ነው፤ "የሰማይ ሠራዊትም ነጭ ንጹሕም ቀጭን በፍታ ለብሰው በነጭ ፈረሶች ተከትለውት" (ራእይ 19፥14) አብረውት ይመጣሉ። እነዚህ ሠራዊት ደግሞ በክርስቶስ ደም የታጠቡት ቅዱሳን፣ ማለትም እኛ ነን! የክርስቶስ አሸናፊነት የእርሱ ብቻ ሳይሆን፣ በመከራ ውስጥ ጸንተው ለኖሩት ለእኛም የተሰጠ የዘላለም የድል ተሳትፎ ነው。

አዲሲቱ ኢየሩሳሌም

የእግዚአብሔር ቃል እጅግ በሚማርክና ልብን በሚያሳርፍ መንፈሳዊ ምልዓት ይደመደማል፦ በዘፍጥረት ውስጥ በኃጢአትና በውድቀት ምክንያት በተዘጋው የኤደን ገነት የጀመረው የሰው ልጅ እንባ የተሞላበት ታሪክ፣ በራእይ መጽሐፍ ደጆችዋ ለዘላለም በተከፈቱላት በአዲሲቱ ኢየሩሳሌም ከተማ በታላቅ ክብር ይቋጫል። በዚህች የዘላለም ማረፊያ ከተማ ውስጥ፣ ፀሐይና ጨረቃ ፈጽሞ አያስፈልጉም፤ ምክንያቱም "የእግዚአብሔር ክብር ያበራላትና፥ መብራትዋም በጉ ነው" (ራእይ 21፥23)። የእግዚአብሔርና የበጉ ዙፋን አንድ ሆኖ መታየቱ (ራእይ 22፥1)፣ ታሪካችን የሚደመደመው በማያልፈው የክርስቶስ የፍቅር ብርሃንና በዘላለማዊ ሰላም ውስጥ መሆኑን ያረጋግጥልናል። ከሁሉ በላይ ነፍሳችንን የሚያጽናናው ደግሞ፣ በዚህች ከተማ "እንባዎችንም ሁሉ ከዓይኖቻቸው ያብሳል፥ ሞትም ከቶ አይሆንም፥ ኀዘንም ወይም ጩኸት ወይም ሥቃይ ከቶ አይሆንም" (ራእይ 21፥4) የሚለው አስደናቂ ተስፋ ነው። ይህ እውነት፣ ዛሬ በዚህ የድካም ዓለም ውስጥ ለሚያለቅስ፣ በሐዘን ለተሰበረ፣ ወይም በበሽታ ለሚሠቃይ ልብ ሁሉ የመጨረሻውና ፍጹሙ መድኃኒት ነው። የክርስቶስ የዘላለም ንግሥና ሲረጋገጥ፣ የሰው ልጅ የእንባና የሥቃይ ታሪክ ለዘላለም ያከትማል!

ይህን ረዥም ጉዞ ስንመለከት፣ አንድ ነገር በግልጽ ይታየናል፦ መጽሐፍ ቅዱስ የተለያዩ ታሪኮች ስብስብ ብቻ ሳይሆን፣ ከመጀመሪያው እስከ መጨረሻው ገጽ ድረስ አንድ ደራሲ በጥበብ የጻፈው አንድ ወጥ ታሪክ ነው። እያንዳንዱ ገጸ ባህርይ፣ እያንዳንዱ ተቋም፣ እያንዳንዱ ትንቢት፣ ወደ አንድ ማዕከል ብቻ ያመለክታል፣ ኢየሱስ ክርስቶስ። ይህ አንድነት ራሱ፣ የመጽሐፍ ቅዱስን መለኮታዊ ምንጭ ትልቅ ማስረጃ ነው፤ ምክንያቱም በአርባ በላይ በተለያዩ ደራሲዎች፣ በአንድ ሺህ አምስት መቶ ዓመታት ውስጥ ተጽፎ፣ እንዲህ ያለ ፍጹም ስምምነትና አንድነት ማግኘት፣ ከሰው ልጅ ችሎታ በላይ ነው。